Ида Хендель: польшалық-британдық-канадтық скрипкашы, бала кезінен дарынымен көзге түскен, 70 жылдан астам мансабы бар және көрнекті педагог. (1928-2020)
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ида Хендель (1928–2020) – поляк, британдық және канадалық музыкант. (15 желтоқсан 1928 – 1 шілде 2020) Ида Хендель – бала кезінде өнерін танытқан, жеті он жылдықтан астам мансабы болған скрипкашы. Ол сонымен қатар белгілі педагог болды.
Polish British Canadian musician (1928–2020)
Ida Haendel, (15 December 19281 July 2020) was a Polish British Canadian violinist. Haendel was a child prodigy, her career spanning over seven decades. She also became an influential teacher.
Ерте мансап
1928 жылы Польшаның Чельм қаласында поляк еврей отбасында дүниеге келген ол үш жасында әпкесінің скрипкасын тартып, ерте талантын көрсетті. Ірі жарыстардағы жеңістер оның табысқа жол ашты. Бетховеннің скрипкалық концертін орындап, 1933 жылы 5 жасында Варшава консерваториясының алтын медалін және бірінші Губерман сыйлығын жеңіп алды. Жеті жасында ол Дэвид Ойстрах және Жинетт Неву сияқты көрнекті виртуоздармен бәсекелесіп, 1935 жылы өткен бірінші Генрих Винявский атындағы скрипка конкурсының лауреаты атанды. Осы жетістіктерінің арқасында ол Лондондағы әйгілі педагог Карл Флеш пен Париждегі Джордж Энескудан дәріс алды. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында ол фабрикаларда, сондай-ақ британдық және американдық әскерлер алдында өнер көрсетті, Майра Хесстің Ұлттық галереясындағы концерттеріне қатысты. "Промс" оркестрімен өмір бойы байланыста болғандықтан ол 68 рет сахнаға шықты.
Born in 1928 to a Polish Jewish family in Chełm, Poland, her talents were evident when she picked up her sister's violin at the age of three. Major competition wins paved the way for success. Performing the Beethoven Violin Concerto, she won the Warsaw Conservatory's Gold Medal and the first Huberman Prize in 1933, at 5 years old. At the age of seven she competed against towering virtuosos such as David Oistrakh and Ginette Neveu to become a laureate of the first Henryk Wieniawski Violin Competition, in 1935. These accolades enabled her to study with the esteemed pedagogues Carl Flesch in London and George Enescu in Paris. During World War II she played in factories and for British and American troops and performed in Myra Hess's National Gallery concerts. Her lifelong association with the Proms resulted in 68 appearances.
Актерлік мансап
1949 жылы Хельсинкиде Сибелиус концертін орындағаннан кейін, ол композитордан хат алды. "Сіз оны барлық жағынан шебер орындадыңыз", - деп жазды Сибелиус, сондай-ақ: "Менің концертім сіз сияқты бірегей орындаушы тапқаныма қуаныштымын" деді. Гендель жыл сайын Еуропаға гастрольдік сапарлар жасады, сонымен қатар Оңтүстік Америка мен Азияда да жиі өнер көрсетті. 1952 жылдан 1989 жылға дейін Канаданың Монреаль қаласында тұрған ол, канадалық оркестрлермен бірлескен жұмыстары арқасында Канада музыкалық өмірінің көрнекті тұлғасына айналды. Канадада тұратын британдық азамат ретінде ол Канада азаматтығын алды. 1973 жылы Лондон филармониясымен бірге өнер көрсеткен ол, Мәдени революциядан кейін Қытайға шақырылған алғашқы батыс солисі болды. Ол әсіресе Сержиу Целибидашемен жұмыс істегенімен, сонымен бірге сэр Томас Бичем, сэр Адриан Боулт, сэр Юджин Госсенс, сэр Малкольм Сарджент, Чарльз Мунк, Отто Клемперер, сэр Георг Солти, Владимир Ашкенази, Бернард Хайтинк, Рафаэль Кубелик, Лорин Маазель, Зубин Мехта және сэр Саймон Раттлмен де жұмыс істеді, олармен бірге Эльгар мен Сибелиус скрипкалық концерттерін жаздырды. 1993 жылы ол Берлин филармониясымен концерттік дебют жасады. 2006 жылы ол бұрынғы нацистік концлагерь Аушвиц-Биркенауда Папа Бенедикт XVI үшін өнер көрсетті, сондай-ақ 2010 жылы "Sagra Musicale Malatestiana" фестивалінде өнер көрсетті. Гендельдің скрипкасы 1699 жылғы Страдивари болды. Гендель көп жылдар бойы Флорида штатының Майами қаласында тұрды және Майами халықаралық фортепиано фестивалінің белсенді мүшесі болды.
After performing the Sibelius concerto in Helsinki in 1949, she received a letter from the composer. "You played it masterfully in every respect," Sibelius wrote, adding: "I congratulate myself that my concerto has found an interpreter of your rare standard." Haendel made annual tours of Europe, and also appeared regularly in South America and Asia. Living in Montreal, Canada from 1952 to 1989, her collaborations with Canadian orchestras made her a key celebrity of Canadian musical life. As a British subject resident in Canada, she acquired Canadian citizenship. Performing with the London Philharmonic in 1973, she was the first Western soloist invited to China following the Cultural Revolution. Although she worked particularly with Sergiu Celibidache, she was also associated with Sir Thomas Beecham, Sir Adrian Boult, Sir Eugene Goossens, Sir Malcolm Sargent, Charles Munch, Otto Klemperer, Sir Georg Solti, Vladimir Ashkenazy, Bernard Haitink, Rafael Kubelík, Lorin Maazel, Zubin Mehta and Sir Simon Rattle, with whom she recorded the Elgar and Sibelius violin concertos. In 1993, she made her concert début with the Berliner Philharmoniker. In 2006 she performed for Pope Benedict XVI at the former Nazi concentration camp Auschwitz Birkenau. and an appearance at the Sagra Musicale Malatestiana Festival in 2010. Haendel's violin was a Stradivarius of 1699. Haendel had lived in Miami, Florida, for many years and was actively involved in the Miami International Piano Festival.
Жазбалар
Гендельдің ірі лейблдік жазбалары сыншылардың жоғары бағасына ие болды. Сибелиус қоғамы оған 1982 жылы Сибелиус медалін табыс етті. Ол әрқашан неміс музыкасына деген құштарлығын айтқан. Оның жазу мансабы 1940 жылдың 10 қыркүйегінде Decca лейблі үшін қысқа сололық туындылар мен камералық музыкамен басталды. 1945 жылдың сәуір айында ол Чайковский мен Мендельсонның концерттерін, ал 1947 жылы Дворжак концерттерін жазды. Оның жазу мансабы EMI және Harmonia Mundi сияқты ірі лейблдерде 70 жылға жуық созылды. 1948–49 жылдары ол Рафаэль Кубелик дирижерлік еткен Филармония оркестрімен Бетховеннің скрипкалық концертін жазды. 2014 жылы Supraphon 1957 мен 1965 жылдар аралығында Прагада жасалған оның тікелей эфирдегі және студиялық жазбаларынан тұратын 5 CD жинағын шығарды, соның ішінде Карел Анчерльдің жетекшілігімен Лалоның «Испан симфониясының» әйгілі жазбасы бар. Оның танымал жазбаларының ішінде Брамстың скрипкалық концерті (Сержиу Челибидаше дирижерлік еткен Лондон симфониялық оркестрімен бірге, оның соңғы студиялық жазбасы) және Василий Камерон дирижерлік еткен Ұлттық симфониялық оркестрімен Чайковскийдің концерттері бар. The Telegraph газетінің музыка сыншысы Джеффри Норрис 1993 жылы жазылған, кейін Testament Records шығарған Сибелиус концертін «ешқандай шектеусіз әсерлі» деп бағалады. Ол 20 ғасыр музыкасына да зор қызығушылық танытты, оның ішінде Бела Барток, Бенджамин Бриттен және Уильям Уолтонның туындылары бар. Оның премьералық орындауларының арасында Луиджи Даллапикколаның «Тартиниана Екінші» және оған арналған Аллан Петтерссонның «Скрипкалық концерт №2» болды. Өзінің ұстазы Джордж Энескуге құрмет көрсетіп, 2000 жылы Владимир Ашкеназибен бірге оның скрипкалық сонатасын Decca лейблінде жаздырғаны үшін «Diapason d'Or» сыйлығына ие болды. 2012 жылдың тамызында ол Кембридж халықаралық скрипка фестивалінің құрметті әртісі атанды. Ол Сибелиус, Карл Флеш, Бенджамин Бриттен және Халықаралық скрипка сайыстары сияқты скрипка сайыстарының тұрақты төрешісі болды. Ол туған Польшасына Генрик Винявский атындағы скрипка сайысына қазылық ету үшін бірнеше рет Познань қаласына оралды және 2011 жылы оның құрметті төрағасы болды.
Haendel's major label recordings have earned critical praise. The Sibelius Society awarded her the Sibelius Medal in 1982. She said she always had a passion for German music. Her recording career began on 10 September 1940 for Decca, initially of short solo pieces and chamber works. In April 1945, she recorded both the Tchaikovsky and Mendelssohn concertos followed in 1947 by the Dvořák concerto. Her recording career spanned nearly 70 years for major labels including EMI and Harmonia Mundi. In 1948–49 she recorded Beethoven's Violin Concerto, with Rafael Kubelik conducting the Philharmonia Orchestra. In 2014, Supraphon issued a 5 CD set of her live and studio recordings made in Prague between 1957 and 1965, including a famous one of Lalo's Symphonie espagnole conducted by Karel Ančerl. Other acclaimed recordings are her renditions of the Brahms Violin Concerto (including one with the London Symphony Orchestra conducted by Sergiu Celibidache, his last studio recording), and Tchaikovsky's with the National Symphony Orchestra conducted by Basil Cameron. Geoffrey Norris, music critic for The Telegraph, praised her 1993 recording of the Sibelius concerto, later released by Testament Records, as "simply mind blowing." She was equally passionate about the music of the 20th century, including Béla Bartók, Benjamin Britten and William Walton. Among her premiere performances were Luigi Dallapiccola's Tartiniana Seconda, and Allan Pettersson's Violin Concerto No. 2, which was dedicated to her. Paying tribute to her teacher George Enescu, her Decca recording of his Violin Sonata with Vladimir Ashkenazy in 2000 earned her a Diapason d'Or. In August 2012 she was honorary artist at the Cambridge International String Festival. She was a regular adjudicator for violin competitions, including the Sibelius, the Carl Flesch, the Benjamin Britten, and the International Violin Competition. She returned to her native Poland to judge the Henryk Wieniawski Violin Competition in Poznań on a number of occasions, and was honorary chairwoman in 2011.
Өлім
Гендель 2020 жылдың 1 шілдесінде Флорида штатының Пемброк Парк қаласындағы қарттар үйінде 91 жасында қайтыс болды. Оның жүрегінде бүйрек қатерлі ісігі болған, деп хабарлады оның немере інісі.
Haendel died at a nursing home in Pembroke Park, Florida on 1 July 2020, aged 91. According to her nephew, she had been suffering from kidney cancer at the time of her death.
Құрметтер мен марапаттар
1991 жылы Елизавета II оны Британ империясы орденінің командирі (CBE) қылып тағайындады. Ол 2000 жылы Лондондағы Корольдік музыка колледжінен, ал 2006 жылы МакГилл университетінен құрметті доктор дәрежесін алды.
In 1991 she was appointed Commander of the Order of the British Empire (CBE) by Queen Elizabeth II. She received honorary doctorates from the Royal College of Music, London, in 2000 and from McGill University in 2006.
Теледидар
Оның өмірі бірнеше теледидар деректі фильмдерінің тақырыбы болды, соның ішінде «Ида Хендель: Музыка саяхаты» (1988), «Мен – скрипкамын» (2004) және «Ида Хендель: Бұл менің мұрасым» (2011). 2009 жылғы маусымда ол Channel 4 телеарнасының «Әлемдегі ең ұлы музыкалық дарабоздар» бағдарламасында пайда болды, онда ол 16 жасар британдық композитор Алекс Приорға өзінің шығармасын орындау үшін қандай балаларды таңдау керектігі туралы кеңес берді.
Her life has been the subject of several television documentaries, including Ida Haendel: A Voyage of Music (1988), I Am The Violin (2004), and Ida Haendel: This Is My Heritage (2011). In June 2009, she appeared on a Channel 4 television programme, The World's Greatest Musical Prodigies, in which she advised the then 16 year old British composer Alex Prior on which children to choose to play his composition.