Суссекстің патшасы Ноðхельм

Кіріспе

Сассекс патшасы Ноðхелм, немесе қысқаша Нунна, Ватт, Осрик және Эðельстанмен бірге билік құрған көрінеді.

Өмір

Келли Сассекс билеушілерінің есімдерін Атель және Ос бастады, олардың туыс болуы мүмкін екенін айтты. Ол сондай-ақ осыған байланысты Хвицце патшаларының тізіміне және оның ұқсастығына сілтеме жасады. Ефе ханшайымы Хвицце ханшайымы (Беде) болды және Этельвалға үйленді. Аңглосаксон есімдеу үлгілеріне (A S шежірелері мен Келлидің байқауы) сәйкес, король Этельвал король Этельстан мен королева Этельтриттің аға туысы болған деп айтуға болады; Этельстан мен Этельтрит король Этельберттің (Оңтүстік саксонның) аға туысы болған деп айтуға болады. Слэтер (825 жылға дейінгі Оңтүстік саксон билеушілері) Этельтрит Нотелмнің әйелі болған деседі. Келлидің осы пікірлеріне сүйене отырып, Хвицце алдерманы Осрик Сассекс алдерманы Осрик пен Сельси епископы Осаның ата-бабасы болуы мүмкін, ал Осмунд пен Ослак патшалары бір отбасының жас мүшелері болуы мүмкін. Осыған сәйкес, 722 және 725 жылдары король Инеге қарсы көтерілген Эльдберхт Этельберттің замандасы және туысы болуы мүмкін. Бұл Нотхелмнің 722 жылы қайтыс болғанын және Эльдберттің Сассекс королі болуға диссидент болғаны белгілі (А С Хроникалары). 700 жылдан кейін Уатт патша туралы мәлімет жоқ (картулярлық дәлелдер), бұл оның осы шамада қайтыс болғанын көрсетеді. 692 жылы Нодхелм өз қарындасына Нотгидке (Нотгит) жер берді. Ол жарғыда Nothelmus rex Suthsax деп аталды, бірақ ол оған Nunna rex Sussax деп қол қойды. Нотгитке монастырь салу үшін жер берілді, ал жарғыда ол епископ Уилфридтің монахшасы болуға және қажылыққа баруға уәде берді. Бұл алғашқы жылдары христиандық үлгі көрсету қажет болды, өйткені 690 жылдары Кутман өзінің миссиясын Стейнингте, басқаша айтқанда Кутманның порты деп аталатын жерде Оңтүстік саксондықтарды өздерінің пұтқа табынушылықтарынан қайтаруға негіз қалады. Бұл Уилфридтің бұрынғы онжылдықта Сассексті қайта құруына қарамастан болды. Сонымен қатар, шамамен 690 жылы Альфристонда пагандықтар өлтірген әулие Левинаның шейіт болуы да болды. Нотхелмнің соңғы сақталған жарғысы, онда ол Нунна рекс Сутсакс деп аталды, 714 жылы, мүмкін қатемен 717 жылы жазылған, сондықтан оның билігі 692 жылы немесе одан бұрын басталып, 717 жылы немесе одан кейін аяқталды. Бұл жарғыда король Этельстан мен королева Этельтрит куәлік етті. Нотхелм 710 жылы өзінің туысы Уэссекс патшасы Ине үшін британиялық король Герайнтке қарсы соғысқандығы туралы айтылады. Көптеген ғалымдар негізгі шайқас Сомерсеттегі Лангпортта болды деп санайды, онда Дюмонияның королі Герайнт қаза тапты (Армес Прайден). Нотхелмнің билігі кезіндегі тағы бір маңызды оқиға - Оңтүстік саксондықтар үшін Сельси епархиясының құрылуы, шамамен 705 жылы (Келли). Осы оқиғаға дейін Сассекс Винчестер (Келли) кафедрасының қарамағында болды. 705 жыл - бұл сонымен қатар Нотхелмнің Пепперингте төрт терік жерді Берхфритке беруге рұқсат берген жарғысының ең ертегі күні (Келли). Бұл кісі Пепперингте шіркеу салып, патша үшін дұға оқыды. Оның екі жарғысына Уэссекс патшасы Кёнред куә болды. Бір таңғаларлықтай 775 жыл деп саналатын бір суреттер туралы Баркер (1947) былай деді: "20. Кёнред Иненің әкесі болды. Ол АСК-да патша болғаны туралы айтылмаған; бірақ ASC Инидің 688 жылы билікке келгенін және 728 жылы биліктен бас тартқанын, оның билігінің ұзақтығы 37 жыл болғанын айтады. Кёнред соңғы рет 692 жылы (No. IV) көрінеді және Ине 704 жылы Кенттіктердің оның туысы Мулдың өлімі үшін онымен келісімге келгенге дейін жалғыз патша болды. Мул Кедвалланың кіші інісі болды және жылнамашылар 688 жылы Оңтүстік саксон патшасы Кедвалла тақтан бас тарғанда Ине оның орнына келгенін жазды. Аңглосаксондықтар отбасын заңның негізі ретінде қарастырғандықтан, оның әкесі тірі болса, олар мұны істемес еді (Саксондық үкімдерден цитата қажет). Сондықтан Кёнред 688 жылға дейін қайтыс болған болуы керек, бұл жарғы 689 жылы (бірақ неге 689 жылы?) жазылғанын көрсетеді. Шындығында, Иненің 37 жыл (немесе 37-ге жуық) билік етуіне мүмкіндік беру үшін, ол (Кеоноред ?) 692 жылы қайтыс болған болуы керек (бірақ Ине 688 жылы Батыс саксон патшасы болып сайланды және 726 жылы орнынан кетті). Кёнред Уэссекстің кіші патшасы болды, бірақ одан бөлек, Цингильс пен Квихелм 614-636 жылдары бірге билік жүргізді. 21. Бұл жерде Иненің қолтаңбасы және No. IV-тегі рекс атағының болмауы No 20-дегі Кёнредтің билігі туралы мәлімдемені растайды. Бұл таңқаларлық емес, өйткені осы уақытта Уэссекс патшаларының негізгі тізімі: Цингильс 611-643, Ценвеаль 643-645 және 648-672, Сеаксбург 672-673, Эсквин 673-676, Сентвин 676-685, Кейдвалла 685-688, Ин 688-726. Бірақ Келли (1998) бұл жарғы "күмәнсіз жалған, және бұл сегізінші ғасыр жарғысының жазықсыз он ғасырдағы көшірмесі емес" деген қорытынды жасады. Дәлелдеме беруші мен алушы үшін мерзім шарттары мүмкін емес, және куәгерлерге де қатысты. Берчтің 725 жылға түзету ұсынысы да қанағаттандырмайды, өйткені ол епископ Эадбертке кеш болып табылады және көрсеткішпен келіспейді". Сондықтан Нотхелмнің билігін осы жарғының құқығымен 725 жылға дейін ұзарту дұрыс емес.

Kelly noted the names of rulers in Sussex starting with Aethel and Os and suggested they might have been relatives. She also referred to the King list of Hwicce in this respect and its similarity. Queen Eafe was an Hwiccean princess (Bede) and married to Aethelwalh. Following Anglo Saxon naming patterns (A S genealogies and the observation of Kelly), King Aethelwalh could be said to have been an older relative of King Aethelstan and Queen Aethelthryth; Aethelstan and Aethelthryth could be said to have been older kinsfolk of King Aethelberht (of the South Saxons). Slaughter (Rulers of the South Saxons before 825) contends that Aethelthryth was Nothhelm's wife. Following the same comments from Kelly, it could also be said that Alderman Osric of Hwicce might have been an ancestor of Alderman Osric of Sussex and Bishop Osa of Selsey and that Kings Osmund and Oslac might have been younger members of the same family. On the same basis (re: genealogy of the later House of Wessex for comparison) Ealdberht, who rebelled against King Ine in 722 and 725 (A S Chronicles), could have been a contemporary and relative of Aethelberht. This could point to Nothhelm having died in 722 and a bid by Ealdberht, known to have been a dissident (A S Chronicles), to become a king in Sussex. King Watt is not heard of after circa 700 (cartulary evidence), indicating that he might have died at about this time. In 692 Noðhelm granted land to his sister Noðgyð (Nothgyth). He was styled Nothelmus rex Suthsax’ in the body of the charter, but he signed it as Nunna rex Sussax’. Nothgyth was granted land to build a minster, and in the charter it states that she promised to be Bishop Wilfrid's nun and to go on a pilgrimage. In these early years a Christian example certainly needed to be set, for it was during the 690s that Cuthman established his mission at Steyning, otherwise known as Cuthman's Port, to convert the South Saxons from their heathenry. This was in spite of Wilfrid's conversion of Sussex in the previous decade. Moreover, there was the martyrdom of St Lewinna, killed by pagans c. 690 probably at Alfriston. Noðhelm’s last surviving charter, in which he was called Nunna rex Suthsax’, is dated 714, probably in error for 717, so his reign began in or before 692 and ended in or after 717. In this charter, witnessed by King Aethelstan and Queen Aethelthryth, Nothhelm expressed the wish to be buried at Church Norton. He is mentioned by the Anglo Saxon Chronicle as fighting for his kinsman Ine, King of Wessex, against Geraint, King of the Britons, in the year 710. Many scholars are of the opinion that the main battle was fought at Langport in Somerset, where King Geraint of Dumnonia was slain (Armes Prydain). Another important event during Nothhelm's reign was the establishment of the Diocese of Selsey for the South Saxons, probably in 705 (Kelly). Until this development Sussex had come under the See of Winchester (Kelly). 705 is also the earliest date (Kelly) for Nothhelm's charter allowing four hides to be granted at Peppering to Berhfrith. This man was to build a church at Peppering where prayers could to be said for the king. Two of his charters were witnessed <and signed?> by Cœnred, King of Wessex. Concerning one of these, strangely dated 775, Barker (1947) commented:

"20. Cœnred was the father of Ine. He is not mentioned in ASC. as having ever been king of Wessex; but ASC. says that Ini succeeded in 688 and abdicated in 728, while insisting on the length of his reign as 37 years. Cœnred appears for the last time in 692 (No. IV) and Ine was certainly sole king by 704, when then men of Kent compounded with him for the death of his relative Mul. Mul was Caedwalla's younger brother and the chroniclers record that when Caedwalla, king of the South Saxons, abdicated in 688 Ine succeeded him. The Anglo Saxon conception of family as the basis of law was so strict that they would not have done so if his father had been alive (citation from Saxon Dooms needed). Therefore Cœnred must have died before 688 proving conclusively that this charter must bear date in 689 (but why 689?). In fact, to allow for a reign of 37 years (or nearly 37) by Ine, he (Ceonred ? ?) must have died in 692 (but Ine was elected King of the West Saxons in 688 and abdicated in 726). Coenred was a minor king in Wessex, but, quite apart from this, Cynegils and Cwichelm had ruled together ?614 636. 21. The signature of Ine here and in No. IV without the title rex bears out the statement of n. 20 about the reign of Cœnred. This is not surprising, since the main king list for Wessex at this time is thus: Cynegils 611 643, Cenwealh 643 645 and 648 672, Seaxburh 672 673, Aescwine 673 676, Centwine 676 685, Caedwalla 685 688, Ine 688 726. But Kelly (1998) concluded that this charter "is without doubt a forgery, and not an innocent tenth century copy of a genuine eighth century charter. The incarnation date is impossible for the donor and beneficiary, and for the witnesses to the charter. Birch's suggested emendation to 725 is still unsatisfactory, since it is too late for Bishop Eadberht and does not agree with the indication". Hence it is wrong to extend Noðhelm's reign to 725 on the authority of this charter.