Кіріспе

Венаның Heiligenstadt (немісше: Wien Heiligenstadt; Орталық бавариялық: Heiligenstod) 1892 жылға дейін дербес муниципалитет болды және бүгінде Венаның 19-шы ауданы Доблингтің бір бөлігі болып табылады. Heiligenstadt - Доблинг округінің 10 муниципалитетінің бірі.

География

Хелигенштадт Дунай каналына жақын жазық жерде орналасқан және солтүстік-батысқа қарай Леопольдсбергке дейін созылатын жұқа жолақ құрайды. Муниципалитеттің ауданы 219,46 га, солтүстігінде Нуссдорф пен Жозефсдорфпен, батысында Гринзингпен, оңтүстігінде Унтердёблинг пен Обердёблингпен шектеседі. Probusgasse бір кездері Heiligenstadt ауылының басты көшесі болған және бүгінде муниципалитеттің орталығын белгілейді.

Heiligenstadt атауының шығу тегі

Heiligenstadt (Киелі қала) атауы осы аймақта христиан діні пайда болғанға дейін де киелі орын болған дегенді білдіреді. Елді мекен туралы алғашқы жазба 1120 жылы жазылған және оны Сент-Михаэль деп атайды. Архангел Михаил Хелигенштадт гербінде де бейнеленген. Санктум Локум (Хейлигенштадт) термині алғаш рет 12 ғасырдың соңында құжаттарда пайда болды, бірақ бұл киелі орынның қайсы екені белгісіз. Бұл жерде Норикумдық Севериннің өмір сүргендігі туралы теория жоққа шығарылды.

Heiligenstadt тарихқа дейінгі кезеңнен орта ғасырдың соңына дейін

Хелигенштадт алғаш рет 5000 жыл бұрын қоныстанған. Сондай-ақ, римдіктердің қоныстары да табылған. 1872 жылы Хелигенштадт қаласында қабырға қалдықтары табылды, бұл осы аймақта лимдердің бір бөлігі болған римдік мұнараның бар екенін дәлелдейді. Якобскирхе (Изге Яков шіркеуі) маңында римдік зират, сондай-ақ VI ғасырдағы авар қабірі табылған. Франктар соңынан 900 жылы Хайлигенштадтқа қоныстанды. Бастапқыда қоныс қазіргі Пфаррплац айналасындағы аумақта орналасқан және сол аймақтағы алғашқы шіркеуді қамтыған. Бұл қалада тұратын адамдар егінші болған. Олар Дунайдың батыс тармағында (бүгінгі Heiligenstädter Straße орналасқан жерде) крабтар мен балық аулады. Шарап сату үшін өндірілді; шарап сөрелері бүгінге дейін Heiligenstädter Straße жанындағы төбе беткейінде кездеседі. Клостернеубург монастырының Хелигенштадтта 1250 жылы жүзімдіктері болған. 1304 жылы епископ Вайнхардт фон Пасау монастырға шіркеу діни қызметкерінің өлімінен кейін Heiligenstadt шіркеуін алуға құқық берді. Орта ғасырларда Хелигенштадт аймақтағы ең бай елді мекендердің бірі болды. 1318 жылы мектеп туралы дерек бар; бұл аймақтағы жалғыз мектеп болған болуы мүмкін. Венаның шетіндегі басқа қалалар сияқты, Хейлигенштадт та 15-16 ғасырлардағы дүрбелеңдерде қатты зардап шекті. Матиас Корвин 1484 жылы Хелигенштадтты қиратты, ал 1529 жылы Венаның бірінші қоршауында түріктердің тонаулары Якобскирше мен Михаэльскиршеге (Иерусалим шіркеуі) қатты зақым келтірді. Алайда, соңғысын 1534 жылы қалпына келтіру мүмкін болды, бұл Доблинг, Гринзинг, Нуссдорф және Хейлигенштадт тұрғындарының (барлығы осы мәхәлләге тиесілі) жасаған сый-сияпаттары арқасында.

Орта ғасырдан бері Хайлигенштадт

Реформация Хелигенштадтты негізінен зардап шекпеді, бірақ 1683 жылы қоныс Венаның екінші қоршауының құрбаны болды. Хелигенштадт тұрғындарының көбі қаза тапты; Блутгасс (Қан көшесі) атауы әлі күнге дейін осы оқиғаны еске түсіреді. Бұл қалалар қаңырап бос қалғандай болды. Хейлигенштадттың экономикасы 18-ғасырда ғана қалпына келді, сонда жергілікті мал мен жеміс-жидек Вена базарларында танымал болды. Хейлигенштадттың қалпына келуіне 18 ғасырдың соңында ыстық су көзін пайдаланған қоғамдық моншаның құрылысы көмектесті. Күн сайын моншаға және оған іргелес орналасқан мейрамханаға 300-ге жуық адам келетін.

Бетховен

Жаз айларында Хелигенштадт туристік орын болды. Людвиг ван Бетховен 1802 жылдың сәуірінен қазан айына дейін өзінің есту қабілетінің нашарлауына төтеп бере отырып, сол жерде өмір сүрді. Бұл композитор үшін қиын кезең болды. Ол ағаларына жазған хатында, әйгілі "Хейлигенштадт заңы" атты хатында, өзін-өзі өлтіру туралы ойларымен бөлісті. Бірақ ол қаладан қайта оралды, оның көзқарасы жасылданды, сондай-ақ оның музыкасында жаңа басымдықтар болды ("Орталық кезеңнің" басталуы), және тағы 25 жыл өмір сүрді.

XIX ғасыр

19 ғасырдың екінші жартысында сулы бұлақ құрғап, су моншасы тұрған жерде саябақ ашылды. Алайда жазғы ауа райының қолайлылығы туралы қаладағы бедел өсе берді, ал Вена буржуазиясының мүшелері Хелигенштадтқа қоныстанды. 1851 жылы Австрияның мемлекеттік метеорологиялық және геофизикалық қызметі - Zentralanstalt für Meteorologie und Geodynamik (Метеорология және геодинамика жөніндегі орталық бюро) құрылды. Хелигенштадт қорымы 1873 жылы құрылған.

Өсу

Хейлигенштадт 18-19 ғасырларда тез дамыды. 1795 жылы 60 үйде 470 адам тұратын. Олар қазіргі Гринзингер-штрассе, Пробусгасс, Хохе-Варте және Армбрустер-штрассе көшелерінің маңында орналасқан үш көшеде тұратын. 1832 жылы 94 үйде 677 тұрғын болды. 1870 жылы бұл сан 244 үйдегі 3393 тұрғынға дейін көтерілді. 1890 жылы Хелигенштадтта бірнеше зауыт ашылды, ал тұрғындар саны 5579-ға дейін көтерілді. Ал 60 жылдың ішінде бұл үйлердің саны үш еседен асады. Бұл құрылыс бумының құрбаны болған 6000 м2 Heiligenstadt тоғаны, онда тұрғындар шомылдыру рәсімінен өткен. Ол ластанудың салдарынан проблемаға айналды және 1920 жылдары толтырылды.

Хелигенштадт Вена қаласына қосылғаннан кейін

1892 жылы Хейлигенштадт ресми түрде Вена қаласына айналдырылды. 1898 жылы Отто Вагнер жобалаған Хайлигенштадт теміржол вокзалы 1870 жылы пайдалануға берілген император Франц-Иосиф темір жолы, Винер Штудтбан және Ворорталиния арасындағы ауысу нүктесі ретінде ашылды. Бүгінде станция Венадағы және Клостернеубургке қарай автобустардың маңызды автобустық станциясы болып табылады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін социал-демократиялық муниципалдық үкімет жұмысшы таптардың қасіретті өмір сүру жағдайын жақсарту үшін қол жетімді тұрғын үй салу саясатын жүргізді. Осы мақсатта Хайлигенштадтта Карл Маркс атындағы үлкен сарай салынды. Ол 12 ғасырға дейін Дунайдың кемелерге жеткілікті тереңдікте болған жерінде және кейіннен жеміс-жидек және көкөніс бақтары тұрған жерде тұрды. 1382 пәтерден тұратын кешенді Ото Вагнердің студенті және Вена қаласының техникалық директоры Карл Эйн салдырған. Карл Маркс Хоф кейінірек 1934 жылғы ақпан көтерілісі кезінде бүлікші жұмысшылар ғимаратқа бас сауғалаған кездегі рөлімен әйгілі болды.

Экономика

19 ғасырдың басында шарап өсіру жергілікті экономикада маңызды рөл атқарды. Қолда бар жердің 30%-ы жүзімдіктерге, ал 25%-ы ауыл шаруашылығына пайдаланылды. Ормандар 20%-ды құрайды, ал 8%-ға жуығы жеміс-жидек өсіруге пайдаланылады. Алайда XVIII ғасырдың соңында Хелигенштадтта алғашқы фабрикалар ашылды. Heiligenstädter Straße 135 нөмірінде күкірт қышқылы фабрикасы ашылды, ол 1939 жылы ғана жабылды. Басқа да елеулі компаниялар: 1838-1932 жылдар аралығында мұнда паркет өндірген Баравицка (кейіннен Энгель деп аталды), Генрих машина жасау фабрикасы (1840-1964), 1885 жылы құрылған және әлі күнге дейін Төменгі Австрияда жұмыс істейтін Just Leitern AG. Оның зауыты Heiligenstädter Straße көшесі 125-ші үйінде орналасқан. Heiligenstadt-тың өнеркәсіптік маңыздылығы Döbling ауданы құрылғаннан кейін танылды, онда Heiligenstädter Straße-ден Дунай каналына дейінгі аймақ өнеркәсіптік аймақ деп жарияланды. Алайда Хелигенштадттың орталығында маңызды компаниялар да болды. 1889 жылдан бастап Покорныгасса 7 қаптамасында кофе пісіретін зауыт, кофе орнын алмастырушы өнімдер өндіруші және Кунц ағайындыларға тиесілі шараптар қоймасы орналасқан. 1919 жылдан бастап Гаттербургкассада пралиндар да өндірілді. Өндіріс 1935 жылы Юлиус Майнл АГ-ға сатылды.

Спорт

Бірінші Вена ФК 1894 жылы 22 тамызда құрылған, ол елдің ең көне командасы және Австрияның футбол тарихында елеулі рөл атқарды. Олар Hohe Warte стадионында ойнайды, сонымен қатар Вена викингтерінің американдық футбол командасының үйі.