Кіріспе

20 ғасырдағы американдық кәсіби баскетбол және бейсбол ойыншысы

Рис "Гуз" Татум (31 мамыр 1921 жыл – 18 қаңтар 1967 жыл) – американдық негр лигасының бейсбол және баскетболшысы. 1942 жылы ол "Гарлем Глобтроттерс" командасына қосылып, команда құрамында 11 жыл ойнады. Кейін ол бұрынғы "Глобтроттерс" ойыншысы Маркус Хейнспен бірге "Гарлем сиқыршылары" деп аталатын өз командасын құрды. Ол Найсмит мемориалдық баскетбол даңқы залының және Арканзас спорт даңқы залының мүшесі. "Глобтроттерс" командасы Татумның 50 нөмірін пайдаланудан тоқтатты.

Өмірбаян

Рис "Гуз" Татум 1921 жылғы 31 мамырда Арканзас штатының Эль-Дорадо қаласында Бен мен Элис Татум отбасында дүниеге келді. Бен Татум фермер және жартылай уағызшы, ал Элис Татум үй шаруашылығында тамақ дайындайтын. Жеті баланың бесіншісі болған Рис Татум Арканзас штатының Эль-Дорадо қаласындағы Букер Т. Вашингтон орта мектебінде оқыды, онда ол бейсбол, баскетбол және футболдан үш түрлі спорттың жұлдызы болды. Бітіргені белгісіз. 1942 жылы "Гарлем глобтроттерс" командасының иесі және жаттықтырушысы Абе Саперштейн Татуммен келісімшарт жасады. Татум 11 маусымнан кейін 1955 жылы "Глобтроттерс" командасынан босатылды. Босатылған кезде ол жылына 53 000 доллар табатыны хабарланды, бұл туралы "Детройт Трибюн" газеті кәсіби баскетболшының алған ең жоғары жалақысы екенін жазды. Саперштейн баспасөзге Татум команда ережелерін бұзғаны және көп рет ойындардан қатырмағаны үшін босатылғанын айтты. Татум мен Маркус Хейнс, екеуі де "Гарлем глобтроттерс" командасының ойыншылары, өздерінің баскетбол командасын құрды: "The Fabulous Harlem Magicians". "20 ғасыр" брокерлік агенттігінің иесі Демпси Ховланд "Харлем сиқыршылары" командасының ойындарын ұйымдастыру үшін шақырылды. Ховланд бұрын "Дәуіттің үйі" баскетбол командасын басқарған.

Жеке өмірі мен заңдық оқиғалар

1955 жылдың ақпан айында Татум Сан-Францискодағы (Калифорния штаты) Pan American Bar иелеріне қарсы сотқа жүгінді, олар оның, оның әйелінің және үш серігінің нәсілдік белгісіне байланысты қызмет көрсетуден бас тартқандықтары үшін. Татум 13 000 доллар көлемінде өтемақы талап етті. 1955 жылдың қараша айында Татум Индиана штатының Гэри қаласында алимент төлемегені үшін тұтқындалды. Ол бұрынғы әйеліне 7 000 доллар алимент беретін болды және судья Энтони Роззковски сот шешімі шыққанша аптасына 60 доллар төлеуді бұйырды. Татум Сан-Францискода танысқан Лотти 'The Body' Грейвске қысқа мерзімге үйленген.

Өлім және мұра

1966 жылы Тэтумның ұлы Гуз-күлкен автокөлік апатында қаза тапты. Содан аз уақыт өткен соң Тэтум көп іше бастады, нәтижесінде бірнеше рет ауруханаға түсті. Ол 1967 жылдың 18 қаңтарында Техас штатының Эль-Пасо қаласындағы үйінде 45 жасында қайтыс болды. Ол өзінің қойылымдарына көптеген комедиялық эпизодтарды енгізді, олардың көпшілігі культты деңгейге жетті. Осы эпизодтардың кейбіреуі оның бойына негізделген – 6'4" (193 см) бойында ол шамамен 84 дюйм (213 см) қолға жеткізе алатын, тізесіне еңкеймей қол тигізе алатын. Тэтумқа иілмелі лақтыруды (hook shot) ойлап тапқандық атағы бар. 1974 жылы Тэтум Арканзас штатының Спорттық Даңқ залына енгізілді. Оның 50 нөмірі 2002 жылдың 8 ақпанында «Гарлем Глобтроттерс» командасымен зейнеткерлікке жіберілді, ал оның есімі Нью-Йорктегі Мэдисон Сквер Гардендегі «Глобтроттерс» командасының «Аңыздар сақинасына» жазылды.

Түсініктемелер

Кейбір дереккөздер Татумның 1921 жылғы 3 мамырда Арканзас штатының Эрмитаж қаласында туғанын көрсетеді.