Ирландиядағы әскери ұйымдар: Ирландия Республикалық Армиясы (IRA) тарихы, мақсаты, және Солтүстік Ирландиядағы қақтығыстардағы рөлі. Ирландия тәуелсіздігі үшін күрес.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ирландиядағы жарымәскери ұйымдар
Paramilitary organisations in Ireland
Ирландиялық республикалық армия (IRA) – 20 және 21 ғасырлар бойы Ирландиядағы түрлі қарсылық ұйымдары қолданған атау. Осы атаумен аталған ұйымдар Ирландия республикашылдығы арқылы империализмге қарсы күресті жүргізді, яғни бүкіл Ирландияның британдық отаршылдықтан азат, тәуелсіз республика болуы керек деген сенімді ұстанып, оған арналды. Алғашқы Ирландиялық республикалық армия (1919–1922), қазір көбінесе «ескі ИРА» деп аталады, 1917 жылы Ирландиялық еріктілер мен Ирландиялық азамат армиясының мүшелерінен құрылды, кейін Бірінші дүниежүзілік соғыста британ армиясында болған ирландтармен күшейтілді. Олар Ирландияға оралып, Ирландия тәуелсіздік соғысында Ұлыбританияға қарсы күресті. Ирландия заңдарында бұл ИРА 1919 жылы оның парламенті, Дэйл Эйрен жариялаған революциялық Ирландия Республикасының армиясы болып есептелді. Содан бері бір ғасырдың ішінде алғашқы ИРА бірнеше рет қайта ұйымдастырылып, өзгертіліп, бөлінді, сондықтан көптеген кейінгі жарымәскери ұйымдар осы атаумен танылды – ең белгілісі Солтүстік Ирландиядағы қақтығыстар кезінде маңызды рөл атқарған Уақытша Ирландиялық республикалық армия. Қазіргі ИРА ұйымдарының әрқайсысы осы атауға жалғыз құқығы бар екенін мәлімдейді және олардың барлығы түпнұсқа ИРА-ның жалғыз заңды мұрагерлері екенін жиі айтады.
The Irish Republican Army (IRA) is a name used by various resistance organisations in Ireland throughout the 20th and 21st centuries. Organisations by this name have been dedicated to anti imperialism through Irish republicanism, the belief that all of Ireland should be an independent republic free from British colonial rule. The original Irish Republican Army (1919–1922), often now referred to as the "old IRA", was raised in 1917 from members of the Irish Volunteers and the Irish Citizen Army later reinforced by Irishmen formerly in the British Army in World War I, who returned to Ireland to fight against Britain in the Irish War of Independence. In Irish law, this IRA was the army of the revolutionary Irish Republic as declared by its parliament, Dáil Éireann, in 1919. In the century that followed, the original IRA was reorganized, changed and split on multiple occasions, to such a degree that many subsequent paramilitary organisations have been known by that title – most notably the Provisional Irish Republican Army, which was a key participant during the Troubles in Northern Ireland. The contemporary IRA organisations each claim the sole right to the name, each insisting they are the original IRA's only legitimate descendant.
IRA-ның жалпы сипаттамасы
Театр жазушысы және бұрынғы ИРА мүшесі Брендан Бехан бірде кез келген ирландтық ұйымның күн тәртібіндегі бірінші мәселе – "бөлініс" екенін айтқан. ИРА үшін бұл көбіне солай болды. Бірінші бөлініс 1921 жылы Англо-Ирландия келісімінен кейін болды, келісімді қолдаушылар жаңадан құрылған Ирландия еркін мемлекетінің Ұлттық армиясының ядросын құрады, ал келісімге қарсы күштер Ирландия Республикалық Армиясы деген атауды сақтап қалды. Ирландия Азамат соғысы аяқталғаннан кейін (1922–1923), ИРА қырық жылға жуық түрлі формада болды, 1969 жылы Ресми ИРА мен Уақытша ИРА болып екіге бөлінді. Соңғысының өзінен де бөлініп шыққан топтар болды, атап айтқанда, Нағыз ИРА және Ұстамалы ИРА, олардың әрқайсысы Ирландия Республикасы Армиясының нағыз мұрагері екенін мәлімдеді. 1919–1922 жылдардағы Ирландия Республикалық Армиясы, кейін "Ескі ИРА" деп аталды, 1921 жылдың сәуір айында Бірінші Дайл Ирландия Республикасының заңды армиясы ретінде мойындалды, себебі ол Ирландияның тәуелсіздік соғысында күрескен болатын. Англо-Ирландия келісімін ратификациялау кезінде ол келісімді қолдаушы күштерге, Ұлттық армияға, сондай-ақ "Үкімет күштеріне" немесе "Тұрақты әскерге", және келісімге қарсы күштерге, "Республикашылдарға", "Жарамсыздықтарға" немесе "Атқарушы күштерге" бөлінді. Осы екі күш Ирландия Азамат соғысына қатысты. 1922–1969 жылдардағы Ирландия Республикалық Армиясы, азамат соғысында жеңілген және содан кейін Ирландия еркін мемлекетін немесе Солтүстік Ирландияны мойындаудан бас тартқан келісімге қарсы ИРА, оларды британ империализмінің өнімдері деп есептеді. 1969 жылы бөлініске дейін 40 жылдан астам уақыт бойы түрлі формада болды. 1969 жылы Уақытша ИРА-дан бөлініп шыққан Ресми ИРА (OIRA) саяси бағыты бойынша негізінен марксистік болды. Қазіргі уақытта ол белсенді емес, ал оның саяси қанаты, Ресми Синн Фейн, Жұмысшылар партиясы (Ирландия) атанды. 1969 жылы Солтүстік Ирландиядағы зорлық-зомбылықтың күшеюіне қатысты көзқарастардағы айырмашылықтар мен бас тартушылық саясатынан туындап, Уақытша ИРА (PIRA) OIRA-дан бөлінді. Ол OIRA-ның марксизміне қарсы болғанымен, солшыл бағытты дамытып, саяси белсенділігін арттырды. 1986 жылы Ұстамалы ИРА (CIRA) ПИРА-дан бөлінді, себебі соңғысы бас тартушылық саясатын тоқтатты (осылайша Ирландия Республикасының билігін мойындады). 1997 жылы ПИРА-дан бөлініп шыққан Нағыз ИРА (RIRA), Солтүстік Ирландиядағы бейбіт процеске қарсы болған мүшелерден тұрады. 2011 жылдың сәуір айында Уақытша ИРА-ның бұрынғы мүшелері жаушылық әрекеттерді қайта бастағанын және "олар енді негізгі ИРА-ның мантиясын иеленгенін" жариялады. Олар одан әрі: "Біз бұл жұмысты Ирландия Республикалық Армиясының атымен жалғастыра береміз. Біз – ИРАмыз" деді және олар "Нағыз ИРА, Óglaigh na hÉireann (ONH) және Ұстамалы ИРА-дан толығымен бөлек" екенін мәлімдеді. Олар сәуір айында PSNI констеблі Ронан Керрді өлтіруге, сондай-ақ бұрын Нағыз ИРА және ONH жауапкершілігін мойындаған басқа шабуылдарға жауапкершілікті өз мойнына алды. 2012 жылы Нағыз ИРА және басқа республикалық топтардың бірігуінен құрылған Жаңа ИРА (Нағыз ИРА қараңыз).
The playwright and former IRA member Brendan Behan once said that the first issue on any Irish organisation's agenda was "the split". For the IRA, that has often been the case. The first split came after the Anglo Irish Treaty in 1921, with supporters of the Treaty forming the nucleus of the National Army of the newly created Irish Free State, while the anti treaty forces continued to use the name Irish Republican Army. After the end of the Irish Civil War (1922–23), the IRA was around in one form or another for forty years, when it split into the Official IRA and the Provisional IRA in 1969. The latter then had its own breakaways, namely the Real IRA and the Continuity IRA, each claiming to be the true successor of the Army of the Irish Republic. The Irish Republican Army (1919–1922), known as the "Old IRA", in later years, was recognized by the First Dáil as the legitimate army of the Irish Republic in April 1921 due to the fact that it had fought in the Irish War of Independence. On ratification of the Anglo Irish Treaty by the Dáil, it split into pro Treaty forces, the National Army, also known as the "Government forces" or the "Regulars", and anti Treaty forces, "Republicans", "Irregulars" or "Executive forces" after the Treaty. These two forces went on to fight the Irish Civil War. The Irish Republican Army (1922–1969), the anti treaty IRA which fought and lost the civil war and thereafter refused to recognize either the Irish Free State or Northern Ireland, deemed both of them to be the creations of British imperialism. It existed in one form or another for over 40 years before it split in 1969. The Official IRA (OIRA), the remainder of the IRA after the 1969 split from the Provisionals, was primarily Marxist in its political orientation. It is now inactive, while its political wing, Official Sinn Féin, became the Workers' Party (Ireland). The Provisional IRA (PIRA) broke from the OIRA in 1969 due to abstentionism and differing views on how to deal with the increasing violence in Northern Ireland. Although it opposed the OIRA's Marxism, it came to develop a left wing orientation and it also increased its political activity. The Continuity IRA (CIRA) broke from the PIRA in 1986, because the latter ended its policy on abstentionism (thus recognizing the authority of the Republic of Ireland). The Real IRA (RIRA), a 1997 breakaway from the PIRA consisting of members opposed to the Northern Ireland peace process. In April 2011, former members of the Provisional IRA announced a resumption of hostilities, and that "they had now taken on the mantle of the mainstream IRA". They further claimed; "We continue to do so under the name of the Irish Republican Army. We are the IRA" and insisted that they "were entirely separate from the Real IRA, Óglaigh na hÉireann (ONH) and the Continuity IRA". They claimed responsibility for the April assassination of PSNI constable Ronan Kerr as well as responsibility for other attacks that had previously been claimed by the Real IRA and ONH. The New IRA, which was formed as a merger between the Real IRA and other republican groups in 2012 (see Real IRA).