Кіріспе
Қытайдағы мемлекеттік санкцияланған католиктік ұйым – Католиктік патриоттық қауымдастық, қысқартылған CPA – Қытай Халық Республикасындағы католиктіктің мемлекеттік басқарудағы ұлтшыл ұйымы. Ол 1957 жылы Қытай католиктерінің тобы Бейжіңде Қытай Коммунистік партиясы (ҚКП) және Діни істер басқармасының өкілдерімен кездескеннен кейін құрылды. Бұл Қытайдағы католиктердің басты ұйымдық органы болып табылады және Қытай үкіметімен ресми түрде санкцияланған. Алайда, бұл ұйымды бүкіл әлемдік католик шіркеуі мойындамайды. 2018 жылы Мемлекеттік діни істер басқармасы Біріккен майдан жұмысы департаментінің (БМЖД) құрамына енгеннен кейін, ұйым ҚКП Орталық Комитетінің БМЖД-сы бақылауында.
The Catholic Patriotic Association , abbreviated CPA, is a state managed nationalistic organization of Catholicism in the People's Republic of China. It was established in 1957 after a group of Chinese Catholics met in Beijing with officials from the Chinese Communist Party (CCP) and the Religious Affairs Bureau. It is the main organizational body of Catholics in China officially sanctioned by the Chinese government. The organization is not recognized by the worldwide Catholic Church. The organization is controlled by the United Front Work Department (UFWD) of the Central Committee of the Chinese Communist Party following the State Administration for Religious Affairs' absorption into the UFWD in 2018.
Тарих
1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан кейін Қытай Коммунистік партиясы діндерді коммунистік идеологиямен үйлестірудің жолдарын іздеді. Барлық діндер сенімсіздікпен қарастырылса, христиандық шетелдік дін болғандықтан қосымша қиындыққа тап болды. 1950 жылдың мамырында қытайлық протестанттар премьер-министр Чжоу Энлаймен кездесу өткізді. Нәтижесінде, шетелдік империализмді айыптаған және шетелдік бақылаусыз қытайлық протестант шіркеуін құруды мақсат еткен «Христиан манифесі» жазылды. Бұл, ішінара, «өзін-өзі басқару қағидаларына» – өзін-өзі басқару, өзін-өзі қаржыландыру және өзін-өзі тарату – негізделген, бұрынғы протестант миссионерлік стратегиясының негізінде жасалған. 1950 жылдың желтоқсанында қытайлық католиктер де осы жолға түсті. Солтүстік Сычуань провинциясындағы әйгілі Ван Лянцзуо «Гуанюань манифесін» жазып, оған шамамен 500 католик қол қойды. Манифесте былай делінген: text=Біз империализммен барлық байланысты үзуге, өзімізді реформалауға бар күшімізді салуға, әкімшілік, қаржы және миссионерлік қызмет бойынша тәуелсіз жаңа шіркеу құруға бекіндік. Протестанттардың «Христиан манифесіне» ұқсас, католик манифестері «үш өзіндік» немесе «үш автономия» қажеттілігін айтты (ағылшын тіліне осылай аударылған), бірақ бұл идея бұрын тек протестант миссионерлік әдебиетінде кездесетін және католик миссионерлері арасында талқыланбаған. Премьер-министр Чжоу Энлай қытайлық католиктермен кездесіп, католик шіркеуі мен оның миссионерлерінің құрбандықтарына ризашылығын білдірді және рухани мәселелерде Риммен біріккен болу қажеттігін атап өтті. Бірақ ол сонымен қатар «үш өзіндік» қағидаларын дамытуға шақырды. Рим папасы Пий XII 1952 жылы «Cupimus Imprimis» және 1954 жылы «Ad Sinarum Gentes» жолдамаларын жариялады, онда қытайлық католиктердің адалдығына жоғары баға берілді және шейіттікке шақырылды. «Ad Sinarum Gentes» сондай-ақ «үш өзіндікке» қарсы шығып, тәуелсіздік шіркеуді «католик» емес етеді деп мәлімдеді. 1957 жылдың шілдесінде Қытайдың түкпір-түкпірінен келген 241 қытайлық католик, оның ішінде дін қызметкерлері, священниктер және епископтар, Қытай Коммунистік партиясының және Діни істер басқармасының өкілдерімен Бейжіңде кездесу өткізді. Олар Шэньян архиепискобы Игнатий Пи Шуши президент болып сайланған Католик патриоттық қауымдастығын құруды мақұлдады. 1958 жылдың басында алғашқы католик епископтары Рим мен Папаға еш хабарламай заңсыз тағайындалды. 1958 жылдың маусым айында Папа Пий XII «Ad Apostolorum Principis» жолдамасын жариялап, Ватиканның алдын ала келісімінсіз жасалған кез келген тағайындауды мойындамайтынын мәлімдеді. Епископтарды тағайындау мәселесі Қытай-Ватикан қарым-қатынасындағы негізгі даулы мәселе болып қала берді. Оңшылдарға қарсы науқан мен Мәдени революция кезінде барлық діни қызмет тоқтатылып, CPA сияқты ұйымдар жабылды. Алайда, Дэн Сяопиннің реформалары 1980-ші жылдары діндерді қайта жандандырды, соның нәтижесінде КПК қайтадан Қытайдағы католицизмнің ресми мемлекеттік қолдауына ие болды. Қытай католиктерінің көп бөлігі «жер асты шіркеуі» деп белгіленді, олар «Ватиканға адал» деп есептеледі және CPA священниктері өткізетін миссаларды бойкоттайды. CPA 1950 жылы Папа Пий XII-нің Марияның Көкке көтерілуі догмасын жариялауын, 1949 жылдан бастап барлық канонизацияларды (мысалы, Папа Пий X-тің канонизациясы), Ватиканның тіпті жақсы қалыптасқан діни амалдарға қатысты мәлімдемелерін (мысалы, Исаның қасиетті жүрегіне немесе Марияның патшайымына) және Екінші Ватикандық кеңесті (1962–1965) мойындамайды. Бірақ іс жүзінде Қытайдағы католик шіркеуі Екінші Ватикандық кеңестің құжаттарын, 1983 жылғы Канондық құқық кодексін, 1992 жылғы Католик шіркеуінің катехизисін (1997 жылы қайта қарастырылған) және 1970 жылғы Римдік миссалды қытай тіліне аударды. Бұлар алғашында Тайвань мен Гонконгтан әкелінді, бірақ соңғы жылдары жергілікті жерде басылып келеді. 1980 жылы ҚКП Орталық комитеті Біріккен фронт жұмысы департаментінің ұсынысын мақұлдап, діни топтардың ұлттық конференциясын құруға келісім берді. CPA мұндай бес діни топтың бірі болды, сонымен қатар Қытайдың ислам қауымдастығы, Қытайдың даостік қауымдастығы, «Үш өзіндік» патриоттық қозғалысы және Қытайдың буддалық қауымдастығы да кірді. Одан кейін 2007 жылы Католик патриоттық қауымдастығымен байланысты бес жаңа епископ тағайындалды, олардың барлығы Папаның және Қытай үкіметінің келісімімен тағайындалды. 2018 жылдың қыркүйегінде Ватикан мен Қытай үкіметі арасында уақытша келісімге қол қойылды, онда Қытай Папаның мақұлдауы үшін епископтарды ұсынатыны және Папаның кез келген ұсынысты вето құқығы бар екені айтылды. Папа Франциск бұрын Ватиканмен қарым-қатынасы болмаған Католик патриоттық қауымдастығының жеті епископын да мойындады. Кейбір адамдар бұл келісім Қытай бойынша католиктерді бөліп тастауы мүмкін екеніне алаңдады, өйткені ол Қытай үкіметіне көбірек бақылау береді. Бұл келісімге ең қарсы шыққандардың бірі Гонконг кардиналы Джозеф Зен болды, ол «The Pope Doesn't Understand China» деген мақаласын «The New York Times» газетінде жариялап, Қытай шіркеуін біріктіруге жасалған бұл әрекет Қытайдағы «нағыз шіркеудің жойылуына» әкеледі деп мәлімдеді. Келісім әлі де жетілмегенімен, Папа Франциск оны жазылуға және жаңаруға жасалған қадам ретінде қарастырады. 2022 жылдың қазанында келісім тағы екі жылға жаңартылды. 2022 жылдың қарашасында Ватикан Қытай үкіметін келісім шарттарын бұзды деп айыптады.
text=We are determined to sever all relations with imperialism, to do all we can to reform ourselves, to establish a new Church that shall be independent in its administration, its resources, and its apostolate.|title="Guangyuan Manifesto" (December 1950)
Other Catholic manifestos followed, such as the "Chongqing Manifesto" published in January 1951 with over 700 signatures. Similar to the Protestant "Christian Manifesto," the Catholic manifestos spoke of the need for a "three self" or "three autonomies" (as it was translated into English), even though this was previously only part of the Protestant missiological literature and not discussed among Catholic missionaries. Premier Zhou Enlai met with Chinese Catholics and spoke of his appreciation for the sacrifices of the Catholic Church and its missionaries, and the need to remain united with Rome on spiritual matters. But he also encouraged the development of the "three self." Pope Pius XII issued Cupimus Imprimis (1952) and Ad Sinarum Gentes (1954) praising Chinese Catholics for their loyalty and underscoring the importance of martyrdom. Ad Sinarum Gentes additionally spoke out against the "three self," arguing that independence would make a church no longer "Catholic." In July 1957, 241 Chinese Catholics from all parts of China, including laity, priests, and bishops, convened a meeting in Beijing with officials from the Chinese Communist Party and the Religious Affairs Bureau. They approved the creation of the Catholic Patriotic Association with Archbishop Ignatius Pi Shushi of Shenyang elected as president. By early 1958, the first Catholic bishops were illicitly appointed without reference to Rome or the Pope. In June 1958, Pope Pius XII issued Ad Apostolorum Principis, refusing to recognize any consecrations performed without prior Vatican approval. The question of consecrating bishops would be a major sticking point in Sino Vatican relations ever since. With the rise of the Anti Rightist Campaign and the Cultural Revolution, all public religious activities came to an end and organizations like the CPA were shut down. However, as Deng Xiaoping's reforms enabled a restoration of religions in the 1980s, the CPA once again became the official state sanctioned organization for Catholicism in China. A sizable population of Chinese Catholics remain as part of the so called "underground church", seen as "Vatican loyalists", and who boycott masses said by CPA priests. The CPA does not recognize the proclamation of the dogma of the Assumption of the Blessed Virgin Mary by Pope Pius XII in 1950, canonizations from 1949 onward (e. g. the canonization of Pope Pius X), Vatican declarations on even well established devotional piety (e. g. on the Sacred Heart of Jesus or on Mary as Queen), and the Second Vatican Council (1962–1965). In practice, however, the Catholic Church in China uses Chinese translations of the documents of the Second Vatican Council, of the 1983 Code of Canon Law, of the 1992 Catechism of the Catholic Church (revised in 1997) and of the 1970 Roman Missal. These had at first to be imported from Taiwan and Hong Kong, but have been printed locally for some years. In 1980, the CCP Central Committee approved a request by the United Front Work Department to create a national conference for religious groups. The CPA was one of five such religious groups, which also included the Islamic Association of China, the Chinese Taoist Association, the Three Self Patriotic Movement, and the Buddhist Association of China. Following the letter, five new bishops associated with the Catholic Patriotic Association were ordained in 2007, all with papal and Chinese government approval. In September 2018, a provisional agreement was signed between the Vatican and the Chinese government that stipulated that China would recommend bishops for papal approval and that the pope had the ability to veto any recommendations. Pope Francis also recognized seven bishops of the Catholic Patriotic Association who were previously not in communion with the Vatican. Some have raised concerns that the agreement would divide Catholics across China because it offers more control to the Chinese government. Among the most outspoken critics has been the Hong Kong cardinal Joseph Zen, who published an opinion piece in The New York Times entitled "The Pope Doesn't Understand China," and asserting that this attempt at unifying the Chinese church will instead lead to the "annihilation of the real Church in China." While the agreement has generally been recognized as far from perfect, it is also seen by Pope Francis as a step towards healing and the task of evangelization. In October 2022, the agreement was renewed for another two years. In November 2022, the Vatican accused the Chinese government of violating the terms of the agreement.