Кіріспе
Пруссия Корольдігінің ең жоғары ордені – фильм. The Pour le Mérite (; puʁ lə me.ʁit, ), сонымен қатар бейресми түрде "Blue Max" деп аталады, 1740 жылы Пруссия королі Фредерик II құрған орден (Verdienstorden). Pour le Mérite әскери және азаматтық құрмет ретінде табысталды және Қара бүркіт ордені, Қызыл бүркіт ордені және Гогенцоллерн үйінің орденімен бірге Пруссия Корольдігінің ең жоғары ордендерінің қатарына кірді. Бұл орден – барлық шендегі офицерлерге арналған ең жоғары корольдік пруссиялық ерлік ордені. Pour le Mérite ерекше жеке жетістіктерді мойындау ретінде берілді, әлеуметтік мәртебеге немесе әдеттегі құрметке жалпы белгі ретінде емес, бірақ әлеуметтік топ және әскери шен бойынша белгілі бір шектеулер сақталды. Орден діни емес болды және мүшелік, егер иеленуші бас тартса немесе орденнен айырылса, өмір бойы сақталды. Әскери сыныптағы жаңа марапаттар 1918 жылғы қарашада Пруссия монархиясының құлауымен тоқтатылды. 1998 жылы қайтыс болған неміс жазушысы Эрнст Юнгер – әскери сыныптағы соңғы тірі иеленуші. Ғылым, гуманитарлық ғылымдар және өнер саласындағы еңбектері үшін азаматтық сынып 1842 жылы король Фредерик Вильгельм IV құрды. Азаматтық сынып 1923 жылы тәуелсіз ұйым ретінде қайта жаңғыртылды (Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste). Пруссия королінің орнына Германия Президенті орденнің басшысы болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1952 жылы азаматтық сынып қайта құрылды. Pour le Mérite-тің осы нұсқасы бүгінгі күнге дейін қолданыста. Pour le Mérite – Ұлыбританияның Британ империясы ордені сияқты, адамның мүшелікке қабылданатын ордені, ол жай ғана медаль немесе мемлекеттік награда емес.
the film
The Pour le Mérite (; puʁ lə me.ʁit, ), also informally known as the "Blue Max", is an order of merit (Verdienstorden) established in 1740 by King Frederick II of Prussia. The Pour le Mérite was awarded as both a military and civil honour and ranked, along with the Order of the Black Eagle, the Order of the Red Eagle and the House Order of Hohenzollern, among the highest orders of merit in the Kingdom of Prussia. The order of merit was the highest royal Prussian order of bravery for officers of all ranks. The Pour le Mérite was awarded strictly as a recognition of extraordinary personal achievement, rather than as a general marker of social status or a courtesy honour, although certain restrictions of social class and military rank were applied. The order was secular, and membership endured for the remaining lifetime of the recipient, unless renounced or revoked. New awards of the military class ceased with the end of the Prussian monarchy in November 1918. German author Ernst Jünger, who died in 1998, was the last living recipient of the military class award. A civil class for merits in sciences, humanities, and arts was established in 1842 by King Frederick William IV. The civil class was revived as an independent organization in 1923 (Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste). Instead of the King of Prussia, the President of Germany acted as head of the order. After the Second World War, the civil class was re established in 1952. This version of the Pour le Mérite is still active today. The Pour le Mérite is still an order into which a person is admitted into membership, like the United Kingdom's Order of the British Empire, and is not simply a medal or state decoration.
Неміс әскери-теңіз флоты
Геннинг фон Хольцендорф, неміс бас адмиралы, 1916 жылғы наурыз айында марапатталған. Альфред фон Тирпиц, неміс бас адмиралы, 1915 жылғы тамызда марапатталған. Рейнхард Шеер, неміс адмиралы және Ютландия шайқасындағы неміс теңіз күштерінің қолбасшысы. Франц Хиппер, неміс адмиралы. Николаус Бургграф пен Граф цу Дохна-Шлодиен, неміс көмекші крейсерінің командирі; бес негізгі неміс мемлекетінің жоғары әскери наградасын алған екі кіші офицердің бірі. Карл Август Нергер, неміс көмекші крейсерінің командирі; бес негізгі неміс мемлекетінің жоғары әскери наградасын алған екі кіші офицердің бірі. Карл Фридрих Макс фон Мюллер, Бірінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы айларындағы әйгілі неміс саудалық рейдері, жеңіл крейсердің капитаны. Феликс фон Лакнер, Seeadler жеңіл кемесінің капитаны. Лотар фон Арнольд де ла Периер, Бірінші дүниежүзілік соғыста неміс U- қайығының командирі, 1916 жылдың күзінде одақтас кемелерін 200,000 тоннаға батқандығы үшін Pour le Mérite орденімен марапатталған. Вальтер Форстманн, сәтті неміс U- қайығының эйсі, кейіннен Кригсмарине штаб офицері. Вальтер Швейгер, британдық лайнер «Вильгельм Антон»ды батқан неміс U- қайығының командирі, Бірінші дүниежүзілік соғыста Қара теңізде қызмет еткен неміс вице-адмиралы. Тео Остеркамп, Бірінші дүниежүзілік соғыста 32 жеңіске жеткен әскери бақылаушы және кейіннен истребитель ұшқышы. Ол сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыста алты жеңіске қол жеткізіп, әуе күштерінің генералы болды. Отто Веддиген, Бірінші дүниежүзілік соғыстағы неміс U- қайығының командирі. Фридрих Кристиансен, 13 жеңісімен және 8 ортақ жеңісімен, 1917 жылдың 11 желтоқсанында оберлейтенант шындығында әскери ұшқыш ретінде марапатталған. Отто Херсинг, U 21 кемесінің командирі, өздігінен қозғалмалы локомотивтік торпеданы қолданып, жау кемесін батқан алғашқы U- қайығы. 1915 жылдың 5 маусымында марапатталған. Пол Бенке, неміс адмиралы.
Felix von Luckner, captain of the Seeadler, a sailing ship used as a commerce raider. Lothar von Arnauld de la Perière, German U boat commander during the First World War, awarded the Pour le Mérite in the autumn of 1916 for sinking 200,000 tonnes of Allied shipping. Walther Forstmann, successful German U boat Ace and later staff officer in the Kriegsmarine. Walther Schwieger, German U boat commander who sank the British liner Wilhelm Anton Souchon, German Vice Admiral serving in the Black Sea in World War I.
Theo Osterkamp, Naval observer and later a fighter pilot who claimed 32 victories in World War I. He also scored six victories in World War II and became an air force general. Otto Weddigen, German U boat commander of World War I.
Friedrich Christiansen, decorated as Naval Pilot with 13 victories and 8 shared, Oberleutnant on 11 December 1917. Otto Hersing, commander of U 21, the first U boat to sink an enemy ship using a self propelled locomotive torpedo. Awarded on 5 June 1915. Paul Behncke, German admiral.
Азаматтық санаттың көрнекті иелері
1842 жылы сыйлықтардың бірінші тобындағы Pour le Mérite азаматтық сыныбының танымал иегерлері арасында Александр фон Гумбольдт, Карл Фридрих Гаусс, Якоб Гримм, Феликс Мендельсон, Фридрих Вильгельм Йозеф Шеллинг және Август Вильгельм Шлегель болды. 1842 жылғы "сыныпқа" шетелден келгендердің арасында Франсуа Рене де Шатобриан, Майкл Фарадей және Франц Лист болды. Кейінгі сыйлық иегерлері Теодор Моммсен (1868), Чарльз Дарвин (1868), Томас Карлайл (1874), Уильям Томсон, Лорд Кельвин (1884), Джозеф Листер (1885), Иоганн Брамс (1887), Джузеппе Верди (1887), Губерт фон Геркомер (1899), Камиль Сен-Санс (1901), Джон Сингер Саргент (1908), Фердинанд фон Цеппелин (1910), Вильгельм Конрад Рентген (1911), сэр Уильям Рамсей (1911) және Макс Планк (1915) болды. 1923 жылы жаңартылған орденнің жаңа мүшелері Альберт Эйнштейн (1923), Герхард Хауптман (1923), Рихард Штраус (1924), Вильгельм Фуртвенглер (1929) және Кете Коллвиц (1929) болды. 1952 жылы қатарға қосылғандардың арасында Отто Генрих Варбург, Отто Хан, Пол Хиндемит және Эмиль Нольде болды. Кейінгі сыйлық иегерлері: Артур Комптон (1954), Герман Гессе (1954), Альберт Швейцер (1954), Томас Манн (1955), Оскар Кокошка (1955), Карл Орф (1956), Эрвин Шрёдингер (1956), Торнтон Уайлдер (1956), Вернер Гейзенберг (1957), Лиза Мейтнер (1957), Людвиг Мис ван дер Роэ (1957), Феликс Блох (1959), Карл Фридрих фон Вайцзекер (1961), Карл Ясперс (1964), Отто Клемперер (1967), Карл Цукмайер (1967), Генри Мур (1972), Карл Поппер (1980), Карлос Клейбер (1990), Витольд Лютославский (1993), Рудольф Мёссбауэр (1996), Кристиан Нюсслин-Фольхард (1997), Умберто Эко (1998), Ханс Магнус Энценсбергер (1999), Вим Вендерс (2005), Джеймс Шиэн (2006) және Сванте Пэбо (2008) болды. Жақында ғибраткер атанғандар: Гидон Кремер (2016), Эммануэль Шарпантье (2017), Хайнц Холлигер (2018), сэр Кристофер Кларк (2019) және Герта Мюллер (2021). 2020 жылғы Нобель сыйлығының жариялануынан кейін орден мүшелерінің арасында 14 Нобель сыйлығының иегері бар.
Басқа елдердегі ұқсас тапсырыстар
Пруссиядан басқа, бұрынғы Германия империясының тағы бірнеше мемлекеті өнер мен ғылым саласындағы еңбектер үшін ұқсас наградалар тағайындады. Оларға Бавария Корольдігінің өнер мен ғылым үшін Максимилиан ордені (Maximiliansorden für Kunst und Wissenschaft), Ангальт Герцогтығының ғылым мен өнерге еңбегі (Verdienstorden für Wissenschaft und Kunst) және Липпе Княздығының өнер мен ғылым үшін Липпе Роза ордені (Lippische Rose, Orden für Kunst und Wissenschaft) кіреді. Көптеген басқа елдер де өнер мен ғылым саласындағы жетістіктері үшін осындай жоғары азаматтық құрметтерді орнатып үлкерді. Ұлыбританияның Доминиондарының басшысы "Еңбегі үшін орден" мен "Құрмет серіктері орденін" табыстайды. Австрия Республикасы 1955 жылы құрылған ғылым мен өнерге арналған Австрияның құрмет белгісін (Österreichische Ehrenzeichen für Kunst und Wissenschaft) табыстайды. Бұл, ғылым мен өнерге арналған "Pour le Mérite" ордені сияқты, белгілі бір мағынада бұрынғы императорлық награданың қайта жаңғыруы болып табылады, бұл 1887 жылдан 1918 жылға дейін болған Австро-Венгрияның өнер мен ғылымға арналған құрмет белгісі (Österreichisch Ungarisches Ehrenzeichen für Kunst und Wissenschaft) еді. Алайда, қазіргі Австрия наградасының дизайны оның императорлық алдыңғысына қарағанда мүлдем өзгеше. Франция өнер мен әдебиетке елеулі үлес қосқандары үшін Ordre des Arts et des Lettres орденін тағайындайды. Польшада да осы мақсатта Gloria Artis медалі орнатылды. Басқа елдер де өнер мен ғылымдағы жетістіктерді мойындауы мүмкін, бірақ олар басқа салалардағы жетістіктер үшін де жалпылама ордендермен марапаттайды. Францияның Құрмет Легионы – өнер мен ғылымды қоса алғанда, көптеген салалардағы еңбек үшін жиі табысталатын марапаттың мысалы. Бельгия өнер мен ғылым саласындағы ерекше жетістіктері үшін Леопольд орденін немесе Корольдік орденін табыстайды, ал осы салалардағы аз мағыналы жетістіктері үшін Азаматтық марапаттаумен марапаттауы мүмкін.