Кіріспе

"Magical Mystery Tour" – ағылшын рок-тобы The Beatles орындаған ән және 1967 жылғы желтоқсанда шыққан, сол аттас телефильмнің тақырыптық әні. Ән топтың "Magical Mystery Tour" саундтрек альбомында жарық көрді, ол Ұлыбританияда және көптеген елдерде қос EP ретінде, ал Америкада – Capitol Records компаниясы Beatles-тің 1967 жылғы синглдерінен қосымша тректермен толықтырған альбом ретінде шықты. Әнді негізінен Пол Маккартни жазды, ал авторлық құқығы Леннон-Маккартни серіктестігіне тиесілі. The Beatles бұл әнді 1967 жылдың сәуір және мамыр айларында, "Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band" альбомын аяқтағаннан кейін және "Magical Mystery Tour" фильмін түсіруге бірнеше ай бұрын жаздырды. Ән тыңдаушыларға Маккартнидің "Sgt. Pepper" альбомының ашылу трегі сияқты стильде таныстыру қызметін атқарады және цирк шеберінің шақыруларын, трубаның фанфарасын және көлік шуларын қамтиды.

Құрамы

"Magical Mystery Tour" Леннон–Маккартниге жатқызылады, бірақ негізінен Пол Маккартни жазған. Маккартни оның екеуінің бірлесіп жазған ән екенін айтты. Джон Леннон: "Бұл Полдың әні. Мүмкін, мен оның бір бөлігіне қатыстым, бірақ идея оныкі еді". 1972 жылы Леннон: "Пол [оны жазды]. Мен мәтінін жазуға көмектестім". Хантер Дэвистің ән жазу сессиялары туралы заманауи есебіне сәйкес, Маккартни әнге аккордтар тізбегімен келді, бірақ тек бастапқы шумағы ("Roll up / Roll up for the mystery tour") ғана болды. Маккартни The Beatles-тің көмекшісі және бұрынғы жол жетекшісі Мал Эвансты Леннонның "Being for the Benefit of Mr. Kite!" әні сияқты, әнге бейімделуге болатын мәтіні бар плакаттарды іздеуді сұрады. Эванс табысқа жетпеген соң, келесі күні студияда мәтінді аяқтау үшін ой-пікір алмасу өтті. Әннің мәтіні фильмнің негізгі идеясын түсіндіреді: The Beatles жас кезінде Ұлыбританияда танымал болған, құпия тур. Маккартни Леннон екеуінің турды кеңейтіп, оны сиқырлы етуге тырысқанын, бұл оған "нағысынан сәл әлгідейрек" болуға мүмкіндік бергенін, ал ән "біздің жәрмеңкелік дәуіріміздегі" туынды екенін айтты. Сондай-ақ, мәтіннің есірткіге жасалған тікелей сілтеме ретінде қарастырылатын тұжырымдары да бар, себебі The Beatles сол жылдары галлюциногендік препараттармен тәжірибе жасаған. Маккартни өзі ән туралы былай деді:

Жазу

"Magical Mystery Tour" үшін алғашқы жазу 1967 жылғы 25 сәуірде Лондонның EMI студиясында өтті, бұл Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band үшін соңғы жазулардан бір аптадай кейін болды. Ән толыққанды болмағандықтан, көп уақыт топтың репетиция жасауына кетті, содан кейін жазуға кірісті. Негізгі трекке жету үшін үш қабылдау қажет болды, құрамында Маккартни фортепианода, Леннон акустикалық гитарада, Джордж Харрисон жетекші гитарада және Ринго Старр барабанда болды. Бұл орындауды өңдеу кезінде Харрисонның гитарасына және әннің кодосындағы фортепианоға фленжер эффектісі қосылды. 26 сәуірде Маккартни бас гитарасын қосты, ал топтың төрт мүшесі Эванс пен Нил Аспиналлмен бірге маракастар, тамбурин, қоңырау және қосымша барабандар сияқты перкуссиялық аспаптар қосты; Леннон, Маккартни және Харрисон күшті эхомен дыбыстаған ұрандарды жазды. Келесі күні Маккартни жетекші вокалын жазды, ал Леннон мен Харрисон "Roll up / Roll up for the mystery tour" деген жолдарды қоса, қосымша вокалдармен ән шырқады. Қосымша вокалдар әлдеқайда төмендетілген жылдамдықпен жазылды, сондықтан лента жылдамдығы түзетілген кезде дауыстар жоғарырақ естілді. 3 мамырда латульді фанфаралар мен басқа да трубалардың бөліктері ұйымдаспаған жазу сессиясында қосылды, онда төрт трубашы, соның ішінде Дэвид Мейсон мен Элгар Ховарт, нотасыз кешті бастады. Сессияда ойнаған музыканттардың досы Филип Джонстың айтуынша, олардың белсенділіксіздігіне шыдамы жетпегендіктен Ховарт өзі нота жазды. Коданың үстіне глокеншпильдің бөлігі де қосылды. Автор Иан Макдональдтың пікірінше, жазудың баяу прогресі Битлздің осы кезеңдегі есірткіге құмарлығын және Леннон мен Харрисонның Маккартнидің фильм жобасына қызығушылық танытпауының белгісі болды. Топ өзінің менеджері Брайан Эпштейннің қайтысынан кейін қыркүйек айының басында "Magical Mystery Tour" жасауға міндеттенді. Саундтрек музыкасының жазулары 7 қарашада аяқталды, онда Маккартни "Magical Mystery Tour" үшін жаңа, мәлімдемеші стиліндегі кіріспе жазды және көлік шуы қосылды. Көлік шуының таспалық циклы M1 тас жолына қараған көпірде жасалған жазбадан алынып, стерео бейнеге таратылды. Сөйлеген кіріспе Леннонның жасаған әрекетін алмастырды, бірақ фильмде естілген нұсқада сақталды. Соңғы нұсқада Леннонның "өмір бойына саяхат" туралы уәдесі бар, сонымен қатар қосымша қол соғулар мен басқа автобустардың дыбыстары да бар. Әнге қатыспағанына қарамастан, The Moody Blues мүшесі Майк Пиндер вокалдық кіріспе ("Roll up! Roll up!") жазылғанда микрофоннан бірнеше фут қашықтықта студияда болғанын еске алады.

Шығару

"Magical Mystery Tour" 1967 жылғы 8 желтоқсанда Ұлыбританияда алты әнді қосқан EP-нің атау трегі ретінде жарық көрді. Бұл Ұлыбританиядағы қос EP-нің тұңғыш мысалы болды. Формат 33⅓ айналымды бір дискілік EP-ге қарағанда таңдалды, себебі Beatles соңғы нұсқаға тән дыбыс сапасының төмендеуін қабылдағысы келмеді. АҚШ-та қос EP бұрынғы синглдардан бес ән қосылып LP форматына дейін ұзартылды. Billboard журналы АҚШ-та желтоқсан ортасында шығатынын хабарласа да, альбом 27 қарашада жарық көрді. Ән "Magical Mystery Tour" фильмінің ашылу сахнасында ойнатылып, 26 желтоқсанда Ұлыбританияда BBC1 арнасында көрсетілді және соңында қайта ойнатылды. Телефильм сыншылар тарапынан жазғырылып, Beatles-тің алғашқы сындық және коммерциялық сәтсіздігіне айналса, саундтрек альбомы үлкен жетістікке ие болды. NME журналының Ник Логан осы ерекше формат туралы: «Beatles-тің жаңа алты тректік EP-сі, шағын LP немесе кеңейтілген сингл, қалай атасаңыз да!» – деді. Ұлыбританияда Record Retailer (кейіннен Ұлыбританияның синглдер тізімі ретінде қабылданды) тізімінде 2-орынға жетті, ал топтың "Hello, Goodbye" әні көшбасшылықты сақтап қалды. EP Melody Maker синглдер тізімінде 1-орынды алып, "Hello, Goodbye" әнін бір аптаға ығыстырды. Әннің өзі Швецияның Tio i Topp тізімінде екінші орынға көтерілді. "Magical Mystery Tour" кейіннен Beatles-тің 1973 жылғы "1967–1970" ең жақсы хиттер жинағында және 1982 жылғы "Reel Music" тақырыптық жинағында пайда болды. CD дәуірінде "Magical Mystery Tour" альбомының LP нұсқасы барлық нарықтарда CD форматында шығарылды.

Мұра

Ән 2023 жылы түсірілген "Индиана Джонс және тағдырдың қоңырауы" фильмінде пайда болды, онда басты кейіпкер көршілерінің әнін қатты қосуынан оянады.

Басқа нұсқалар

1976 жылы американдық Ambrosia тобы "Magical Mystery Tour" әнін "All This and World War II" фильмі үшін орындады. Бұл фильмде 30 Леннон-Маккартни шығармаларының жаңа үндеулері Екінші дүниежүзілік соғыстың кинохроникалық кадрларымен үйлестірілген. Ән фильмнің басында, 1939 жылдың қыркүйегінде Польшаға басып кірген неміс атты әскерлерінің кадрларымен бірге ойнатылады. АҚШ-та жеке ән ретінде шығарылған Ambrosia нұсқасы Billboard Hot 100 хит-парадында 39-шы орынға жетті. Cheap Trick, Jive Bunny and the Mastermixers және Don Latarski да осы әнді қайта орындаған. Маккартни 1993 жылғы "Жаңа әлем" турнесінде "Magical Mystery Tour" әнін орындады. Турнедегі тікелей орындалуы оның "Paul Is Live" альбомына және Обри Пауэлл режиссерлік еткен концерттік фильміне енгізілді.