Кіріспе
Базальды ганглиялардың бұзылуына байланысты қозғалыстың төмендеуі Гипокинезия қозғалыстың бұзылуының бір жіктелуі болып табылады және дене қозғалысының төмендеуін білдіреді. Гипокинезия базальды ганглиялардың бұзылуынан бұлшықет қозғалысының толық немесе ішінара жоғалуымен сипатталады. Гипокинезия - бұл Паркинсон ауруының белгісі, бұлшықеттердің қатаюы және қозғалыс қабілетінің болмауы. Сонымен қатар, психикалық аурулар мен аурудың салдарынан ұзақ уақыт бойы белсенділіксіз қалумен байланысты. Қозғалыс бұзылыстарының басқа санаты - гиперкинезия, ол Хантингтон ауруы немесе Туретт синдромы кезінде қимыл-қозғалыс немесе қимыл-қозғалыс сияқты қалауы жоқ қозғалыстың шамадан тыс көбеюімен сипатталады.
Hypokinesia is one of the classifications of movement disorders, and refers to decreased bodily movement. Hypokinesia is characterized by a partial or complete loss of muscle movement due to a disruption in the basal ganglia. Hypokinesia is a symptom of Parkinson's disease shown as muscle rigidity and an inability to produce movement. It is also associated with mental health disorders and prolonged inactivity due to illness, amongst other diseases. The other category of movement disorder is hyperkinesia that features an exaggeration of unwanted movement, such as twitching or writhing in Huntington's disease or Tourette syndrome.
Себептер
Гипокинезияның ең көп таралған себебі Паркинсон ауруы және Паркинсон ауруына байланысты жағдайлар. Басқа жағдайлар да қозғалыстың баяу болуына себеп болуы мүмкін. Бұларға гипотиреоз және ауыр депрессия жатады. Паркинсонизм диагнозын қоюдан бұрын, бұл жағдайларды мұқият жою керек. Бұл мақаланың қалған бөлігінде Паркинсон ауруына байланысты гипокинезия және Паркинсон ауруына байланысты жағдайлар сипатталады.
Нейробиология
Гипокинетикалық симптомдар қозғалыс жасауға қажетті күшті өндіруде және есептеуде рөл атқаратын базальды ганглияның зақымдануынан туындайды. Нейрологиялық жолдардың екі түрі базальды ганглияға қозғалыс жасауға мүмкіндік береді. Белсенділенгенде, тікелей жол ми қабығынан базальды ганглияның бірінші құрылымына, путамане, сенсорлық және моторлық ақпаратты жібереді. Бұл ақпарат Globus pallidus ішкі қуысын тікелей тежеп, еркін қозғалуға мүмкіндік береді. Путамен, сыртқы глобус паллидусы және субталамус ядросы арқылы өтетін жанама жол глобус паллидусының ішкі шектерін белсендіреді және таламустың моторлық қабықпен байланысуына кедергі келтіреді, гипокинетикалық симптомдар пайда болады. Соңғы зерттеулер көрсеткендей, тербелістер бір мезгілде іске қосылғанда, таламус пен қабықта өңдеу бұзылады, бұл қозғалыс жоспарлауы мен реттілік оқыту сияқты әрекеттерге әсер етеді, сондай-ақ гипокинетикалық діріл тудырады. Алайда, оларды көбірек ішудің салдарынан олар әсерсіз қалуы мүмкін.
Терең миды ынталандыру
Паркинсон ауруы бар науқастарда дофаминергиялық препараттарға реакция ауытқуы басталғаннан кейін гипокинезияны емдеу үшін субталамус ядросы мен ішкі глобус паллидустың терең миын ынталандыру (ДБС) жиі қолданылады. ДБС, дофаминергікалық дәрілер сияқты, бастапқыда жеңілдетуді қамтамасыз етеді, бірақ созылмалы қолдану гипокинезияны және жүріс-тұрысты қатып қалуды күшейтеді. Дұрыс емес үлгідегі төменгі жиіліктегі ДБС емдеуде тиімдірек және аз зиянды екені дәлелденді. Пациенттер әдетте еркін сөйлеудің қалыпты деңгейін сақтай алады, бірақ көбінесе сөйлем ортасында тоқтап, қалаған сөзді есте ұстай алмайды немесе шығара алмайды. сөйлеу жылдамдығы жоғары адамдар әдеттегіден баяу сөйлеушілерден гөрі сөйлеу тілін шығаруда көп қиындықтарға тап болды.
Метилфенидат
ADHD емдеуде жиі қолданылатын метилфенидат леводопамен бірге қысқа мерзімдегі гипокинезияны емдеуде қолданылады. Алайда кейбір пациенттерде науқастану мен бас ауруы сияқты жағымсыз реакциялар байқалады, ал дәрілік емнің ұзақ мерзімді әсерін әлі де бағалау қажет. Стенциалдық жасушалардың сәтті бірігуі гипокинетикалық симптомдарды жеңілдетуге және қажетті дофаминергілік препараттардың дозасын азайтуға мүмкіндік береді. Алайда, бұл аурудың әртүрлі асқынулары болуы мүмкін, мысалы, ісіктің пайда болуы, жасушалардың орынсыз көшіп кетуі, иммундық жүйенің жасушаларды қабылдамауы, миға қан кетуі.
NOP рецепторларының антагонисттері
Тағы бір ем, әлі де тәжірибелік сатыда, ноцицепция FQ пептиді (NOP) рецепторларының антагонисттерін қолдану болып табылады. Бұл ем жануарлар зерттеулерінде қара зат пен субталамус ядросындағы ноцицепция FQ- ні ұлғайта отырып, гипокинезияны азайтатыны дәлелденген. Допаминергиялық еммен бірге L допаның қажетті мөлшерін азайту үшін аз дозаны қолдануға болады, бұл оның ұзақ мерзімді жанама әсерлерін азайтып, моторлық өнімділікті жақсарта алады.
Би терапиясы
Би терапиясы гипокинездік қозғалыстар мен қаттылықты азайтады, бірақ жүйке белсенділігінен гөрі бұзылыстың бұлшықет аспектілеріне көбірек бағытталған.
Танымдық бұзылу
Брадикинезияның атқарушылық функцияның, жұмыс жадының және зейіннің бұзылуынан бұрын пайда болатыны дәлелденді. Бұл когнитивтік кемшіліктер базальды ганглиялар мен префронтальды қабықтың жұмыс істемеуіне байланысты болуы мүмкін, бұл да гипокинезияның моторлық дисфункциясына байланысты. Бұл гипокинетикалық адамдардың қозғалыс ауқымы тар екенін және мотивацияға қатысты көбеймейтінін көрсетеді. Басқа зерттеулер де сыйақылар мен гипокинезия туралы осындай қорытындыға келді, бірақ осал ынталандырулар гипокинезиялық қозғалысты азайтатынын көрсетті. Допамин жазаға жауап беруде сыйақыға қарағанда аз қатысады немесе күрделі рөл атқарады, өйткені гиподопаминергиялық стриатум аверсивті тітіркендіргіштерге жауап ретінде көбірек қозғалуға мүмкіндік береді.
Симптомдары
Стресс мидың қан айналымын өзгертеді, бұл мидың жоғарғы жағындағы қан ағынын арттырады. Сонымен қатар жүрек белсенділігінің артуы және жүрек тамырларының тонусының өзгеруі байқалады, бұл стресс дамуының негізгі белгісі болып табылады. Қалыпты стресс жағдайында бейімделген ұрыс-қоныс реакциясы симпатикалық жүйке жүйесінің белсенділігімен іске асады. Гипокинезиямен ауыратын науқастар базальды ганглиялар жүйесінің зақымдануы салдарынан осы типтік стресс белгілерін жиі сезінеді. Сондықтан гипокинезиямен ауыратын адам стресске ұшырағанда, ол әдеттегідей "қақтығыс не қашу" реакциясын көрсетпейді, бұл науқасты зиянды ынталандырулардан үлкен қауіпке ұшыратады. Аз әсер ететін жаттығулар, есірткі мен алкогольді қолдануды жою және үнемі медитация гипокинезиямен ауыратын науқастарда қалыпты стресс-реакцияны қалпына келтіруге көмектеседі.
Басқа медициналық жағдайлармен байланысы
Гипокинезия көбінесе Паркинсон ауруымен байланысты болса да, басқа да көптеген жағдайларда болуы мүмкін. Аурудың жағдайы Гипокинезиямен байланысты Инсульт Мидың кейбір аймақтарына оттегі жеткіліксіздігіне байланысты зақым келтірілуі гипокинезиялық симптомдарды тудырады. Инсульт салдарынан пайда болған алдыңғы және қабық асты зақымданулар артқы зақымдануларға қарағанда гипокинезияға көбірек әкеледі. Шизофрения Шизофрениямен ауыратын науқастарда оң жақ қосымша моторлы аймақтың паллидуммен және сол жақ негізгі моторлы қабықтың таламуспен байланысының болмауы гипокинезияға әкеледі деп есептеледі. Гипераммония Созылмалы гипераммония мен бауыр ауруы ГАМК және глутаматтың нейротрансмиссиясын өзгерте алады, бұл оның қара зат құрамындағы мөлшерін көбейтіп, қозғалысын тежеу арқылы болады. Прогрессивті ядролық паралич Паркинсон ауруына өте ұқсас, ядролық паралич, амплитудасы аз болғанына қарамастан, қозғалыстың прогресивті жоғалуының гипокинетикалық сипаттамасын көрсетпейді. Гипокинезия диагнозы бұл ауруды Паркинсоннан ажыратуға көмектеседі.