Кіріспе
Фитнес жаттығулары үшін қолданылатын резеңке жарты шар – Босу тепе-теңдік жаттықтырушысы (немесе Босу добы) 1999 жылы Дэвид Векк жасаған фитнес жаттығу құралы. Ол қатаң платформаға бекітілген, ісірілген резеңке жарты шардан тұрады. Бұл құрал көбінесе тепе-теңдікті жаттықтыру үшін қолданылады. Дөңгелек жағы жоғары қаратылғанда, Босу добы тұрақсыз бетін ұсынады, ал құрал тұрақты болып қалады. Тұрақтылық пен тұрақсыздықтың осы үйлесімі жас, қарт, жарақат алғандардан бастап, кәсіби спортшыларға дейін көптеген адамдарға қолдануға мүмкіндік береді. Дөңгелек жағы жоғары қаратылғанда, құралды спорттық жаттығулар мен аэробикалық жаттығулар үшін пайдалануға болады. Құралды платформасы жоғары қаратылып бұруға болады. Бұл жағдайда құрал өте тұрақсыз болады және басқа түрлі жаттығулар үшін қолданылуы мүмкін. Атауы бастапқыда "Both Sides Up" деген аббревиатурадан туындаған, ол Босу добын орналастырудың екі мүмкіндігін көрсетеді. Оны сондай-ақ "көк жарты шар" деп те атайды, себебі ол жартысына бөлінген тұрақтылық добына ұқсайды. Қазір құралын жасаушылар "BOth Sides Utilised" аббревиатурасын қолданады.
A BOSU Balance Trainer (or BOSU ball) is a fitness training device, invented in 1999 by David Weck. It consists of an inflated rubber hemisphere attached to a rigid platform. The device is often used for balance training. When the dome side faces up, the BOSU ball provides an unstable surface while the device remains stable. This combination of stable/unstable allows a wide range of users, from the young, elderly, or injured to the elite level athlete. With the dome side up, the device can be used for athletic drills and aerobic activities. The device can be flipped over so that the platform faces up. In this position, the device is highly unstable and can be used for other forms of exercise. The name initially came from an acronym standing for “Both Sides Up" a reference to the two ways a BOSU ball can be positioned. It is also referred to as the "blue half ball", because it looks like a stability ball cut in half. The acronym now favored by the creators is "BOth Sides Utilised".
Сын-пікірлер мен пайдасы
2009 жылы Шығыс Иллинойс университетінде жүргізілген ғылыми экспериментте он екі ер адам түрлі физикалық жаттығуларды (арқаға қоян-қолтық, өлі көтеру, үстіңгі басқа басу және бицепс иесі) BOSU доппен және одан без орындады. BOSU допты пайдалану олардың бұлшық еттерінің активтілігінде нақты айырмашылық тудырмады. Сондықтан, BOSU допы осы жаттығуларды айтарлықтай жақсартпайды және тұрақты жерде орындалатын жаттығулар, BOSU допымен орындалған жаттығулармен бірдей тиімді деген қорытындыға келді. Бір аяқ тұруға бағытталған екінші зерттеу де ұқсас нәтижелер көрсетті (BOSU доппен және одан без бұлшықет активтілігінде ешқандай айырмашылық жоқ). Дегенмен, тұрақсыз беткей тік қарын бұлшықеттерін активтендіреді және тұрақты беткейге қарағанда жаттығулар кезінде жоғары активтілікке мүмкіндік береді. Мысалы, жаттығу допында жасалатын иелу сияқты жаттығулар тұрақты платформада жасалған жаттығуларға қарағанда жоғары электромиографиялық (ЭМГ) активтілігін көрсетеді.