Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бронислав Губерман (1882 жылы 19 желтоқсан - 16 маусым 1947) - поляк скрипачигі. Ол өзінің жекешелендіруімен танымал болды және оның тон түсі, көркемдігі мен икемділігі үшін мақталды. Оның есімін алған Гибсонның бұрынғы Губерман Страдивари скрипкасы екі рет ұрланып, ол аспапты иеленген кезеңде бір рет табылған. Губерман Израиль филармониясын (ол кезде Палестина филармониясы деп аталатын) құрған және осылайша Үшінші рейхтен Еуропалық 1000-ға жуық яһудиге баспана бергенімен де еске алынады.
Polish violinist
Bronisław Huberman (19 December 1882 – 16 June 1947) was a Polish violinist. He was known for his individualistic interpretations and was praised for his tone color, expressiveness, and flexibility. The Gibson ex Huberman Stradivarius violin, which bears his name, was stolen twice and recovered once during the period in which he owned the instrument. Huberman is also remembered for founding the Israel Philharmonic Orchestra (then known as the Palestine Philharmonic) and thus providing refuge from the Third Reich for nearly 1,000 European Jews.
Өмірбаян
Губерман Польшаның Ченстохова қаласында еврей отбасында дүниеге келген. Жас кезінде ол Варшава консерваториясында Мичислав Михалович пен Мориси Розеннің және Парижде Исидор Лоттоның шәкірті болды. 1892 жылы Берлинде Жозеф Иоахимнің оқуын оқыды. Он жасында ғана болғанына қарамастан, ол Жоахимді Луи Спор, Анри Вьекстемп және Фредерик Шопеннің ноктюрнінің транскрипциясымен таң қалдырды. Алайда екеуі жақсы араласпады, ал Хьюберман он төрт жасқа толғаннан кейін сабаққа бармады. 1893 жылы ол Нидерланды мен Бельгияда виртуоз орындаушы ретінде гастрольге шықты. Осы уақытта алты жасар Артур Рубинштейн Губерманның концерттерінің біріне қатысты. Рубинштейннің ата-анасы Хуберманды үйлеріне шақырды және екі жігіт өмір бойы достық қарым-қатынас орнатты. 1894 жылы Аделина Патти Хьюберманды Лондонға қоштасу галасына қатысуға шақырды, ол солай етті, ал келесі жылы ол оны Венадағы кездесулерде басып қалды. 1896 жылы Иоганн Брамстың скрипкалық концертін композитордың қатысуымен орындады. Ол неміс актрисасы Эльза Галафреске (осыған қоса әнші және балерина ретінде сипатталады) үйленді. Олардың Йоханнес есімді ұлы болды, бірақ некелері ұзаққа созылмады. Кейін ол венгр композиторы және пианині Эрне Дохнанимен танысты, бірақ Хуберман да, Дохнанидің сол кездегі әйелі де ажырасуға келіспеді. Алайда 1917 жылы Эльза мен Дохнанийдің некеден тыс баласы болды, ал 1919 жылы Хьюберман ажырасуды ұсынғаннан кейін, ол Дохнанийге үйленді, ол кейін Хьюберманның ұлы Йоханнесті асырап алды. 1920-ші және 1930-шы жылдардың басында Губерман Еуропа мен Солтүстік Америкада пианист Зигфрид Шульцемен гастрольге шығып, ең танымал сахналарда (Нью-Йорктегі Карнеги, Миландағы Скала, Венадағы Музикверен, Берлиндегі Концертхаус) өнер көрсетті. Көптеген жылдар бойы дуэт Хьюберман Шульце Еуропаның патша отбасыларына жеке түрде шақырылатын. Бұл суретшілердің сансыз жазбалары сол кезеңде "Berliner Rundfunk" радиосында жасалды, бірақ, өкінішке орай, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жойылды. 1937 жылы Аншлюске бір жыл қалғанда, Губерман Венадан шығып, Швейцарияға қашып кетеді. Келесі жылы Суматрада болған ұшақ апатынан кейін оның манжасы мен сол қолындағы екі саусағы сынған. Ол жан-жақты және ауыр қайта даярлаудан кейін өнерін қайта жалғастыра алды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Губерман Оңтүстік Африкаға саяхат жасап жүрді және соғыстан кейін ғана Швейцариядағы үйіне оралды. Көп ұзамай ол шаршап, қатты ауырып, күшін ешқашан қалпына келтірмеді. Ол 1947 жылы 16 маусымда 64 жасында Швейцарияның Корсьер-сюр-Веве қаласында қайтыс болды.
Huberman was born in Częstochowa, Poland, to a Jewish family. In his youth he was a pupil of Mieczysław Michałowicz and Maurycy Rosen at the Warsaw Conservatory, and of Isidor Lotto in Paris. In 1892 he studied under Joseph Joachim in Berlin. Despite being only ten years old, he dazzled Joachim with performances of Louis Spohr, Henri Vieuxtemps, and the transcription of a Frédéric Chopin nocturne. However, the two did not get along well, and after Huberman's fourteenth birthday he took no more lessons. In 1893 he toured the Netherlands and Belgium as a virtuoso performer. Around this time, the six year old Arthur Rubinstein attended one of Huberman's concerts. Rubinstein's parents invited Huberman back to their house and the two boys struck up what would become a lifetime friendship. In 1894 Adelina Patti invited Huberman to participate in her farewell gala in London, which he did, and in the following year he actually eclipsed her in appearances in Vienna. In 1896 he performed the violin concerto of Johannes Brahms in the presence of the composer, who was stunned by the quality of his playing. He married the German actress Elza Galafrés (also described as a singer and ballerina). They had a son, Johannes, but the marriage did not last. She later met the Hungarian composer and pianist Ernő Dohnányi, but neither Huberman nor Dohnányi's then wife would consent to divorce. Elza and Dohnányi nevertheless had a child out of wedlock in 1917, and in 1919, after Huberman had granted her a divorce, she married Dohnányi, who then adopted Huberman's son Johannes. In the 1920s and early 1930s, Huberman toured around Europe and North America with the pianist Siegfried Schultze and performed on the most famous stages (Carnegie in New York, Scala in Milan, Musikverein in Vienna, Konzerthaus in Berlin ). Over the course of many years, the duet Huberman Schultze were regularly invited in private by European Royal Families. Countless recordings of these artists were done during that period at the "Berliner Rundfunk", but were unfortunately destroyed during the Second World War. In 1937, a year before the Anschluss, Huberman left Vienna and took refuge in Switzerland. The following year, his career nearly ended as a result of an airplane accident in Sumatra in which his wrist and two fingers of his left hand were broken. After intensive and painful retraining he was able to resume performing. At the onset of the Second World War, Huberman was touring South Africa and was unable to return to his home in Switzerland until after the war. Shortly thereafter he fell ill from exhaustion and never regained his strength. He died in Corsier sur Vevey, Switzerland, on 16 June 1947, at age 64.
Палестина симфониялық оркестрі
1929 жылы Губерман алғаш рет Палестинаға барып, Уәде етілген жерде классикалық музыканы құру туралы өз көзқарасын қалыптастырды. 1933 жылы нацистер билікке келген кезде Губерман Вильгельм Фуртвенглердің "музыкалық бейбітшілікті" уағыздау үшін оралу туралы шақыруларын қабылдамады, бірақ оның орнына неміс зиялыларына ашық хат жазып, оларды негізгі құндылықтарын есте сақтауға шақырды. 1936 жылы Палестина симфониялық оркестрін құрды (ол 1948 жылы Израиль мемлекетінің құрылуымен Израиль филармониялық оркестрі деп аталды). Оркестр үшін Хуберман Еуропадан жетекші еврей музыканттарын жалдап, "бұл өнерпаздар үшін жаңа жұмыс орнын табудан гөрі көп нәрсе бар екенін түсіну үшін алдын ала білуді" көрсетті. "Егер Хуберман болмаса, ондаған музыканттар мен олардың отбасылары - барлығы 1000-ға жуық адам Германия, Австрия, Польша және Венгрия сияқты елдерде қалған болса, олар өліп қалар еді". Оркестрді сол кездегі Ханс Вильгельм Штайнберг деген атпен белгілі дирижер Уильям Штайнберг жаттықтырды. Алғашқы концертті 1936 жылы 26 желтоқсанда Артуро Тосканини жүргізді; Губерман итальяндық маэстроны нацистердің басып алуына наразылық білдіру үшін Германияда өнер көрсетуден бас тартқанын естігенде шақырған болатын. Зубин Мехта, Пинхас Цукерман, Джошуа Белл және басқа да көптеген танымал музыканттармен сұхбаттасқан фильмде Хьюберманның 1000-ға жуық еврей музыканттарын және олардың отбасыларын құтқарып, Палестина симфониялық оркестрін қалай құтқарғаны туралы егжей-тегжейлі баяндалады. Фильмде сондай-ақ белгілі еврейлер мен Альберт Эйнштейн сияқты тарихи тұлғалардың оркестрді құруда маңызды рөл атқарғаны баяндалады.
In 1929 Huberman first visited Palestine and developed his vision of establishing classical music in the Promised Land. In 1933, during the Nazis' rise to power, Huberman declined invitations from Wilhelm Furtwängler to return to preach a "musical peace", but wrote instead an open letter to German intellectuals inviting them to remember their essential values. In 1936 he founded the Palestine Symphony Orchestra (which upon the establishment of the State of Israel in 1948 was renamed the Israel Philharmonic Orchestra). For the orchestra, Huberman recruited leading Jewish musicians from Europe, showing "the prescience to realize that far more than a new job was at stake for these artists"—for "if it hadn't been for Huberman, dozens of musicians and their families—nearly 1000 people in all—would nearly certainly have died if they had stayed in countries including Germany, Austria, Poland and Hungary." Conductor William Steinberg, then known as Hans Wilhelm Steinberg, trained the orchestra. The first concert, on 26 December 1936, was conducted by Arturo Toscanini; Huberman had invited the Italian maestro when he heard of his refusing to perform in Germany to protest the Nazi takeover. Featuring interviews with Zubin Mehta, Pinchas Zukerman, Joshua Bell, and many other notable musicians, the film details how Huberman rescued nearly 1000 Jewish musicians and their families and created the Palestine Symphony Orchestra. The film also details how famous Jews and leading historical figures, such as Albert Einstein, were vital in creating the orchestra.
Страдивариус ұрлығы
1936 жылға дейін Хьюберманның концерттеріндегі негізгі аспап - 1713 жылы шыққан "Гибсон" Страдивариус, оның алғашқы иелерінің бірі, ағылшын скрипкашысы Джордж Альфред Гибсонның есімімен аталған. Ол екі рет ұрланған. 1919 жылы ол Хьюберманның Венадағы қонақ үй бөлмесінен алынып, бірақ полиция оны 3 күн ішінде тауып алды. Екінші рет Нью-Йоркте. 1936 жылы 28 ақпанда Карнеги залында концерт берген кезде, Хуберман Stradivarius "Gibson" ды жаңадан сатып алған Гварнериус скрипкасымен ауыстырды, ал Stradivarius-ті үзіліс кезінде киім бөлмесінде қалдырды. Оны Нью-Йорктің түнгі клубтарының музыканты Джулиан Альтман немесе оның досы ұрлаған. Ол скрипканы Алтман келесі жарты ғасыр бойы сақтап қалды. Хьюберманның сақтандыру компаниясы Лойдс Лондон, оған 1936 жылы шығын үшін 30 000 АҚШ доллары төледі. Ол Вашингтонның Ұлттық симфониялық оркестрінде скрипкашы болып, көптеген жылдар бойы ұрланған Страдивариуспен өнер көрсетті. 1985 жылы Олтман өлім аузында әйелі Марселл Холлға скрипканы ұрлағанын мойындады. Екі жылдан кейін ол оны Ллойдқа қайтарып, 263 000 доллар табады. Құрал 9 ай бойы Лондондағы J & A Beare Ltd. компаниясында қалпына келтірілді. 1988 жылы Ллойд оны британдық скрипкашы Норберт Брейнинге 1,2 миллион долларға сатып жіберді. 2001 жылдың қазан айында америкалық скрипкашы Джошуа Белл оны 4 миллион долларға сатып алды. Қазір Гибсон Губерман деп аталатын аспап 2012 жылы Израиль теледидары режиссері Хайм Хехттің "Скрипканың оралуы" атты деректі фильмінің басты тақырыбы болды. Бұл фильмде Джошуа Белл, Зубин Мехта, Холокосттан аман қалған Зигмунд Ролат және басқа да көптеген музыканттармен сұхбаттар жасалды.
Before 1936, Huberman's principal instrument for his concerts was a 1713 vintage Stradivarius "Gibson," which was named after one of its early owners, the English violinist George Alfred Gibson. It was stolen twice. In 1919, it was taken from Huberman's Vienna hotel room but recovered by the police within 3 days. The second time was in New York City. On 28 February 1936, while giving a concert at Carnegie Hall, Huberman switched the Stradivarius "Gibson" with his newly acquired Guarnerius violin, leaving the Stradivarius in his dressing room during intermission. It was stolen either by New York City nightclub musician Julian Altman or a friend of his. Altman kept the violin for the next half century. Huberman's insurance company, Lloyd's of London, paid him US$30,000 for the loss in 1936. Altman went on to become a violinist with the National Symphony Orchestra in Washington, D. C., and performed with the stolen Stradivarius for many years. In 1985, Altman made a deathbed confession to his wife, Marcelle Hall, that he had stolen the violin. Two years later, she returned it to Lloyd's and collected a finder's fee of $263,000. The instrument underwent a 9 month restoration by J & A Beare Ltd., in London. In 1988, Lloyd's sold it for $1.2 million to British violinist Norbert Brainin. In October 2001, the American violinist Joshua Bell purchased it for just under $4,000,000. The instrument, which is now known as the Gibson Huberman, was the focus of the 2012 documentary The Return of the Violin by the Israeli television director Haim Hecht which featured interviews with musicians such as Joshua Bell, Zubin Mehta, Holocaust survivor Sigmund Rolat and many other musicians.
Құрметтер
Ченстохова қаласының оркестрі өзінің туған скрипкашысының құрметіне Бронислав Губерман филармониясы деп аталды.
The town of Częstochowa renamed its orchestra as the Bronislaw Huberman Philharmonic in honor of its native violinist.