Тіл білімінде фразеология – тұрақты тіркестерді, идиомаларды, фразалық етістерді зерттейді. Мағынасы сөздердің жеке мағынасынан өзгеше болады. SEO үшін оптимизацияланған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фразеология – тіл білімінде фразеологиялық бірліктерді, яғни тұрақты тіркестерді, мақал-мәтелдерді, фразалық етістерді және басқа да көп сөздік лексикалық бірліктерді (жиі фраземалар деп аталады) зерттеу саласы. Мұндайда тіркесті құрайтын сөздердің мағынасы дербес қолданғандағы мағыналарының қосындысынан өзгеше, нақтырақ мағына береді. Мысалы, "голланд аукционы" деген тіркесте "голланд" сөзі "Нидерландқа қатысты" және "аукцион" сөзі "тауарлар ең жоғары баға бергенге сатылатын қоғамдық сауда" деген мағынаны білдірсе де, тіркестің жалпы мағынасы "Нидерландта тауарлар ең жоғары баға бергенге сатылады" дегенді білдірмейді. Керісінше, бұл тіркес бағалардың көтерілуінің орнына төмендеуімен жүретін кез келген аукционды білдіреді.
Linguistic study of phrases
In linguistics, phraseology is the study of set or fixed expressions, such as idioms, phrasal verbs, and other types of multi word lexical units (often collectively referred to as phrasemes), in which the component parts of the expression take on a meaning more specific than, or otherwise not predictable from, the sum of their meanings when used independently. For example, ‘Dutch auction’ is composed of the words Dutch ‘of or pertaining to the Netherlands’ and auction ‘a public sale in which goods are sold to the highest bidder’, but its meaning is not ‘a sale in the Netherlands where goods are sold to the highest bidder’; instead, the phrase has a conventionalized meaning referring to any auction where, instead of rising, the prices fall.
Тарих
Фразеология (грекше φράσις phrasis, "сөйлеу әдісі" және λογία logia, "ғылым") – жиырмасыншы ғасырда қалыптасқан тілді зерттеудің ғылыми тәсілі. Ол Шарль Бэллидің фразеологизмдер туралы ұғымы 1930 және 1940 жылдары орыс лексикологиясы мен лексикографиясына енгеннен кейін бастау алды, содан кейін бұрынғы Кеңес Одағы және басқа Шығыс Еуропа елдерінде дамыды. 1960 жылдардың соңынан бастап ол (шығыс) неміс тіл білімінде бекітілді, бірақ ағылшын тіл білімінде де эпизодтық түрде зерттелді. Фразеологияның алғашқы ағылшын тіліне бейімделулері – трансформациялық грамматика тәсілінде Вайнрайх (1969), Арнольд (1973) және Липка (1992 [1974]) еңбектерінде кездеседі. Ұлыбританияда, сондай-ақ Батыс Еуропаның басқа елдерінде фразеология соңғы жиырма жылда қарқынды дамыды. Еуропалық фразеология қоғамының (EUROPHRAS) және Еуропалық лексикография қауымдастығының (EURALEX) қызметі, олардың тұрақты конференциялары мен жарияланымдары фразеологияға еуропалықтардың жоғары қызығушылығын көрсетеді. Фразеология саласындағы еуропалық зерттеулер Солтүстік Америкадағыдан гөрі белсендірек. Ағылшын және жалпы фразеология бойынша жақындағы зерттеулердің библиографиясы Велте (1990) және әсіресе Коуи мен Ховарт (1996) еңбектерінде жинақталған. Оның библиографиясы интернетте қайта жарияланып, жаңарып тұрады және бұл саладағы ең соңғы жарияланымдардың мол көзі болып табылады.
Phraseology (from Greek φράσις phrasis, "way of speaking" and λογία logia, "study of") is a scholarly approach to language which developed in the twentieth century. It took its start when Charles Bally's notion of locutions phraseologiques entered Russian lexicology and lexicography in the 1930s and 1940s and was subsequently developed in the former Soviet Union and other Eastern European countries. From the late 1960s on it established itself in (East) German linguistics but was also sporadically approached in English linguistics. The earliest English adaptations of phraseology are by Weinreich (1969) within the approach of transformational grammar, Arnold (1973), and Lipka (1992 [1974]). In Great Britain as well as other Western European countries, phraseology has steadily been developed over the last twenty years. The activities of the European Society of Phraseology (EUROPHRAS) and the European Association for Lexicography (EURALEX) with their regular conventions and publications attest to the prolific European interest in phraseology. European scholarship in phraseology is more active than in North America. Bibliographies of recent studies on English and general phraseology are included in Welte (1990) and specially collected in Cowie & Howarth (1996) whose bibliography is reproduced and continued on the internet and provides a rich source of the most recent publications in the field.
Фразеологиялық бірліктер
Фразеологиядағы талдаудың негізгі бірліктері көбінесе фраземалар немесе фразеологиялық бірліктер деп аталады. Фразеологиялық бірліктер (профессор Кунин А.В. бойынша) мағыналары толық немесе ішінара ауысқан тұрақты сөз тіркестері болып табылады ("жан беру", "Троян жылқысы", "көкке дейін ішу", "күлдіргендей мас (лордтай мас, қайнатылған бүркіттей мас)", "күлдіргендей ақылдан безген (нағыз қоян сияқты)"). Розмари Глэйзердің пікірінше, фразеологиялық бірлік – бұл жиі қолданылатын, лексикалық тұрғыдан бекітілген, қайталанатын екі немесе көп сөзден тұратын тіркес, салыстырмалы синтаксистік және семантикалық тұрақтылығы бар, идиоматикалық болуы мүмкін, коннотацияларды білдіруі мүмкін және мәтінде баса көрсету немесе күшейту функциясын атқаруы мүмкін.
The basic units of analysis in phraseology are often referred to as phrasemes or phraseological units. Phraseological units are (according to Prof. Kunin A. V.) stable word groups with partially or fully transferred meanings ("to kick the bucket", “Greek gift”, “drink till all's blue”, “drunk as a fiddler (drunk as a lord, as a boiled owl)”, “as mad as a hatter (as a march hare)”). According to Rosemarie Gläser, a phraseological unit is a lexicalized, reproducible bilexemic or polylexemic word group in common use, which has relative syntactic and semantic stability, may be idiomatized, may carry connotations, and may have an emphatic or intensifying function in a text.