Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Медаль ұрлау – әскери қимылдар, мемлекеттік қызмет, ғылым немесе спорттағы жетістіктері үшін берілген наградаларды ұрлау. Медальдер мен осыған ұқсас марапаттар қайта сату, жеке коллекция құру немесе талап ету мақсатымен ұрланады; кейбіреулері алтынға айналдыру үшін жойылса да, мұндай жағдайлар дамыған елдерде сирек кездеседі. Бірақ, қылмыс құрбандарының танымалдылығы мен көпшілік назарына ілігуіне байланысты, осы оқиғалар туралы хабарлар кеңінен жарияланды.
Medal theft is the theft of awards for military action, civil service, and achievements in science or sports. Medals and similar awards are stolen for resale, private collection or ransom; some are destroyed for gold bullion. While not common in developed nations, reported instances have drawn wide press coverage, considering notability and public exposure of the victims of the crime.
Австралия
1985 жылы жүзуші Джон Конрадстың Олимпиадалық медальдары үйінен ұрланды. Медальдар 2009 жылы қайта табылды. 2003 жылы Лорен Бернстің Олимпиадалық алтын медалі ұрланды.
In 1985, Olympic medals belonging to swimmer John Konrads were stolen from his home. The medals were recovered in 2009. In 2003, Lauren Burns' Olympic gold medal was stolen.
Канада
1979 жылдың желтоқсанында Милтон Фаулер Греггке 1918 жылы табыс етілген Виктория кресі Лондондағы Корольдік Канадалық полкінің мұражайына сыйға берілді, бірақ көп ұзамай мұражайдан ұрланды. 2009 жылдың 15 қаңтарында Британдық Колумбиядағы Чилливак қаласындағы Odd Fellows ложасына тиесілі 30-ға жуық құнды медаль ұрланды. Кейіннен бес медаль есірткіге қарсы операция кезінде табылған.
In December 1979, a medal awarded to Milton Fowler Gregg in 1918, the Victoria Cross, was donated to the Royal Canadian Regiment Museum in London, Ontario, but was stolen from the museum shortly afterwards. On January 15, 2009, about 30 valuable medals belonging to a Chilliwack, British Columbia Odd Fellows lodge were stolen. Five of the medals later turned up during a narcotics raid.
Үндістан
2004 жылы Рабиндранат Тагордың 1913 жылғы Нобель сыйлығының медалі ұрланды. 2016 жылы ұрыларды жасырған күдікпен жергілікті әнші тұтқындалды, бірақ медальді таба алмады. Тергеу барысында ұрлыққа Бангладеш азаматы және екі еуропалықтың қатысқандығы анықталды. Кейін Швеция үкіметі Висва-Бхарати университетіне алтын және күмістен жасалған екі данасын сыйға берді. 2017 жылдың ақпан айында Кайлаш Сатьяртхидің 2014 жылғы Нобель сыйлығының медалі ұрланды.
In 2004, Rabindranath Tagore's 1913 Nobel prize medal was stolen. In 2016, a local singer accused of sheltering the thieves was arrested, but the medal could not be recovered. Interrogation revealed that a Bangladeshi national, along with two Europeans, were involved in the theft. Two replicas, one in gold and one in silver were later presented to Viswa Bharati University by the Swedish government. In February 2017, Kailash Satyarthi's 2014 Nobel prize medal was stolen.
Ресей империясы, Кеңес Одағы, Ресей, Беларусь және Украина
1980 жылға дейін бейбіт уақытта медальдардың ұрлануы сирек кездесетін. 1825 жылдың 14 желтоқсанында, Декабристер көтерілісі күні, танымал оқиға болды. Санкт-Петербургтің әскери губернаторы граф Милорадович Петр Каховскийден жараланғаннан көз жұмды. Өлімге таяған Милорадович қауіпсіз жерге жеткізілді, дәрігер келгенде оның әскери ордендерінен айырылғаны байқалды. Ұрылар анықталған жоқ. 1980 жылдары совет әскери артефактілерінің қара нарығы өркендеді. Алғашқы жарияланған оқиға 1983 жылы болды: зейнеткер адмирал Георгий Холостяков пен оның әйелі Геннадий мен Инна Калининалардың үйінде өлтірілді, мақсаты – адмиралдың медальдарын (оның ішінде Алтын Жұлдыз бен ванн ордені) иелену. Прокуратура, Юрий Андроповтың жетекшілігімен, Калининаларды тағы бір кісі өлтіру және 38 медаль ұрлығымен байланыстырды. Геннадий Калинин өлім жазасына, Инна Калинина 15 жылға сотталды. Ветерандарға қатысты зорлықпен жасалған тонаулар сирек: көбінесе ұрылар әлеуметтік қызметкерлер, полицейлер, мұражай қызметкерлері болып киініп, ескі ветерандардың үйлеріне зорлықсыз кіреді. 1994 жылы Орталық Қарулы Күштер мұражайынан ірі ұрлық анықталды, бірақ ол әлі де шешілмеген. Медальдар кейін Интерпол арқылы Ресейге қайтарылды. Мұражай медальдардың олардан ұрланғанын мойындады. 1999 жылдың 23 желтоқсанында ұрылар Мәскеуде тұратын француз азаматы және танымал коллекционер Мишель да Винчаның жинағын ұрлады, онда Ресей империясының сирек наградалары бар еді. Полиция ұрланған мүлікті тез арада тапса да, 2007 жылдың сәуіріне дейін Да Винчаға қайтарылмады. "Труд" газетінің мәліметінше, 2000 жылдары медаль ұрлығының екі толқыны болды. Соңғысы 2008 жылдың бірінші жартысында болды, тамызға дейін жалғасты және әлі толыққанды талданбады. Құрбандардың қатарында Екінші дүниежүзілік соғыстың қатысушысы Екатерина Демина, соғыстағы жалғыз әйел теңізшісі және дирижер Вероника Дударова болды. Минск және Витебск қалаларында да қылмыс деңгейінің өскені хабарланды. Бұрынғы қылмыс толқыны 2003-2006 жылдары ең жоғары деңгейге жетті. Күдікті ұры Ресей мен Беларусьтегі соғыс ардагерлеріне фотограф болып киініп, олардың нағыз медальдарын жалғандарымен ауыстырған. Прокуратура жалған медальдардың сапасының жоғары болуына байланысты көптеген қылмыстар құрбандарға белгісіз қалғанын мәлімдеді. 2006 жылы Тихоновтың әдісі Украинада 30 жастағы психология студентімен қайталанды, ол да фотосурет және жалған көшірмелерді пайдаланды. Белгісіз ұры Ривне облысында ұсталды және 15 ұрлықтан айыпталды. 2004 жылдың шілдесінде Британ империясының ордені педагог Елена Немировскаядан ұрланды. Немировская, Теодор Шанин және Мстислав Ростропович – OBE орденінің үш тірі ресейлік иегері, ал Немировскаяның ордені Ресейде физикалық түрде сақталған жалғыз орден еді. 2005 жылы Мәскеу прокуратурасы Александр Кармановты бірнеше алаяқтық ісі бойынша айыптады. Прокуратураның мәліметінше, 1993 жылы 17 жыл түрмеде отырған Карманов мемлекеттік наградаларды сатуға тыйым салатын заңды айналып өту үшін лицензиясы бар әскери "музей" ұйымдастырды. Карманов өзін мұражай қызметкері ретінде таныстырып, Иван Кожедуб, Сергей Горшков және басқа да әскери тұлғаларға берілген наградаларды алаяқтықпен алды. 2006 жылдың ортасында екі адам Новгородта Кеңес Одағының Батыры, Екінші дүниежүзілік соғыстың бомбалаушы ұшқышы Егор Чаловтың (1919-1983) отбасын тонады. 2007 жылдың 10 қыркүйегінде Кеңес Одағының Батыры, бұрынғы барлау қызметкері Николай Кузнецовтың медальдары ұрланды. Екі оқиғаның да ортақ сату арнасымен байланысты болғаны болжанып отыр. Чалов ісі бойынша қылмыскерлер ұсталды және әрқайсысы 4 жылға сотталды, ұрланған медальдар із-түзсіз жоғалып кетті. Кузнецовтан ұрланған медальдар Мәскеу журналистері арқылы табылған, бұл осы операцияның нәтижесі болды.
Peacetime theft of medals prior to 1980s was quite rare. A well known case occurred on the day of the Decembrist revolt, December 14, 1825. Military governor of Saint Petersburg, Count Miloradovich, was fatally wounded by Pyotr Kakhovsky. The dying Miloradovich was taken to a safe place; when a surgeon arrived there, Miloradovich laid stripped of his military decorations. The marauders remained unidentified. A black market in Soviet military artifacts boomed in 1980s. The first publicly known case occurred in 1983: retired admiral Georgy Kholostyakov and his wife were murdered at their home by Gennady and Inna Kalinina, with the sole purpose of obtaining the admiral's medals (which included the Golden Star and Order of the Bath). The prosecution, allegedly supervised by Yuri Andropov, connected Kalinins to another murder and 38 other cases of medal theft. Gennady Kalinin was sentenced to death, Inna Kalinina to 15 years. Violent robberies against veterans remain quite rare: in most cases the thieves impersonate social workers, policemen, museum workers and thus obtain access to old veterans' homes without violence. A massive theft from the Central Armed Forces Museum was identified in 1994 and remains unsolved. The medals were later returned to Russia through Interpol. The Central Armed Forces Museum admitted that the medals could have been stolen from them. December 23, 1999, thieves stole the collection of Michel da Vincha, a French citizen and notable collector living in Moscow, which included rare awards of the Russian Empire. Although the police soon recovered the stolen treasures, as of April 2007 they were still not returned to Da Vincha. According to Trud, there were two surges in medal thefts in 2000s. The latest one occurred in the first half of 2008, apparently continues as of August 2008 and has not been analyzed completely yet. Victims range from World War II heroes like Yekaterina Demina, the only female Marine of that war, to symphony conductor Veronica Dudarova. A concurrent crime wave was reported in Minsk and Vitebsk, Belarus. The previous crime wave peaked between 2003 and 2006; The alleged thief visited war veterans in Russia and Belarus disguised as a photographer, and quietly replaced their genuine medals with fakes. Prosecution asserted that a large number of similar crimes remained unknown to the victims due to the quality of counterfeit medals. In 2006 Tikhonov's modus operandi was repeated in Ukraine by a 30 year old psychology student, also using photography and counterfeit replicas. The unidentified thief was caught in Rivne Oblast and indicted in 15 counts of theft. An Order of the British Empire was stolen from its owner, educator Elena Nemirovskaya, in July 2004. Nemirovskaya, Teodor Shanin and Mstislav Rostropovich were the three living Russian recipients of OBE, and Nemirovskaya's award was the only one physically present in Russia. In 2005 Moscow prosecution indicted Alexander Karmanov in multiple cases of fraud. According to prosecution, in 1993 Karmanov, a seasoned convict who already served a total of 17 years in prison, organized a properly licensed military "museum" to circumvent the law prohibiting trading in state awards. Karmanov, presenting himself as a legitimate museum worker, fraudulently obtained awards issued to late Ivan Kozhedub, Sergey Gorshkov and other military figures. In the middle of 2006 two men robbed the family of the late Hero of the Soviet Union, WWII bomber pilot Yegor Chalov (1919 1983) in Novgorod. September 10, 2007 Hero of the Soviet Union, former intelligence officer Nikolay Kuznetsov, also from Novgorod Oblast, was robbed of his medals. Both cases appear to be connected by a common sales channel. Perpetrators in Yegor Chalov case were apprehended and eventually sentenced to 4 years each; the stolen medals are presumed gone without trace. Medals stolen from Kuznetsov were recovered through Moscow journalists, apparently in the course of the same operation.
Ұлыбритания
Ұлыбританиядағы ең танымал ұрланған әскери медаль – Осман империясының Лорд Нельсонға берген Челенгк медалі. Ол 1951 жылы Ұлттық теңіз мұражайынан ұрланып, қазірге дейін табылған жоқ. 1985 жылы Кей Миллердің «Ядролық соғыстың алдын алу жөніндегі халықаралық дәрігерлер» үшін алған Нобель медалі ұрланып, кейін табылды. 2000 жылы британдық гребуші Мэтью Пинсенттің алтын медалі Хитроу әуежайында ұрланды. 2006 жылы Ливерпуль футбол клубының бұрынғы қақпашысы Джерзи Дудектің үйінен 23 000 фунт стерлингтен (45 970 АҚШ доллары) астам футбол медальдары ұрланып, бизнесмен Мартин Роштан табылды. 2008 жылдың 6 ақпанында Кент графтығының Олдингтон ауылындағы үйден Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқандардың бірнеше медалі ұрланды. 2012 жылдың қазан айында Ханна Маклиод пен Алекс Партридждің Олимпиада медальдары Махики түнгі клубында ұрланды. Маклиодтың медалі пошта арқылы қайтарылды, ал Партридждің медалі әлі табылған жоқ. Қазіргі заманғы Лейбористік партияның негізін қалаушылардың бірі Артур Хендерсонның Нобель бейбіт сыйлығының медалі 2013 жылдың 3 сәуірінде Ньюкасл қаласындағы Лорд-мэр кеңсесіне жасалған 150 000 фунт стерлингтік шабуыл кезінде ұрланды.
The most famous stolen military medal in the United Kingdom is the Chelengk awarded by the Ottoman Empire to Lord Nelson. It was stolen from the National Maritime Museum in 1951 and has never been recovered. In 1985, Kay Miller's Nobel medal for ‘International Physicians for the Prevention of Nuclear War’ was stolen and recovered. In 2000, a gold medal was stolen from Matthew Pinsent, British rowing champion, at Heathrow. In 2006, more than £23,000 (US$45,970) worth of football medals stolen from the home of then Liverpool F. C. goalkeeper Jerzy Dudek were found in the possession of businessman Martin Roche. On February 6, 2008, several medals from World War I were stolen from a home in Knoll Hill, Aldington, Kent. In October 2012 the Olympic medals of Hannah Macleod and Alex Partridge were stolen at the Mahiki nightclub. Macleod's medal was returned in the mail, but Partridge's medal is still missing. The Nobel Peace Prize medal won by one of the founding fathers of the modern Labour Party, Arthur Henderson, has been stolen in a £150,000 raid at the Lord Mayor's office in Newcastle on 3 April 2013.
Америка Құрама Штаттары
2004 жылы Халықаралық жүзу даңқы залынан медальдардың, кубоктардың және литографиялардың үлкен жинағы ұрланған. Ұры жинақтың көп бөлігін eBay арқылы сатқан. Музей ұрлықты анықтағаннан кейін 2005 жылы көптеген заттар қайтарылды. 1912 жылғы Олимпиадалық лавр гүлдері мен Белл Мурдың алтын медалі әлі де іздестірілуде. 2007 жылы профессор Эрнест Лоуренске берілген 1939 жылғы физика саласындағы Нобель сыйлығының медалі ұрланып, кейін табылды.
A large collection of medals, trophies and lithographs were stolen from the International Swimming Hall of Fame in 2004. The bulk of the collection was sold off on eBay by the thief. Most of the items were returned in 2005 after the museum discovered the theft. The 1912 Olympic wreath and gold medal of Belle Moore are still at large. In 2007, the 1939 Nobel Prize medal in physics, awarded to professor Ernest Lawrence was stolen but recovered.
Жаңа Зеландия
2007 жылдың 2 желтоқсанында Жаңа Зеландиядағы QEII Армиялық естелік мұражайынан ұрылар 11 соғыс медалін ұрлады. 2008 жылдың ақпанында ұрланған медальдар сыйақы төленгеннен кейін табылды, хабарлауынша, тікелей ұрыларға төленген. Үш белгісіз адам сотта күдікті ретінде пайда болды.
December 2, 2007, thieves stole 11 war medals from the QEII Army Memorial Museum in New Zealand. Stolen medals were recovered in February 2008 after paying the bounty, reportedly to the thieves themselves. Three unidentified persons appeared in courts as suspects.