Кіріспе

Гилфагиннинг (көне скандинав тілінде: "Гилфидің алдауы" немесе "Гилфиді жаңылыстыру"; 13 ғасырдағы көне скандинав тілінің айтылуы) – 13 ғасырдағы Прозалық Эдданың бастапқы маңызды бөлімі, алғашқы Прологтан кейін. Гилфагиннинг швед корольі Гилфи мен Асгардта тақ отырған Үш адам – Жоғары, Одан да Жоғары және Үшінші – арасындағы әңгімелер түрінде жазылған. Гилфи үш адамнан Эсирлердің тарихы мен болашағы туралы көптеген сұрақтар қояды. Әлемнің жаратылуы және соңында құрылуы, сондай-ақ скандинав мифологиясының көптеген қырлары сипатталады. Гилфагиннинг мұны нақты айтпаса да, үш адамның Одиндің кейпінде екені жиі болжанады. Прозалық Эдданың екінші бөлімі – Skáldskaparmál, ал үшіншісі – Háttatal. Бұл еңбек көбінесе Снорри Стурлусонға жатқызылады немесе оның жинақтағаны саналады.

Қорытынды

Гилфагинннің "Гилфи" атты кітабында "қазіргі Швеция деп аталатын жердің" патшасы Гилфи туралы әңгіме жазылған. Ол Эсир құдайларының бірімен алданып, барлық Эсирлер өздерінің еркін орындауға арналған сиқырлы амалдарды қолдана ма деп ойлайды. Көбірек білу үшін ол "жыланның жолын" басып, Асгардқа сапар шегеді. Асирлер оның келе жатқанын түсінеді және оны алдау үшін иллюзиялар дайындайды; ол үлкен сарайды табады. Сарайдың ішінде ол Гилфидің есімін сұраған адамға кездеседі; Гилфи өзін Ганглери деп таныстырады. "Ганглери" патша сарайына апарылады да, тақтада отырған үш адамды кездестіреді: Жоғары, Жоғарыдай, және Үшінші (Хар, Яфнахар және Триди). Содан кейін Ганглериге көптеген сағалардағыдай, сұрақтар қою арқылы өзінің даналығын көрсетуге мүмкіндік беріледі. Жоғары, Жоғарыдай және Үшіншіге қойылған әр сұрақ скандинав мифологиясының немесе оның құдайларының бір қыры туралы, сондай-ақ әлемнің жаратылуы мен жойылуы (Рагнарек) туралы болады. Ақырында сарай мен оның тұрғындары жоғалады, бұл олар бастапқыда иллюзия болған сияқты. Гилфи бос жерде қалады. Гилфи өз халқына оралып, оған айтылған әңгімелерді қайталайды. Автор осы повестволеу тәсілін христиандық контексте жоғалып бара жатқан, көбінесе ауызша берілетін дәстүрді қауіпсіз жазу үшін пайдаланған деп айтуға болады. Сол сияқты, кіріспеде айтылған Асгардтың Троя қаласының басқа аты деген идея осы кітапта да жалғасады, бұл скандинав құдайларының әңгімелерін христиан құдайына қарсыласатын емес, жоғалған ежелгі тарихты сипаттау ретінде қабылдаудың тағы бір жолы. Гилфагинннің соңғы бөлімі де Трояның Эсирлермен байланысына қатысты, бірақ кейбір ғалымдар оны кітаптың қалған бөлімін жазғаннан өзге автордың кейінірек қосымшасы деп санайды. Осы соңғы бөлімде троялықтардың ұрпақтары Гилфиге айтылған әңгімелердегі аттарды қабылдап, өзіне қосымша билік беруге тырысқан. Кітаптың толық көлемі шамамен 20 000 сөзді құрайды.