Кіріспе

Hovedøya – Норвегияның Осло фиордындағы Осло қаласының жағалауында орналасқан көптеген кіші аралдардың бірі. Аралдың көлемі шағын, ең батысынан ең шығысына дейін 800 метрден аспайды, жалпы ауданы 0,4 шаршы километрді құрайды. Ол жасыл және көркейген табиғатымен, түрлі-түрлі ағаштармен, бұталармен және гүлдермен әйгілі. Көп жылдар бойы аралда әскери база орналасқан.

Атауы

Атауы скандинав тілінен алынған (Hǫfudøy). Бірінші элементі hǫfud сөзі, "бас" (мұнда "төбе" немесе "биіктік" мағынасында), ал соңғы элементі øy сөзінің толыққан түрі, "арал". Атауы аралдағы төбенің ең жоғарғы нүктесіне сілтеме жасайды – 47 метрлік биіктігімен ол ішкі Ослофьорд аралдарының ең биік нүктесі болып табылады. (Сондай-ақ Nakholmen қараңыз.)

Тарих

Оралда цистерциандық монастырь, Hovedøya аббаттығы салынды және 1147 жылдың 18 мамырында ашылды. Орта ғасырлар дәуірінде монастырь Осло аймағындағы маңызды экономикалық күшке айналды. Алайда, Реформациядан бұрын, аббат патша Кристиан II-мен қақтығысқа түскен соң жабылды. 1532 жылы Акершюс бекінісінің әскери шенеунігі аббатты тұтқындап, монастырьді тонап, өртеп жіберді. Монастырь қираған жерлерінің бір бөлігі аралда сақталған, бірақ тас жұмыстарының көп бөлігі 17 ғасырда Акершюс бекінісін кеңейту кезінде пайдаланылды. Арал сонымен қатар әскери нысандар үшін де қолданылды, бұрынғы әскери ғимараттар мен артиллерия аралда әлі де сақталған. Дания-Норвегия Наполеон соғысына қатысқан кезде, 1808 жылы Осло мен Акершюс бекінісін қорғау үшін екі зеңбірек батареясы салынды (тағы да монастырь қираған жерлері карьер ретінде пайдаланылды). 1826 жылы аралдың жоғары жатқан жерлерінде кіршікшілерден қорғау үшін төрт оқ-дәрі қоймасы, ал 1867 жылы бесінші қойма салынды. Аралдың шығыс жағында "Зертхана" деп белгілі Виктория стиліндегі үй орналасқан. Оны 19 ғасырдың соңында Krag–Jørgensen мылтығының бір авторы Оле Герман Йоханнес Краг пайдаланды. Бір кезде аралда көптеген казармалары бар үлкен неміс лагері болды, ол кейіннен Hovedøya-дағы әйелдерге арналған Ұлттық Интернат лагеріне айналдырылды. Бүгінде лагерьдің монастырь қираған жерлеріне жақын орналасқан бір ғана казармасы қалды. Бүгінде арал туристер мен суға түсуге келгендер үшін тамаша орын, олар аралдың табиғи ортасынан, жайылымдарынан, тарихи ғимараттарынан және Норвегия үшін салыстырмалы түрде жылы су температурасынан ләззат ала алады.

Табиғат тарихы

Аралдың геологиясы қызықты, негізінен ордовик және кейбір силур балшық тастары мен әктас тастарынан тұрады. Екі кезеңнің тау жыныстары арасындағы шекара аралдың оңтүстік-шығыс ұшында жақсы көрініс береді, бұл Жер тарихының екі маңызды кезеңі арасындағы теңіздің күрт көтерілуін көрсетеді. Бұл шұғыла Каледониялық тау жасалу процесінің нәтижесінде бүктелуге және итеруге ұшыраған, сондықтан қабаттар тік немесе кейбір жағдайларда тігіліп кеткен. Арал Перм кезеңінде Осло аймағындағы үлкен жарылыспен байланысты диабаз интрузияларымен кесілген. Диабаз құрылыс материалы ретінде кеңінен қазылған, аралда орта ғасырдан 19 ғасырға дейінгі кезеңде шамамен 20 карьер бар. Аралдағы ең көне тау жыныстары ордовик кезеңінің соңына жатады, ал шығыс бөлігі соңғы мұз дәуірінде қалдырылған шашыраңқы тастармен толы, сондықтан арал шамамен жарты миллиард жылдық жергілікті геологиялық процестерді жақсы көрсетеді. Көбінесе шөгінді геология аралға өте құнарлы топырақ сыйлап, осындай шағын аумақта Норвегиядағы ең жоғары биологиялық әртүрлілікті қамтамасыз еткен. Аралда өсетін кейбір өсімдік түрлері Норвегияда басқа еш жерде кездеспейді. Геологиялық ерекшеліктері мен табиғи әртүрлілігіне байланысты арал табиғи қорық болып жарияланды. Аралдың ешбір бөлігіне кіруге шектеу қойылмағанмен, өсімдіктерді жинау және тау жыныстарынан үлгі алуға тыйым салынған.

Гладёяға сапар

Арал екі қайық маршруты (B1 және B4 желілері) арқылы Осломен байланысты, олар аралдың солтүстік жағына тоқтайды. Қызмет жыл бойы жүреді, бірақ тек күндізгі уақытта ғана, сондықтан қысқы маусымда қызмет көлемі шектеулі. Жаз айларында монастырь қираған жерінің қасындағы шағын кафе жалпы қоғамға ашық.

Қызықты жайттар

Аралда тұратын түлкі бар, оны интернет қолданушылары жиі суретке түсіреді және ол кейде заттар ұрлайтыны белгілі.