Кіріспе

Қытай тәуелсіз шіркеулері – қытай халқының шіркеулерінің бір түрі.

Рақым Ізгі хабары шіркеуі (福音堂)

Грейс иман шіркеуі немесе Грейс евангелистік шіркеуі 1881 жылы Ши Шен Мо (席胜魔) Шаньдун провинциясында құрылған. 1906 жылы Ю Цзон Чжоу (俞宗周) бұл шіркеуді Шанхайда негіздеді. Бұл жергілікті қытай христиандары құрған алғашқы шіркеулердің бірі болды.

Шынайы Иса шіркеуі (真耶穌教會)

"Шын Иса шіркеуі" 1917 жылы Пекин қаласында тіркелді. Алғашқы қызметкерлердің арасында Пол Вей, Чжан Лингшенг және Барнаба Чжан болды. Бас үйлестіру кеңесі Нанкин қаласында құрылып, кейін Шанхайға көшірілді. Шіркеудің ағылшын тіліндегі атауы бір кезде "True Jesus Mission" болған. Бұл тәуелсіз шіркеу 1900 жылдардың басында АҚШ-тағы Пятидесятник қозғалысының алғашқы толқынынан жарылып шыққан. Азуза көшесіндегі жаңарудың Пятидесятник миссионерлері 1907 жылдың қазан айында Гонконгқа алғаш рет келді. Қытайдағы Пятидесятник қозғалысы бұрыннан бар протестант ұйымдары арқылы таралып, Шын Иса шіркеуінің және тағы да көптеген шіркеулердің құрылуына себеп болды. 1926 жылы Шын Иса шіркеуі Тайваньда да құрылды. Қазір Тайваньда үш жүзден астам шіркеу мен дұға үйлері бар.

Шіркеу жиналыс залы (聚會所)

Жергілікті шіркеулер деп те аталатын Шіркеу жиналыс залы – 1922 жылы отбасылық құлшылықтарды өткізуді бастаған кезде Күзетші Ни, Чжоу Ан Ли, Шан Цзе Сонг және басқалар құрған шіркеу. Олар Шанхайда шағын топтарда ән айту жиындарын ұйымдастыра бастады, сол себепті көптеген қытайлықтар оларды «шағын топ» деп атайды және «Кіші топ» деген есіммен танылды (немесе лақап аты), себебі сол кезде олар әлі де Плимут бауырластарының «Кіші топ ән кітабы» деп аталатын ән жинағын қолданып келді.

Иса отбасы (耶穌家庭)

Иса отбасы – 1920 жылдардың соңында Шандоң провинциясында алғаш құрылған, ерекше Пентикостшылдық қауымдық шіркеу. Бұл Қытайдағы тәуелсіз шіркеулердің ерекше түрі болып табылады. Жин Дианьин (敬奠瀛) құрған және негізін қалаған.

Христиандық шатыр (基督徒會堂)

Ол бастапқыда отбасылық құлшылық ретінде басталды, бірақ кейіннен 1937 жылы Пекинде Ван Миндао (王明道) оны жаңа шіркеу ретінде құрды. Христиандық шатыры ешқандай шетелдік миссионердің көмегінсіз құрылғандықтан, негізінен қытай мәсіхшілері қытай халқына уағыз айтты. Олар өздері басқарады және экономикалық тұрғыдан өздерін-өздері қамтамасыз етеді.

Қытай Халық Республикасы

Республика дәуірінде құрылған тәуелсіз шіркеулер Қытайдағы көптеген тәуелсіз шіркеулердің ең танымал және өкілді болып табылады. Бүгінде олардың көпшілігі Қытайдағы «үй шіркеулері» қозғалысының маңызды бөлігін құрайды, себебі 1949 жылдан кейін, коммунистік үкімет орнағаннан және барлық шетелдік миссионерлер кеткеннен бастап, Қытайдағы барлық христиан дінбағы тәуелсіз болды.