Кіріспе

1933 жылы Роберт Э. Ховардтың жазған қысқа әңгімесі. "Қараның бассейні" – американдық жазушы Роберт Э. Ховардтың қаламқабына келген, қылыш пен сиқыр әлемінің батыры Конан Циммериялықтың алғашқы қысқа әңгімелерінің бірі. Оқиға хибориан дәуірінде өрбітеді, онда Конан пират кемесінің капитаны болып, трансмутация күшіне ие құпиялы бассейнге кездеседі. Алғаш рет 1933 жылғы қазанда "Weird Tales" журналында жарияланған бұл әңгіме, кейін "Конанның қылышы" (Gnome Press, 1952) және "Конан – авантюрист" (Lancer Books, 1966) жинақтарында қайта басылды. Соңғы жылдары "Конан хроникасы", 1-том: "Қара шеңбердің халқы" (2000) және "Циммериялық Конан: 1-том" (1932-1933) (Del Rey, 2003) жинақтарында жарық көрді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

"Қараның тоғаны", "Мырза көлеңке" журналынан бір ай өткен соң "Weird Tales" журналында жарық көрді. Бұл пираттар тақырыбындағы оқиға, оқиғалар Гибориан дәуірінің Батыс теңізінде орын алады. Оқиға Конанның Барахан аралдарындағы қарсылас пираттардан қашып құтылғаннан кейін теңізде адасқаннан басталады. Ол "Wastrel" кемесіне көтеріледі, ол Барахан пираттарының жауласы – басқа пираттар тобына тиесілі кеме. Капитанмен тартысқаннан кейін Конан экипаждың қарапайым мүшесі ретінде қабылданып, кемеде қалуға рұқсат алады. Кеме белгісіз аралға қарай жүзеді, онда капитан аңызға айналған қазынаны және, мүмкін, одан да көп нәрсені табуға үміттенеді. Барлық экипаж жағаға шығады, соның ішінде тиран капитан мен оның сүйіктісі Санча. Арал сырттай тартымды көрінеді, экипаж тәтті жемістермен тойып, ұйықтап қалады. Аралда Конан джунглиде капитанмен жекпе-жекке шығып, оны қатыгез күрес кезінде өлтіреді. Алайда, экипаж мүшесінің құпия түрде ұрлануы Конанды орманның тереңіне саяхаттауға итермелейді. Аралдың биік бойлы қара денелі тұрғындары (кушиттер немесе зимбабвеліктер сияқты қара емес, керісінше, қара түсті, ал көздері алтынмен жарқырап, қолында тырнақтары бар) тұратыны анықталады. Олар экипажды тұтқынға алып, пираттардың біреуін ежелгі ғұрыпты орындауға мәжбүр етеді (ол "жанның ең құпия құштарлықтары мен сезімдерін ашатын" ерекше флейтаның үніне билеп, айналып жүруді қамтиды), содан кейін Конанның бірнеше экипажын сол аттас тоғанға батырып, оларды кішірейтіп жібереді. Тоғанның жанындағы сөрелерде орналасқан мыңдаған кішкентай фигуралар осы тұрғындардың көптеген жылдар бойы осылай істеп келе жатқанын көрсетеді, бұл батысқа қарай жүзіп кеткен және қайтып оралмаған көптеген кемелердің себебін түсіндіреді. Конан қалған тұтқындарды, соның ішінде Санчаны босатып, оларды қара гуманоидтарға қарсы күреске шақырады. Аса қатал шайқастан кейін Конан қара гуманоидтардың көшбасшысын өлтіреді, ол өлім алдында ежелгі формуланы (осы тыныш жаратылыстардың айтқан жалғыз сөздері) айтады, ол тоғанның ішіндегі өзін-өзі жою механизмін іске қосады. Науқасты және жасыл сұйықтық гейзер сияқты көтеріліп, қандай да бір мистикалық шектен босағандай, аман қалған қарақшыларды қуалайды, олар барлығы "Wastrel" кемесіне қарай жүгіріп кетеді. Бақытына орай, экипаж якорьді көтеріп, кемені сұйықтықтың кеме қабырғасына тигізбес бұрын бірнеше секундтың ішінде теңізге шығарады. Конан экипажына жасыл сұйықтықтың күші туралы ескертеді, кемеге асығып бара жатқанда жол көрсетеді және "Wastrel" кемесі шыға бастағанда рульге секіреді. Қараларға қарсы шайқаста қанға батқан және осы табиғаттан тыс оқиғалардан қорқытқан аман қалған экипаж Конанды жаңа басшы ретінде құрметпен қабылдайды. Көп ұзамай Конан капитандық билігін нығайтып, Санчаны өзінің жүлдесі ретінде иеленеді. Оқиға кимериялықтың теңіз портын шабуылдау және олжалайтын болашақ туралы армандарымен аяқталады.

Қабылдау

Кларк Эштон Смит 1933 жылдың қазан айында Х.П. Лавкрафқа жазған хатында осы әңгімені жоғары бағалаған. Смит: «Ховардтың "Қаралар тоғаны" [sic] повесінде керемет романтикалық фантазия бар» деп жазды.

Бейімделу

Рой Томас, Джон Бускема және Сонни Тринидад бұл әңгімені "Сэвидж Сворд оф Конан" журналының 22- және 23-шы нөмірлерінде (1977 жылдың қыркүйек-қазан айларында) бейімдеді.