Маннергейм кресі: Финляндияның ең жоғары әскери наградасы
Mannerheim Cross
Маннергейм кресі – Финляндияның ең жоғары әскери наградасы. 1941-1945ж. 191 адам алған, 6-ы екі рет. Қазір берілмейді. Тарихы мен мағынасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Маннергейм кресті (, Mannerheimkorset), ресми түрде Эркіндік кресінің Маннергейм кресті (, Frihetskorsets Mannerheimkors) – Финляндияның ең жоғары әскери наградасы. 1941 жылдың 22 шілдесінен 1945 жылдың 7 мамырына дейін барлығы 191 адам осы крестпен марапатталды, ал алтысы екі рет марапатталды. Екі класта бар, 1-кластағы медаль тек екі рет берілді, ал екі иесі де бұрын 2-кластағы медальды алған. Заң бойынша әлі де қолданыста болғанымен, 1945 жылдан бері ешқандай крест берілген жоқ. Маннергейм кресінің соңғы тірі иегері Туомас Гердт 2020 жылдың 1 қарашасында қайтыс болды.
The Mannerheim Cross (, Mannerheimkorset), officially Mannerheim Cross of the Cross of Liberty (, Frihetskorsets Mannerheimkors) is the most distinguished Finnish military honour. A total of 191 people received the cross between 22 July 1941 and 7 May 1945, with six of the recipients receiving a cross twice. Available in two classes, the 1st class medal has only been awarded twice, with both recipients also having received the medal in the 2nd class. Although still active de jure, no crosses have been awarded since 1945. Tuomas Gerdt, the last living Knight of the Mannerheim Cross, died on 1 November 2020.
Сипаттама
1940 жылы 16 желтоқсанда Қысқы соғыстан кейін ұсынылып, фельдмаршал Густаф Маннергеймнің есімімен аталатын құрмет белгісі енгізілді. "Еркіндік айқасы" орденімен байланысты, бұл марапат ерекше ерлік көрсеткен, ұрыс арқылы маңызды міндеттерді орындаған немесе өте табысты операциялар жүргізген әскерилерге табысталды. "Еркіндік айқасы" орденімен байланысты басқа наградалардан өзгешелігі, Маннергейм кресінің екі класын беруде де алушының әскери шені ескерілмеді. Крест Маннергеймнің 1-дәрежелі Еркіндік кресі немесе 2-дәрежелі Еркіндік кресі түрінде беріледі. Маннергейм кресінің 1-дәрежелісіне 2-дәрежеліден өзгеше талаптар қойылған жоқ. Финляндияның наградаларының ішіндегі басымдық реті бойынша 1-дәрежелі Маннергейм кресі 5-орында, ал 2-дәрежелі Маннергейм кресі 9-орында тұрады. Бұл марапатты алған адам "Маннергейм кресінің рыцарі" деп аталады. "Еркіндік айқасы" орденінің кресттері сияқты, Маннергейм кресі де ежелгі скандинавиялық филфотты бейнелейді, бірақ басқа түстерде және қосымша әшекей элементтерімен. 1-дәрежелі крест мойынға тағылады, ал 2-дәрежелі крест кеудеге ілінеді. 1943 жылы бұл наградаға ақшалай сыйлық белгіленді. Бастапқыда өмір бойына берілетін зейнетақы ретінде жоспарланған сыйлық, ақырында 50 000 фин маркасына теңестірілді, бұл шамамен лейтенанттың жылдық жалақысына сай келеді.
The honour, proposed by and named after Field Marshal Gustaf Mannerheim, was introduced after the Winter War on 16 December 1940. Associated with the Order of the Cross of Liberty, the decoration was awarded to soldiers for exceptional bravery, for the achievement of crucially important objectives by combat, or for especially successfully conducted operations. Unlike other awards associated with the Order of the Cross of Liberty, the awarding of either class of the Mannerheim Cross was not influenced by the military rank of the recipient. The cross is awarded as either Mannerheim Cross of Liberty 1st Class or as Mannerheim Cross of Liberty 2nd Class. No special requirements differing from 2nd class were laid out for The Mannerheim Cross 1st Class. Within the order of precedence of Finnish awards, the Mannerheim Cross 1st Class ranks 5th and the Mannerheim Cross 2nd Class ranks 9th. A recipient of the cross is called "Knight of the Mannerheim Cross". Like the crosses of the Order of the Cross of Liberty, the design of the Mannerheim Cross displays the Old Scandinavian Fylfot, albeit in different colors and with added decorative elements. The 1st class cross is worn as a necklet, while the 2nd class cross is worn on the chest. The award was associated with a monetary prize in 1943. Originally planned to be a lifetime pension, the prize was eventually set at 50,000 Finnish marks, approximately equivalent to a lieutenant's annual salary.
Маннергейм кресті ер азаматтары
Маннергейм крестінің 2-дәрежесі 191 адамға берілді. Алғашқы крест 1941 жылдың 22 шілдесінде полковник Рубен Лагусқа табыс етілді. Крестпен марапатталған алғашқы қатарлы сарбаз Вилхо Рәтте болды, ол 1941 жылдың 3 тамызында жаудан алынған, нысанасы жоқ танкіге қарсы зеңбірекпен төрт жау танкын жойғаны үшін марапатталды. Соңғы крест 1945 жылдың 7 мамырында подполковник Фиге берілді. Барлығы төрт адам 2-дәрежелі Маннергейм кресімен екі рет марапатталған. Генерал-майор Ааро Пажари және полковник Марти Ахо 1944 жылдың 16 қазанында екінші кресттерін алды. Олардан кейін Lentomestari Ilmari Juutilainen және капитан Ханс Винд келді, екеуі де 1944 жылдың 26 маусымында екінші наградаларын алды. Екі рет марапатталғандарға екі қиылысқан маршал таяқшасынан тұратын кішкентай бекіткіш берілді, оны кресттің үстіне тағуға болады. Маннергейм кресінің 1-дәрежесінің алғашқы иегері – оның атымен аталатын фельдмаршал С.Г.Э. Маннергейм болды, ол Республика Президенті Ристо Ритиден 1941 жылдың 7 қазанында 2-дәрежелі Маннергейм кресімен бірге қабылдады, бұрынғы барлық марапатталғандар оған марапатты қабылдауға өтініш білдіргеннен кейін. Маннергейм кресінің 1-дәрежесімен марапатталған жалғыз басқа адам – генерал Эрик Генрихс, ол 1944 жылдың 31 желтоқсанында марапатталды, ал бұрын 1942 жылдың 5 ақпанында 2-дәрежелі Маннергейм кресін алған болатын. Маннергейм кресімен марапатталғандардың көп бөлігі жас болды, марапатталғандардың 72%-ы 35 жасқа дейін болды. Марапатталғандардың тек 7-і 51 жастан асқан, ал ең үлкенінің жасы – Маннергеймнің өзі. Кресттер көбінесе армия қызметкерлеріне берілді, оның ішінде 159-ы жаяу әскерде болды. Бес крест теңіз күштеріне, ал тағы 19-ы әуе күштеріне берілді. Кресттер өлімнен кейін сирек берілді, тек алты жағдайда марапаттың өлімнен кейін берілгені көрсетілді. Марти Ахтисаари президент болғаннан бастап, барлық тірі марапатталғандар жыл сайын 6 желтоқсанда Финляндияның Тәуелсіздік күні қабылдауына шақырылды. Дәстүр бойынша олар президентті қарсы алуға бірінші болып келді. Маннергейм кресінің соңғы иегері Туомас Гердт 2020 жылдың 1 қарашасында қайтыс болды.
The Mannerheim Cross 2nd Class has been awarded to 191 persons. The first cross was awarded to Colonel Ruben Lagus on 22 July 1941. The first private to be awarded the cross was Vilho Rättö, who was awarded his cross on 3 August 1941 for destroying four enemy tanks with a sightless anti tank gun taken from the enemy, by aiming the gun through its bore. The last cross was awarded to Lieutenant Colonel fi on 7 May 1945. A total of four persons have been awarded the Mannerheim Cross 2nd Class twice. Both General Major Aaro Pajari and Colonel Martti Aho received their second crosses on 16 October 1944. They were followed by Lentomestari Ilmari Juutilainen and Captain Hans Wind, who both received their second awards on 26 June 1944. These double awardees were given a small clasp, consisting of two crossed marshal's batons, to be worn above the cross. The first recipient of the Mannerheim Cross 1st Class was its namesake, Field Marshal C. G. E. Mannerheim, who accepted it together with a Mannerheim Cross 2nd Class from President of the Republic Risto Ryti on 7 October 1941 after all the previous awardees had requested him to accept the award. The only other recipient of the Mannerheim Cross 1st Class is General of Infantry Erik Heinrichs, who received it on 31 December 1944, following an earlier Mannerheim Cross 2nd Class on 5 February 1942. The awardees of the Mannerheim Cross were predominately young, with 72 % of the awardees being 35 years of age or younger. Only 7 of the recipients were 51 or older, with the oldest recipient being Mannerheim himself. The crosses were awarded primarily to personnel from the army, with 159 recipients in the infantry. Five crosses were awarded to navy personnel, and a further 19 to air force personnel. Crosses were rarely awarded posthumously, with only six citations noting that the award was posthumous. Starting from the presidency of Martti Ahtisaari, all surviving recipients of the Mannerheim Cross were invited annually on 6 December to Finland's Independence Day Reception. By tradition they were the first guests to enter and greet the president. Tuomas Gerdt, the last living Knight of the Mannerheim Cross, died on 1 November 2020.
Маннергейм кресті ер азаматтарының қоры
Маннергейм кресінің иелерінің алғашқы жиыны 1951 жылғы 4 ақпанда Маннергеймнің жерлеу рәсімінде өтті, онда сегіз иегер табытты көтеріп жүруге қатысты. Осы жиын Маннергейм кресінің иелері қорының құрылуына әкеп соқты. Қордың құрылтай құжаттары 1954 жылғы 5 наурызда қол қойылды, ал Әділет министрлігі 1954 жылғы 8 наурызда қордың құрылуына келісімін беріп, оның ережелерін бекітті. Қордың мақсаты, оның ережелерінде белгіленгендей, ұлттық құрбандық рухын және ұлттық қорғанысқа деген жігерлілікті қолдайтын шараларды, сондай-ақ Маннергейм кресінің иелері мен олардың отбасыларын қолдау болып табылады.
The first gathering of the Knights for the funeral of Mannerheim on 4 February 1951, where eight knights acted as pallbearers, resulted in a founding of the Foundation of the Knights of the Mannerheim Cross. The founding documents were signed on 5 March 1954, with the Ministry of Justice assenting to the founding and accepting the rules of the foundation on 8 March 1954. The purpose of the foundation, as laid out in its rules, is to support activities intended to keep up the nationalistic spirit of sacrifice and the national defensive will, while also supporting the Knights of the Mannerheim Cross and their relatives.