Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапондық клан
Japanese clan
Такеда кланы (武田氏) – Хэйан кезеңінің соңынан бастап 16 ғасырдың соңына дейін белсенді болған жапон самурайлар кланы. Кланың тарихи орталығы қазіргі Яманаси префектурасындағы Кай провинциясы болды. Клан Такеда Шинген билігінде, сол дәуірдің ең танымал билеушілерінің бірінде, ең үлкен ықпалына ие болды.
The Takeda Clan (武田氏) was a Japanese samurai clan active from the late Heian period until the late 16th century. The clan was historically based in Kai Province in present day Yamanashi Prefecture. The clan reached its greatest influence under the rule of Takeda Shingen, one of the most famous rulers of the period.
Шығу тегі
Такедалар - Жапонияның 56-шы императоры Сеиваның (858–876) ұрпақтары және Минамото кланының (Сеива Гендзи) бір тармағы болып табылады. Олар Минамото но Ёсимицу (1056–1127) арқылы тарайды, ол Чинджуфу шогуны Минамото но Ёриёситің (988–1075) ұлы және әйгілі Минамото но Ёсиедің (1039–1106) бауыры болды. Ёсимицудың ұлы Минамото но Йошикио (1075–1149) алғаш рет Такеда есімін қабылдады, ол әкесі оған Хитачи провинциясындағы Такеда иелігін берген кезде болды; содан кейін ол Такеда Йошикио деп белгілі болды.
The Takeda are descendants of the Emperor Seiwa (858–876), the 56th Emperor of Japan, and are a branch of the Minamoto clan (Seiwa Genji), by Minamoto no Yoshimitsu (1056–1127), son of the Chinjufu shōgun Minamoto no Yoriyoshi (988 1075), and brother to the famous Minamoto no Yoshiie (1039–1106). Minamoto no Yoshikiyo (1075–1149), son of Yoshimitsu, was the first to take the name of Takeda, which he took when his father granted him Takeda domain in Hitachi Province; thereafter, he was known as Takeda Yoshikiyo.
Камакурадан Момояма кезеңінің басына дейінгі Адзучи
XII ғасырда, Хэйан дәуірінің соңында, Такеда әулеті Кай провинциясын басқарды. Басқа да бірнеше әулеттермен бірге, олар туысы Минамото но Йоритомоны Генпей соғысында Тайра кланына қарсы қолдады (1180–85). Йоритомо Ишибашияма шайқасында (1181) алғаш жеңілгенде, Такеда Нобуёши (1128–86) көмек сұрады, ал Такеда Йоритомоға қолдау көрсету үшін 25 000 сарбаздан тұратын әскер жіберді. Такеда Нобумицу (1162–1248), Нобуёшидің ұлы, Тайраға, Кисо Йосинакаға (1184) қарсы күресті, Ичинотани шайқасында (1184) көзге түсті және Кай провинциясының Шугосы (губернаторы) болып тағайындалды. Ол сондай-ақ Солтүстік Фудзивараға (1189) және Уада Йошимориге (1213) қарсы шайқасты. Жокю соғысы кезінде ол Ходжоға көмектесті және «Тосандоның Дайшогуны» ретінде 50 000 сарбазды басқарды, ал сыйлық ретінде Аки провинциясының губернаторы болды (1221). Такеда Нобухиде (1413–1440), Аки Шугосы Такеда Нобушиге (1390–1465) ең үлкен ұлы, 6-шы шогун Ашикага Йосинориге (1394–1441) Ишики Йошицураның көтерілісіне қарсы көмектесті және Вакаса провинциясының губернаторы болып тағайындалды (1440). Такеда Нобуката (1420–71) ағасы Нобухидеден Вакаса Шугосының лауазымын, ал әкесі Нобушигеден Аки Шугосының лауазымын мұра етті. Онин соғысы (1467–77) кезінде ол Ишики Йошинаоға тиесілі Танго провинциясын басып алды және Танго провинциясының губернаторы болды (1469). Оның ағасы Такеда Кунинобу (1437–90) Аки, Вакаса және Танго провинцияларының Шуго лауазымдарын мұра етті, бірақ 1474 жылы Тангодан айырылды. Сенгоку дәуіріне дейін Такеда Кай (Йоритомодан бастап), Аки (1221 жылдан бастап) және Вакаса (1440 жылдан бастап) провинцияларының Шугосы болды.
In the 12th century, at the end of the Heian period, the Takeda family controlled Kai Province. Along with a number of other families, they supported their cousin Minamoto no Yoritomo against the Taira clan in the Genpei War (1180–85). When Yoritomo was first defeated at Ishibashiyama (1181), Takeda Nobuyoshi (1128–86) was applied for help, and the Takeda sent an army of 25,000 soldiers to support Yoritomo. Takeda Nobumitsu (1162–1248), son of Nobuyoshi, fought against the Taira, against Kiso Yoshinaka (1184), distinguished himself in the Battle of Ichinotani (1184), and was appointed Shugo (Governor) of Kai province. He also fought against the Northern Fujiwara (1189) and against Wada Yoshimori (1213). During the Jōkyū War, he helped the Hōjō, and led 50,000 soldiers as 'Daishogun of the Tosando' , and in reward received the governorship of Aki province (1221). Takeda Nobuhide (1413–40), eldest son of the Takeda Nobushige (1390–1465), Shugo of Aki, helped the 6th shogun Ashikaga Yoshinori (1394–1441) against the revolt of Isshiki Yoshitsura and was granted the governorship of Wakasa province (1440). Takeda Nobukata (1420–71) inherited the titles of Shugo of Wakasa from his brother Nobuhide, and that of Shugo of Aki from his father Nobushige. During the Ōnin War (1467–77) he occupied Tango province that belonged to Isshiki Yoshinao and received the governorship of Tango province (1469). His brother Takeda Kuninobu (1437–90) inherited the titles of Shugo of Aki, Wakasa, and Tango provinces, but lost Tango in 1474. Until the Sengoku period, the Takeda were Shugo of the provinces of Kai (since Yoritomo), Aki (since 1221), and Wakasa (since 1440).
Сенгоку кезеңі
Сенгоку кезеңі басталар алдында Такеда әулеті Уэсуги Зеншүдің көтерілісін басуға көмектесті (1416–1417). Уэсуги Зеншү (1417 ж. қайтыс болды) – Ашикага Мочиудзидің канрей бас кеңесшісі, орталық Ашикага шогунатының және Канто аймағының Канто кубо генерал-губернаторының қарсыласы. Уэсуги әулетінің билеушісі Мочиудзи 1415 жылы Такеда әулетіне қарсы шара қолданды. Бұл шара Уэсуги мен Такеда әулеттері арасындағы бәсекелестіктің бастауы болды, ол Сеңгоку кезеңінің соңында Такеда әулетінің құрылуына дейін шамамен 150 жылға созылды. Бұл бәсекелестікке қарамастан, Такеда мен Уэсуги бір-біріне зор құрметпен қарады.
Immediately prior to the Sengoku period, the Takeda helped to suppress the Rebellion of Uesugi Zenshū (1416–1417). Uesugi Zenshū (d. 1417) was the kanrei chief advisor to Ashikaga Mochiuji, an enemy of the central Ashikaga shogunate and the Kantō kubō governor general of the Kantō region. Mochiuji, lord of the Uesugi clan, made a reprisal against the Takeda clan in 1415. This reprisal began a rivalry between the Uesugi and Takeda clans which would last roughly 150 years until the destruction of the Takeda clan at the end of the Sengoku period. While this rivalry existed, the Takeda and the Uesugi still had a huge amount of respect for one another.
Такеда Шинген
Такеда Харунобу (1521 - 1573) 1540 жылы әкесі Нобутораның орнын басып, қазіргі Яманаси префектурасындағы Кай провинциясының шуго иегері болды. Осы кезеңде Такеда Кай провинциясындағы базасынан жылдам кеңейе бастады. 1559 жылы Харунобу өзінің атын Такеда Шинген деп өзгертті. Ол Ходжо кланымен бірнеше рет шайқасты, ал кеңеюінің көп бөлігі солтүстікке қарай болды, онда ол Уэсуги Кеншинге қарсы ең танымал шайқастарын өткізді. Бұл аймақтық шайқастар сериясы Каваканаджима шайқастары деп белгілі. Шайқастар 1553 жылы басталды, ал ең әйгілі және қыршын шайқас 1561 жылдың 10 қыркүйегінде болды. Шинген тактикалық шеберлігімен және жаңалықтарымен танымал, бірақ кейбір тарихшылар оның тактикасы аса әсерлі немесе революциялық болмағанын айтады. Дегенмен, Шинген Микатагахара шайқасында атты әскерді қолдануымен ең көп танылды. Шингеннің жаңа тактикасының күші соншалықты танымал болды, сол себепті Такеда әскері Киба Гундан (騎馬軍団) немесе «атты әскер» деп аталды. 16 ғасырдың ортасына дейін және Шинген билікке келгенге дейін самурайлар көбінесе садақшылар болған. Осы кезде үлкен жаяу әскерге, оның ішінде көптеген жебе атушыларға бағытталған тенденция болды. Осы зымырандық әскерлерді жеңу үшін Шинген өз самурайларын садақшылардан найзагерлерге айналдырды.
Takeda Harunobu (1521 – 1573) succeeded his father Nobutora in 1540 and became shugo lord of Kai Province in present day Yamanashi Prefecture. In this period the Takeda began to quickly expand from their base in Kai Province. In 1559, Harunobu changed his name to the better known Takeda Shingen. He faced the Hōjō clan a number of times, and most of his expansion was to the north, where he fought his most famous battles against Uesugi Kenshin. This series of regional skirmishes is known as the Battles of Kawanakajima. The battles began in 1553, and the best known and severest among them was fought on September 10, 1561. Shingen is famous for his tactical genius, and innovations, though some historians have argued that his tactics were not particularly impressive nor revolutionary. Nevertheless, Shingen is perhaps most famous for his use of the cavalry charge at the Battle of Mikatagahara. The strength of Shingen's new tactic became so famous that the Takeda army came to be known as the Kiba Gundan (騎馬軍団), or 'mounted army'. Up until the mid 16th century and Shingen's rise to power, mounted samurai were primarily archers. There was already a trend at this time towards larger infantry based armies, including a large number of foot archers. In order to defeat these missile troops, Shingen transformed his samurai from archers to lancers.
Такеда кланының құлдырауы
Шинген 1573 жылдың 13 мамырында 53 жасында аурудан қайтыс болды. 16-шы ғасырдың ортасында Көсака Масанобу жазған «Коё Гункан» – бұл отбасының тарихын және Шингеннің әскери тактикадағы жаңалықтарын баяндайтын эпикалық поэма.
Shingen died on May 13, 1573, at age 53 from illness. while the Kōyō Gunkan, composed largely by Kōsaka Masanobu in the mid 16th century, is an epic poem recording the family's history and Shingen's innovations in military tactics.
Такеда кланының танымал тұлғалары
Такеда кланының көрнекті мүшелерінің бірі - Такеда Нобусиге, ол клан мүшелері үшін 99 ережені енгізген Кюджукю Какун еңбегін жазды. Камакураның Ходжо шиккенінің қол астындағы атақты жауынгер Такеда Нобумицу монах болып, Кай Такеда әулетін құрды. Тағы бір маңызды тұлға – Минамото но Йошимицу, ол Дайто рю Айкидзюдзюцу/Такеда рю-ын дамытты. Басқа да белгілі мүшелері: Нобуёши, Нобутора, Харунобу (Шинген), Кацуёри, Мацухиме.
Among the notable members of the Takeda clan was Takeda Nobushige, who wrote the Kyujukyu Kakun, which introduced the 99 rules for the clan members. Takeda Nobumitsu, who was a noted warrior under the Hojo shikken of Kamakura, became a monk and founded the Takeda family of Kai. Another important figure was Minamoto no Yoshimitsu, who developed the Daito ryu Aikijujutsu/Takeda ryu. Other noted members include Nobuyoshi, Nobutora, Harunobu (Shingen), Katsuyori, Matsuhime
Танымал мәдениет
Такеда – «Шогун: Тоталь соғыс» және «Шогун 2» ойындарында ойналатын фракция. Такеда «Europa Universalis IV» ойынында ойнауға болатын мемлекет. Феодалдық Жапониядағы Такеда кланы «Инуяша» мангасы мен анимесінде кездеседі. Такеда Шинген және оның қарақшы көрінетін өзінің көшірмесі Акира Куросава түсірген «Кагемуша» фильмінің басты кейіпкерлері. «Квинтесенциалдық бестіктер» анимесі мен мангасындағы Мику Накано кейіпкері Такеда Шингенге әуес екенін көрсетеді.
Takeda is a playable faction in Shogun: Total War and Shogun 2. Takeda is a playable nation in Europa Universalis IV. The Takeda clan in feudal Japan is in the manga and the anime of Inuyasha. Takeda Shingen and his peasant doppelgänger are the main subjects of Kagemusha, directed by Akira Kurosawa. The character Miku Nakano from the anime and manga series The Quintessential Quintuplets is shown to have an obsession with Takeda Shingen.