Кіріспе

Квойт брошкасы – 5 ғасырдан бастап және одан кейін Британиядағы англосаксон қоныстану кезінде табылған англосаксон брошкасының бір түрі. Бұл брошка түрінен алынған «Квойт брошкасы стилі» атауы, ең әдемі брошкаларға тән декоративтік стильде жасалған барлық англосаксон металл бұйымдарын қамтиды. Брошкалар қазіргі атауын квоит ойынында тасталатын сақиналардан алған, олар кең сақина немесе ортасы бос шеңбер пішіндес, көбінесе қола немесе күмістен (кейде күміс немесе алтынмен әшекейленген) жасалады және көбінесе әсем безендіріледі. Бұл пішіндер өте төменгі рельефте болады, сондықтан басқа ерте англосаксон стильдерінен ерекшеленеді, ал негізгі пішіндерге беткей ою немесе ұрып жасау арқылы қосымша бөлшектер енгізіледі. Жануарлардың бейнесіндегі жүнді көрсету үшін, сондай-ақ дене мүшелерін ерекшелеу үшін нүктелер немесе сызықтар жиі қолданылады. Брошкалар басқа англосаксон сақиналы немесе кельт брошкалары сияқты бір түзу, иілмелі жіпшемен бекітіледі және сақинадағы ойық пен жіпше тоқтағыштарының болуымен де ерекшеленеді.

Шығуы және контекст

Қазіргі таңда көптеген ғалымдар стиль негізінен провинциялық римдік металл өнімдерінен дамыған деп санайды, көрінеу солтүстік Галлия мен Англиядағы әскери қабірлерде табылған салыстырмалы түрде төмен мәртебелі зергерлік бұйымдар, мысалы белбеулердің қапсырмалары мен бейнелері, сондай-ақ Римнің соңғы кезеңдеріндегі сәнді өнімдер, мысалы, өте соңғы римдік Хоксн қорындағы бір білезік стилі сияқты элементтерді қабылдаған. Quoit Brooch Style-де өте әртүрлі мотивтер көбінесе геометриялық, бірақ адам беттерінің маскалары және процессиялар немесе схемалық жануарлардың жұптары да кездеседі. Көптеген туындыларда мотивтер классикалық үйлесімділіксіз, бірақ кейінгі англосаксондық өнімдерге ұқсас тығыз жиналған. Бұл стиль Тетфорд қоры сияқты табылған жерлердегі римдік сақина стилімен де байланысты. Рим империясының соңғы кезеңдерінде Галлия мен Британияда цингула немесе металл бейнелермен безендірілген белбеулерді әскерилер де, азаматтық шенеуніктер де дәрежесінің белгісі ретінде тағуға болады. Бір теория бойынша, бұл стильді римдік провинциялық дәстүрлерде оқыған және германдық клиенттерге қызмет еткен алтын шеберлері жасаған, әрине, рим легиондарының кетуінен кейін және мүмкін, 410 жылға дейін Британияда рим билігінің аяқталуынан бұрын. Стиль мен формалар қазіргі континентальдық германдықтардан өзгеше, ал әртүрлі табылғандардың жағдайлары германдық иелерінің кейбір римдік-британдық мәдени әдеттерді қабылдағанын және римдік-британдық иелерінің Британияның англосаксондық қонысының алғашқы жылдарында ішінара англосаксондықтарды қабылдағанын көрсетеді. Алайда, Францияның солтүстігінде Quoit Brooch "мектебінің" маңызды өнімдерінің санының артуы стильдің де, зергерлік бұйымдардың формаларының да тек қана аралдық даму емес екенін және оларды нақты этникалық топпен байланыстыруға болмайтынын көрсетеді. Сондықтан, олардың 5-ші ғасырда оңтүстік Британия мен солтүстік Галлияны қорғауда жұмыс істеген кең ауқымды германдық, жалдамалы немесе федеративтік күштермен байланысты деген баламалы теория ұсынылды. Олар өздерін және өздерінің мәртебесін соңғы римдік дәстүрде жаңашылдық металл өнімдерін жасау арқылы көрсеткен.

Табылды

1863 жылы Кент қаласының Сары ауданындағы Сары англосаксон зиратында табылған, қазір Британ мұражайында сақталатын Сарр брошасы – өте жақсы сақталған, ең танымал мысал. Гейл Оуэн Кроккер оны «Квойт брошка стилінің» «ең тамаша үлгісі» деп сипаттады. Брошканың жалпақ шеңберіне екі үш өлшемді көгершін, ал шына басына тағы біреуі орналасқан. Күмістен жасалған, жануарлар өрнегінің екі аймағы алтынмен қапталған, ені 7,71 см. Бұл брошка 1893 жылы Британ мұражайына Генри Дёрденнің Бландфорд мұражайынан сатып алынған. Ол және Хаулетстің 13-ші қабірінен табылған брошка өте ұқсас, олардың бір шеберханадан шыққандығы, тіпті бір суретшінің туындылары болуы мүмкін деп есептеледі. Бірақ, бірнеше шеберханалар «Квойт брошка стилінде» жұмыс істегені де айтылады. Брошкалар, белбеу бекіткіштері және осы стиль негізінен Оңтүстік-Шығыс Англияда, Темзаның оңтүстігінде және Солтүстік Францияның барлық аймақтарындағы жоғары мәртебелі жерлеулерде кездеседі. Бұл заттар V ғасырдың орта шенінде жасалған. Британ мұражайында Хаулетс, Кенттен табылған Сарр брошасына ұқсас фрагмент, Эссекстегі Мукинг англосаксон зиратынан стильдегі бірнеше белбеу бекіткіштері, сондай-ақ Уайт аралындағы Чесселл Даун мен Кенттегі Хаулетстен қазба жұмыстарынан алынған фрагменттер сақталған. Брошка пішіні одан әрі сақталған, бірақ әлдеқайда қарапайым стильде. Уақыт және географиялық орналасым бойынша шектеулі болғандықтан, бұл стиль сирек кездеседі. 2000 жылы жасалған бір зерттеуде тек 5 дөңгелек брошка (формадан гөрі безендіру стилі ескерілді) және стильдегі ең көп дегенде 39 зат анықталды. Бірақ француздық деректерді ескере отырып, жалпы саны қайта қаралуы керек. Сол жылы Питер Инкер 7 дөңгелек брошканы сипаттап, суреттеді. 2013 жылы Винчестердің жанынан табылған және Портативті ескерткіштер схемасына тіркелген маңызды қосымша – «күміс инкрустациясы бар 5 ғасырға жататын мыс қорытпасынан жасалған кеуде тұғырының үлкен фрагменті». Онда отырған жануар мен оның қарсы тұрған серігінің бөлігі, геометриялық розеткалармен безендірілген аймақтан жоғары көтеріліп, кеуде тұғырының жоғарғы жиегін құрайды.

Талқылау

Бұл стиль 20 ғасырда анықталды және бастапқыда оның пайда болуына қатысты көптеген пікірталастар тудырды. Ол көбінесе табылған ескерткіштердің негізгі аймағына қоныстанған Юттармен байланыстырылады, сонымен қатар стильде герман және франк сияқты "жабайы" континенттік ықпалдар да байқалады. Соня Хоукс бұл стильді "Ют стилі А" деп атаған.