Кіріспе

Ирландиядағы металл өнімдерінің қоры Ардаг қоры, ең танымал Ардаг кәсісі, 8-9 ғасырлардағы металл өнімдерінің жиынтығы. 1868 жылы жергілікті екі жас жігіт, Джим Куин мен Пэдди Фланаган тапқан, қазір Дублиндегі Ирландия Ұлттық мұражайында қойылған. Оған кәсіп, мыс қорытпасынан жасалған, қарапайым сабақты кәсіп және төрт брошь кіреді – үш күрделі псевдо-пеннаннұлярлы және бір нағыз пеннаннұлярлы, қызыл гүл түріндегі брошь; бұл қорымдағы ең соңғы зат және ол шамамен 900 жылға дейін сақталған болуы мүмкін. Кәсіп «Келль кітабымен» бірге арал өнерінің, тіпті кельт өнерінің ең көрнекті туындыларының бірі саналады және 8 ғасырдың басында жасалған деп есептеледі. Маңызды лаиктер киетін әсем брошьтер, көбінесе монастырь дін қызметкерлері осы кезеңдегі киімдерін бекіту үшін киген.

Іздеу

Бұл қазына 1868 жылдың қыркүйек айының соңында Джим Куин және Пэдди Фланаган есімді екі бала Ирландияның Лимерик графтығындағы Ардаг ауылының жанындағы Ререраста деп аталатын төбешіктің (бекіністің) оңтүстік-батыс жағында картоп егісін қазу кезінде табылған. Фланаган Ирландияда қалды және Ньюкасл-Уэст қаласындағы кедейлер зиратында жерленді. Куин Австралияға эмиграциялап, өмірінің соңғы жылдарын Мельбурнда өткізді. Ол 1934 жылы сол қалада қайтыс болды және Фокнер мемориалдық саябағына жерленді. Қасық басқа заттарды қамтыған, үстіне тек бір тас жамылған; бұл заттар асығыс түрде, мүмкін уақытша жерленген болуы керек, иесі оларды кейінірек қайта алып қалуды жоспарлаған сияқты. Қасықпен бірге табылған брошкалардың жасы оның викингтер кезеңіне дейін жерленбегенін көрсетеді. Оны Лимерик католик епископы Джордж Батлерге Куиннің анасы сатқан.

Қасә

Қасә – үлкен, екі тұтқалы күміс тостаған, 354 жеке бөліктен құрастырылған, алтынмен, алтын қоламен, мыспен, қорғасын қақтамен және эмальмен әшекейленген. Бұл күрделі құрылыс ерте христиандық ирландиялық металл өнімдеріне тән. Қасәнің негізгі бөлігі екі жарты шардан тұрады, олар біріктірілген жері алтын қола жолағымен жасырылған жалғыз қапсырмамен бекітілген. Шетінің ені... Қасықтың айналасындағы фризге апостолдардың есімдері ойылып жазылған, ал белдеуінің астында жануарлар, құстар және геометриялық өрнектерден құралған алтын сыммен жасалған панельдер орналасқан. Қолданылған техникалар: балғамен соғу, гравировка, жоғалған балауыз құю, филигрань аппликациясы, клоизоне және эмаль. Тіпті қасықтың астыңғы жағы да әшекейленген (суретті қараңыз). Өнер тарихшысы Лоуренс Стоунның (Дерринафлан қазынасы табылар алдында жазған) айтуынша: «Бұл жерде ирланд суретшісі әшекейдің тым көп таралуына жол бермеу үшін, пропорцияларды бұрмалап, классикалық шектеуді көрсеткен. Бұл, шамамен бір уақытта жасалған Тара брошының жомарт әшекейлеуінен және кейінгі кезеңдегі одан да күрделі жүйелерден күрт өзгеше келеді. Әшекейдің көп бөлігі – екі қабат алтын жіптің біріне бірі тіркелуі арқылы көлемі берілген, өте әдемі салынған спиральді немесе өрнектік суреттер. Арасында көк және қызыл түсті клоизоне эмальдан жасалған дөңгелектер орналасқан, олардың күрделі өндірісі алдыңғы ғасырлардағы англосаксон зергерлерінің шеберлігімен тікелей байланысты. Бірақ бұл сәнді әшекейдің ерекше кемелділігінен басқа, Ардаг қасығын ирландиялық металл өнімдерінің арасында ерекше орынға қоятыны – тостаған мен оның негізі арасындағы қарапайым қисық сызықтар мен оның бетін әшекейлейтін жылтыр бұршақтар, жолақтар және дөңгелектердің үйлесімділігі». Стандартты монография – Л.С. Гоганның «Ардаг қасығы». Қасә, көршілес Типперри графтығында табылған Дерринафлан қасығынан басқа, сақталған жалғыз ірі ерте ирландиялық үлгіге ұқсайды. Ол патень және литургиялық сүзуішпен бірге табылған. Сол кезде Типперри мен Мунстердің көп бөлігін Еоганахта әулеті билеген, ал олардың одақтастары және, мүмкін, туыстары Уи Фидженти Лимерик аймағында билік жүргізген (Byrne 2001; Begley 1906). Қасә Клонмаквизде жасалып, Лимерик данынан ұрланған деген алғашқы болжам кеңінен таралған, бірақ оны дәлелдеу мүмкін емес. 1980 жылы «Дерринафлан» қазынасының табылуына байланысты Мунстерде жасалғаны да мүмкін, тіпті ықтимал да. Ирландияның Ұлттық мұражайының сайтында Клонмаквиздік шығу тегі туралы ешқандай ақпарат жоқ. Қасә 1990 және 1995 жылдар аралығында An Post компаниясы шығарған 1 фунт стерлингтік пошта маркасында, Майкл Крейг жасаған «Ирландия мұрасы және қазыналары» сериясының бір бөлігі ретінде бейнеленген. Кельдік спорт қауымдастығының екі кубогы қасықтың үлгісі бойынша жасалған: О'Даффи кубогы және Сэм Магуайр кубогы.