Кіріспе

Гилфагиннингте айтылған бастапқы кеңістік, Гиннунгагап (көне скандинав тілінде: Ginnungagap, "ашық жарық", "үлкен бос кеңістік") – бұл алғашқы, сиқырлы және Гилфагиннингте, Эдда мәтінінде жазылған скандинав космогониясы.

Этимология

Гиннунга әдетте "аңғар" немесе "ешкі қашқан" деген мағынадағы етістіктен туындаған деп түсіндіріледі, бірақ мұндай сөз Ежелгі скандинавия тілінде кездеспейді, тек "Vǫluspá" Эдда поэмасының 3-ші шумағында ғана "gap var ginnunga" түрінде кездеседі, бұл терминді ойын ретінде қолдану болуы мүмкін. Өлеңнің редакциясында Урсула Дронке оның Көне Жоғарғы Немец тілінен алынғанын ұсынды, өйткені "Múspell" термині де солай алынған деп саналады. Балама этимология "гинн" префиксін қасиетті мағынасы бар терминдердегідей байланыстырады, мысалы, "гинн heilagr", "гинн regin" (екеуі де құдайларға қатысты) және "гинн runa" (руналарға қатысты), осылайша Гиннунгагапты "күшті (және жаратылыс) энергиямен толтырылған кеңістік" ретінде түсіндіруге болады.

Жасау

Гиннунгагап - норвегиялық жаратылыс мифологиясындағы бастапқы кеңістік болып көрінеді. "Гилфагиннинг" мысалында:

Гиннунгагап, Солтүстікке қарай ашық кеңістік, ауырлықпен, мұз және қырау массаларымен толды, ал ішінде нөсер жаңбыр мен жел соқты; бірақ ашық кеңістіктің оңтүстік бөлігі Мюспеллхеймнен ұшып келген ұшқындар мен жарқыраған массалармен жарықтандырылды.

"Вёлуспа" поэмасында, жөттндармен өсірілген, өте ұзақ өмір сүрген көріпкел (völva) Один мен оның екі бауырының Гиннунгагаптан әлемді қалай жаратқанын айтады.

Географиялық рационализация

XV ғасырдың басындағы скандинавиялық картографтар Гиннунгагапты жаратылыс мифының бастау алған нақты географиялық орны ретінде табуға тырысты. 15 ғасырлық (Колумбқа дейінгі) көне норвег энциклопедиялық мәтін – «Грипла» (Кішкентай жинақ) Гиннунгагапты Гренландия мен Винландия арасында орналастырады:

15 ғасырға жататын Адам Бременнің «Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum» қолжазбасындағы түсіндірме де Гиммендегопты алыс солтүстіктегі безендік деп атайды. Кейін, 17 ғасырдың исланд епископы Гудбрандур Торлакссон Гиннунгагап атауын Гренландияның оңтүстік ұшын Эстотеландиядан, Американың ең шеткі бөлігінен – мүмкін Баффин аралынан бөліп тұратын, Дэвис бұғазы болуы мүмкін, тар су жолына қолданды.

Танымал мәдениетте

Ginnungagap – Jethro Tull альбомынан алынған ән, RökFlöte, және 2023 жылдың 20 қаңтарында сингл ретінде жарық көрді. Гиннунгагап Марвел әлемінде әлемнің пайда болуынан бұрын болған кеңістік ретінде бейнеленеді. Осы орында Ескі Құдайлар, Сиан, Эннеада, Мұз алптары, От демонлары, Никс және Амацу Микабоси сияқты жандар қалыптасты. Netflix сериалы «Рагнарөк»-те Гиннунгагап 1-ші маусымның 4-ші эпизодында сыныптық саяхат үшін кемпинг орны ретінде көрсетіледі; бұл эпизодтың өзі де осы атпен аталады. 2-ші маусымның 2-ші эпизодында Лориц пен Видар кейіпкерлері Гиннунгагапқа саяхат жасайды, ол фьордқа және екі іргелес тауға көрініс ашатын әдемі орын ретінде бейнеленген. Аластер Рейнольдстың «Абсолюция алшақтығы» романында Гиннунгагап алшақтығы деп аталатын жарқабаш бар. Швециялық дэт-метал тобы Amon Amarth және олардың 2001 жылғы «The Crusher» альбомында «Fall Through Ginnungagap» атты трек орын алған. Швециялық симфониялық метал тобы Therion 2001 жылғы «Secret of the Runes» альбомында «Ginnungagap» атты ән ұсынады. EVE Online ойынында аспанда Ginnungagap деп аталатын қара тесіктің аккрециялық дискісі көрінеді. «Ginungagap» (sic) – Майкл Суонвик жазған ғылыми-фантастикалық әңгімесінің атауы. Француздық неофолк тобы SKÁLD 2018 жылғы «Vikings Chant» альбомына «Ginnunga» атты әнді қосты. Гиннунгагап (ギンヌンガガプ, Ginnungagapu) – Nintendo басып шығарған «Fire Emblem Fates» видео ойынында пайда болатын қаруланған гримуар. Бұл ойындағы барлық томдар мен паршалардан ең күшті соққы беретін жоғары деңгейдегі зат. Гинунгагап – «Jøtun» видео ойынының орталық әлемі. PlatinumGames компаниясының «Bayonetta 3» ойынында басты кейіпкерлер көп қабатты әлем арқылы саяхаттайды, ал Ginnungagap қақпа ретінде қолданылады. Ойын ішінде ол «Гиннунгагап, Хаостық жарақаты» деп аталады. 2022 жылғы «God of War Ragnarök» әрекетті-ермекті видео ойынында Гиннунгагаптың «Әлемнің ұшқыны» деп аталатын түрі пайда болады. Бұл орынға негізгі тапсырма кезінде қол жеткізуге болады, ол Маспельхеймде апельсин ұшқындарының ғарыштық кескіні ретінде Нифльхеймнен келген көгілдір бояумен араласып көрінеді.