Кіріспе

Медаль ұрлау – әскери қимылдар, мемлекеттік қызмет, ғылым немесе спорттағы жетістіктері үшін берілген наградаларды ұрлау. Медальдер мен осыған ұқсас марапаттар қайта сату, жеке коллекция құру немесе талап ету мақсатымен ұрланады; кейбіреулері алтынға айналдыру үшін жойылса да, мұндай жағдайлар дамыған елдерде сирек кездеседі. Бірақ, қылмыс құрбандарының танымалдылығы мен көпшілік назарына ілігуіне байланысты, осы оқиғалар туралы хабарлар кеңінен жарияланды.

Австралия

1985 жылы жүзуші Джон Конрадстың Олимпиадалық медальдары үйінен ұрланды. Медальдар 2009 жылы қайта табылды. 2003 жылы Лорен Бернстің Олимпиадалық алтын медалі ұрланды.

Канада

1979 жылдың желтоқсанында Милтон Фаулер Греггке 1918 жылы табыс етілген Виктория кресі Лондондағы Корольдік Канадалық полкінің мұражайына сыйға берілді, бірақ көп ұзамай мұражайдан ұрланды. 2009 жылдың 15 қаңтарында Британдық Колумбиядағы Чилливак қаласындағы Odd Fellows ложасына тиесілі 30-ға жуық құнды медаль ұрланды. Кейіннен бес медаль есірткіге қарсы операция кезінде табылған.

Үндістан

2004 жылы Рабиндранат Тагордың 1913 жылғы Нобель сыйлығының медалі ұрланды. 2016 жылы ұрыларды жасырған күдікпен жергілікті әнші тұтқындалды, бірақ медальді таба алмады. Тергеу барысында ұрлыққа Бангладеш азаматы және екі еуропалықтың қатысқандығы анықталды. Кейін Швеция үкіметі Висва-Бхарати университетіне алтын және күмістен жасалған екі данасын сыйға берді. 2017 жылдың ақпан айында Кайлаш Сатьяртхидің 2014 жылғы Нобель сыйлығының медалі ұрланды.

Ресей империясы, Кеңес Одағы, Ресей, Беларусь және Украина

1980 жылға дейін бейбіт уақытта медальдардың ұрлануы сирек кездесетін. 1825 жылдың 14 желтоқсанында, Декабристер көтерілісі күні, танымал оқиға болды. Санкт-Петербургтің әскери губернаторы граф Милорадович Петр Каховскийден жараланғаннан көз жұмды. Өлімге таяған Милорадович қауіпсіз жерге жеткізілді, дәрігер келгенде оның әскери ордендерінен айырылғаны байқалды. Ұрылар анықталған жоқ. 1980 жылдары совет әскери артефактілерінің қара нарығы өркендеді. Алғашқы жарияланған оқиға 1983 жылы болды: зейнеткер адмирал Георгий Холостяков пен оның әйелі Геннадий мен Инна Калининалардың үйінде өлтірілді, мақсаты – адмиралдың медальдарын (оның ішінде Алтын Жұлдыз бен ванн ордені) иелену. Прокуратура, Юрий Андроповтың жетекшілігімен, Калининаларды тағы бір кісі өлтіру және 38 медаль ұрлығымен байланыстырды. Геннадий Калинин өлім жазасына, Инна Калинина 15 жылға сотталды. Ветерандарға қатысты зорлықпен жасалған тонаулар сирек: көбінесе ұрылар әлеуметтік қызметкерлер, полицейлер, мұражай қызметкерлері болып киініп, ескі ветерандардың үйлеріне зорлықсыз кіреді. 1994 жылы Орталық Қарулы Күштер мұражайынан ірі ұрлық анықталды, бірақ ол әлі де шешілмеген. Медальдар кейін Интерпол арқылы Ресейге қайтарылды. Мұражай медальдардың олардан ұрланғанын мойындады. 1999 жылдың 23 желтоқсанында ұрылар Мәскеуде тұратын француз азаматы және танымал коллекционер Мишель да Винчаның жинағын ұрлады, онда Ресей империясының сирек наградалары бар еді. Полиция ұрланған мүлікті тез арада тапса да, 2007 жылдың сәуіріне дейін Да Винчаға қайтарылмады. "Труд" газетінің мәліметінше, 2000 жылдары медаль ұрлығының екі толқыны болды. Соңғысы 2008 жылдың бірінші жартысында болды, тамызға дейін жалғасты және әлі толыққанды талданбады. Құрбандардың қатарында Екінші дүниежүзілік соғыстың қатысушысы Екатерина Демина, соғыстағы жалғыз әйел теңізшісі және дирижер Вероника Дударова болды. Минск және Витебск қалаларында да қылмыс деңгейінің өскені хабарланды. Бұрынғы қылмыс толқыны 2003-2006 жылдары ең жоғары деңгейге жетті. Күдікті ұры Ресей мен Беларусьтегі соғыс ардагерлеріне фотограф болып киініп, олардың нағыз медальдарын жалғандарымен ауыстырған. Прокуратура жалған медальдардың сапасының жоғары болуына байланысты көптеген қылмыстар құрбандарға белгісіз қалғанын мәлімдеді. 2006 жылы Тихоновтың әдісі Украинада 30 жастағы психология студентімен қайталанды, ол да фотосурет және жалған көшірмелерді пайдаланды. Белгісіз ұры Ривне облысында ұсталды және 15 ұрлықтан айыпталды. 2004 жылдың шілдесінде Британ империясының ордені педагог Елена Немировскаядан ұрланды. Немировская, Теодор Шанин және Мстислав Ростропович – OBE орденінің үш тірі ресейлік иегері, ал Немировскаяның ордені Ресейде физикалық түрде сақталған жалғыз орден еді. 2005 жылы Мәскеу прокуратурасы Александр Кармановты бірнеше алаяқтық ісі бойынша айыптады. Прокуратураның мәліметінше, 1993 жылы 17 жыл түрмеде отырған Карманов мемлекеттік наградаларды сатуға тыйым салатын заңды айналып өту үшін лицензиясы бар әскери "музей" ұйымдастырды. Карманов өзін мұражай қызметкері ретінде таныстырып, Иван Кожедуб, Сергей Горшков және басқа да әскери тұлғаларға берілген наградаларды алаяқтықпен алды. 2006 жылдың ортасында екі адам Новгородта Кеңес Одағының Батыры, Екінші дүниежүзілік соғыстың бомбалаушы ұшқышы Егор Чаловтың (1919-1983) отбасын тонады. 2007 жылдың 10 қыркүйегінде Кеңес Одағының Батыры, бұрынғы барлау қызметкері Николай Кузнецовтың медальдары ұрланды. Екі оқиғаның да ортақ сату арнасымен байланысты болғаны болжанып отыр. Чалов ісі бойынша қылмыскерлер ұсталды және әрқайсысы 4 жылға сотталды, ұрланған медальдар із-түзсіз жоғалып кетті. Кузнецовтан ұрланған медальдар Мәскеу журналистері арқылы табылған, бұл осы операцияның нәтижесі болды.

Ұлыбритания

Ұлыбританиядағы ең танымал ұрланған әскери медаль – Осман империясының Лорд Нельсонға берген Челенгк медалі. Ол 1951 жылы Ұлттық теңіз мұражайынан ұрланып, қазірге дейін табылған жоқ. 1985 жылы Кей Миллердің «Ядролық соғыстың алдын алу жөніндегі халықаралық дәрігерлер» үшін алған Нобель медалі ұрланып, кейін табылды. 2000 жылы британдық гребуші Мэтью Пинсенттің алтын медалі Хитроу әуежайында ұрланды. 2006 жылы Ливерпуль футбол клубының бұрынғы қақпашысы Джерзи Дудектің үйінен 23 000 фунт стерлингтен (45 970 АҚШ доллары) астам футбол медальдары ұрланып, бизнесмен Мартин Роштан табылды. 2008 жылдың 6 ақпанында Кент графтығының Олдингтон ауылындағы үйден Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқандардың бірнеше медалі ұрланды. 2012 жылдың қазан айында Ханна Маклиод пен Алекс Партридждің Олимпиада медальдары Махики түнгі клубында ұрланды. Маклиодтың медалі пошта арқылы қайтарылды, ал Партридждің медалі әлі табылған жоқ. Қазіргі заманғы Лейбористік партияның негізін қалаушылардың бірі Артур Хендерсонның Нобель бейбіт сыйлығының медалі 2013 жылдың 3 сәуірінде Ньюкасл қаласындағы Лорд-мэр кеңсесіне жасалған 150 000 фунт стерлингтік шабуыл кезінде ұрланды.

Америка Құрама Штаттары

2004 жылы Халықаралық жүзу даңқы залынан медальдардың, кубоктардың және литографиялардың үлкен жинағы ұрланған. Ұры жинақтың көп бөлігін eBay арқылы сатқан. Музей ұрлықты анықтағаннан кейін 2005 жылы көптеген заттар қайтарылды. 1912 жылғы Олимпиадалық лавр гүлдері мен Белл Мурдың алтын медалі әлі де іздестірілуде. 2007 жылы профессор Эрнест Лоуренске берілген 1939 жылғы физика саласындағы Нобель сыйлығының медалі ұрланып, кейін табылды.

Жаңа Зеландия

2007 жылдың 2 желтоқсанында Жаңа Зеландиядағы QEII Армиялық естелік мұражайынан ұрылар 11 соғыс медалін ұрлады. 2008 жылдың ақпанында ұрланған медальдар сыйақы төленгеннен кейін табылды, хабарлауынша, тікелей ұрыларға төленген. Үш белгісіз адам сотта күдікті ретінде пайда болды.