Кіріспе
Британдық саясаткер Эрик Сэмюэл Хеффер (12 қаңтар 1922 – 27 мамыр 1991) – британдық социалистік саясаткер. Ол 1964 жылдан өліміне дейін Ливерпуль Уолтон округінің Парламент мүшесі болды. Кәсіби ағаш шеберлігіндегі тәжірибесінің арқасында ол құрылыс индустриясы мен оның жұмыспен қамту саясатына ерекше назар аударды, бірақ сонымен қатар кәсіподақтардың жалпы мәселелерімен де айналысты. Ол Еуропалық ортақ нарыққа қатысты көзқарасын, жақтаушылықтан қарсыластыққа дейін өзгертті және 1970 жылдардың ортасында қысқа мерзімге үкіметте қызмет етті. Оның кейінгі саяси мансабының басым бөлігін Лейбористік партия ішіндегі пікірсайыстарға қосқан үлесі құрады, сондай-ақ ол Ливерпуль қалалық кеңесін қорғады.
Eric Samuel Heffer (12 January 192227 May 1991) was a British socialist politician. He was Labour Member of Parliament for Liverpool Walton from 1964 until his death. Due to his experience as a professional joiner, he made a speciality of the construction industry and its employment practices, but was also concerned with trade union issues in general. He changed his view on the European Common Market from being an outspoken supporter to an outspoken opponent, and served a brief period in government in the mid 1970s. His later career was dominated by his contribution to debates within the Labour Party and he defended the Liverpool City Council.
Отбасы және ерте өмірі
Хеффер Хертфордта жұмысшы отбасында дүниеге келген. Оның әкесі кірпіш қалаушы, кейін теміржол сигналымен жұмыс істеген, ал әкесі өзінің жеке бизнесі болғанымен, аяқкиім жасаушы және жөндеуші болған. Өмірінің кейінгі жылдары Хеффер "Сондықтан мен толыққанды пролетариат тегінен шыққанмын" деп мақтан тұтқан. Хеффердің отбасы Англия шіркеуінің консервативтік бағытының мүшелері болды, ал Хеффердің өзі жергілікті шіркеу хорында әнші болған: сол жерде ол сегіз жасында алғашқы ереуілін ұйымдастырды және жұмыс берушісінен зәбір көргенін сезінді. 1930 жылдары өскеніне қарамастан, оның отбасы елдің басқа аймақтарындағыдай экономикалық қиындықтарды бастан кешірген жоқ. Жұмысшы отбасының баласына тәндей, ол 14 жасқа дейін Хертфордтағы Лонгмор орта мектебінде оқыды.
Жұмыс өмірі
Мектепті бітірген соң Хеффер бірнеше шеберлік оқуларынан өтті, оның ішінде электрик, былғары шебер және, ақырында, ағаш ұстасы болды. Ол жоғары сапалы ағаш бұйымдарын жасауды үйреніп, 16 жасынан бастап құрылыс алаңдарында жұмыс істеді. Бұл білікті мамандық болғандықтан, құрылыс жұмыстарына сұраныс жоғары болғанда ол жақсы табыс таба алатын, бірақ мамандықта қиындықтар туындағанда жұмыс азайды. Дегенмен, оның жұмысы бос уақытында оқуға және өзін жетілдіруге мүмкіндік берді, сондай-ақ Хеффер Жұмысшылардың білім беру қауымдастығы мен Ұлттық еңбек колледждерінің кеңесі ұйымдастырған курстарға қатысты. Хеффер Ағаш өңдеушілердің біріккен қоғамында белсенді мүше болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Ливерпуль қаласының жанындағы Фазакерлидегі Корольдік әуе күштерінің техникалық қызмет бөлімінде қызмет етті.
Коммунизм
1936 жылы Жарроу маршы Хертфорд қаласынан өткенде, Хеффер оларды көруге барды және бұл оқиға оған терең әсер етті. Отбасы үйде саясат тақырыбын жиі талқылап отыратын, ал ол өзінің саяси нанымын, кәсіби одақтарды қолдауын және діни сенімдерін әлемді талдаудың бір бөлігі деп есептеді. 1939 жылы Хеффер Лейборист партиясына қосылды. Бірақ 1941 жылы Кеңес Одағына нацистік әскерлер шапқанда, Хеффер Лейборист партиясынан шығып, Ұлыбритания Коммунистік партиясына қосылды; ол: «Мен үшін Сталин – ең ұлы адам еді» деді. Ливерпульдегі Коммунистік партияда Хеффер болашақ әйелі Дориспен танысты. Коммунизм Хефферге жұмысшы табының санасының көрінісі ретінде тартымды болғанымен, ол партияның мүшелерін қатаң бақылауына риза болмады және партияның бұйрықтарына мойынсұнуға құштар емес еді. Ол өз кәсіподағында цех басқарушысы болды; 1948 жылы партияның тілегіне қарсы ағаш өңдеушілердің ресми ереуілін басқарғанда, Коммунистік партия оны партиядан шығарып, ол алты ай ішінде Лейборист партиясына қайта қосылды. Коммунистік партия Дорис Хефферді күйеуі мен партияның бірін таңдауға көндіруге тырысты. Ол бас тартты және оның мүшелігі аяқталды. 1980 жылы түзетілген нұсқасын жариялады. Бұл есепте Ливерпульдегі партиялық институттардың көпшілігі, әсіресе Хеффердің сайлау округінде, қазір «Милитанттардың» бақылауында екені анық көрінді. Хеффер бұл есепті Йозеф Геббельстің пропагандасымен салыстырды, бірақ «Милитанттың» күшті екенін білді: Хеффер 1981 жылы жаңа сайлау коллегиясы жүйесі бойынша Лейборист партиясының басшы орынбасары лауазымына Денис Хиллиге қарсы түсуді ойлағанда, оның сайлау округінің партиясы оған кедергі келтірді. Бенн Хиллиге қарсы шыққанда, ол Беннді қолдады. Хеффер 1981 жылы көлеңкелік кабинетке сайланды. Ол солшылдарды қатты қолдағанмен, партия бірлігін сақтау қажеттігін де мойындады. 1981 жылдың желтоқсанында ол Майкл Футтың Питер Тэтчеллді (Бермондсиден Лейборист партиясының үміткері ретінде таңдалған) айыптау мәселесін жедел тергеу арқылы шешуге тырысты, бірақ Футтың жақтастары Тэтчеллге қолдау көрсетуден бас тарту туралы ұсыныс қабылдағанда бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Тэтчелл мен оның жергілікті жақтастары Хеффердің Бермондси партиясы мен Фут арасындағы келісімге келтіру әрекетін «әкешілдік» деп бағалады. Хеффер Фут пен Денис Хиллимен бірге 1982 жылдың 28 сәуірінде Аргентинаның Фолкленд аралдарына басып кіргеніне жауап ретінде БҰҰ Бас хатшысымен келіссөздер жүргізуді талап ететін NEC ұсынысын қолдады, бұл Тони Бенннің атысты тоқтатуды және британдық әскер тобын шығаруды талап ететін ұсынысына қарсы болды. 1982 жылдың маусымында NEC қайтадан «Милитантты» талқылады, Хеффер Лейборист партиясының барлық мүшелері «демократиялық социалистік принциптер туралы мәлімдемеге» қол қоюын ұсынды, бірақ бұл ұсыныс 22 дауысқа қарсы 5 дауыспен жеңілді. 1982 жылғы Лейборист партиясының конференциясында оңшылдар NEC-ті қайта бақылауға алды, ал оның алғашқы отырысында Джон Голдинг ұйымдастырған төңкеріспен солшылдар барлық төрағалық лауазымдарынан қуылды. Бұл Хефферді де қамтыды, ол қуатты «Ұйымдық кіші комитетінің» (көбінесе «Организация кіші комитеті» деп аталады) төрағасы болған. Бұл өзгеріс оңшылдарға «Милитант» партиясына қарсы шаралар қабылдауға мүмкіндік берді, оның мүшелігі партия мүшелігімен үйлесімсіз деп жарияланды. 1983 жылдың ақпанында «Милитанттың» редакциялық алқасының бес мүшесі Хеффердің қосымша тергеу жүргізу туралы ұсынысына қарамастан, партиядан шығарылды.
Басшылыққа үміткер
1983 жылғы сайлау Лейбористер партиясы үшін апатқа ұшырады, олар көптеген дауыстарды жоғалтты. Майкл Фут жетекшіліктен дереу бас тартты, ал Тони Бенн өзінің жеңілісіне байланысты сайлауға қатыса алмағандықтан, Хеффер «қатаң солшылдардың» үміткері ретінде жетекшілікке түсті. Ол кәсіподақтар мен округтік партиялар тарапынан аз қолдауға ие болды және Лейбористік парламент мүшелері арасында үшінші орынды иеленді, сайлау алқасының жалпы санынан 6,3% дауыс алды. Нейл Киннок оны құрылыс индустриясы жөніндегі көлеңке министрі етіп тағайындады, осы саладағы оның көп жылдық тәжірибесін атап өтті. Хеффер 1983 жылғы конференцияның соңында Лейбористік партия төрағасы болды, бұл лауазым билік беруге мүмкіндік бермеді, бірақ оның тәжірибесін мойындады. Алайда, 1983 жылы Ливерпульде «Милитант» басымдығымен сайланған Лейбористік кеңес пайда болғаннан кейін, Хеффер өз сайлау округінде қиындықтарға тап болды. Ливерпульдің Лейбористік партиясы «табуат бюджеті» саясатын қабылдады. Бұл жұмыс орындары мен қызметтерді қысқартусыз, инфляциядан аспайтын жалға және салық ставкалары, қызметтерді арттыру және 1979 жылы консерваторлар билікке келгеннен бері қаладан ұрланған деп санайтын 270 миллион фунт стерлингтік қаражатқа қарсы тұруға уәде берді. Олар көп дауыспен сайланды. Әкімшілік қаржылық дағдарысты тудырды, себебі сәуір айында кешіп жатқан тори-либералдық коалициясы бюджетке 6 миллион фунт стерлингтік бөлінбеген қысқартуларды, оның ішінде 1000 жұмыс орнының жойылуын енгізді, бірақ әкімшілік оларды жойды және олардың орнына 1000 қосымша жұмыс орны уәде етілді. 1984 жылдың 29 наурызында кеңес отырысында «Милитант» ұсынған «табуат бюджеті» заңсыз 30 миллион фунт стерлингтік тапшылыққа ие екені анық айтылды, бірақ ешқандай балама көпшілік дауысқа ие бола алмады және қабылданды. Лейбористік кеңесшілердің жетісінен басқа барлығы бюджетті қолдады, ал Хеффер кеңестің үкіметтен талаптарын қолдады. Қоршаған ортаны қорғау министрі Патрик Дженкинмен бірнеше кездесуден кейін үкімет ақыры мойын бұрып, бюджеттің көп бөлігіне рұқсат берді. 1984 жылдың қарашасында Хеффер көлеңке кабинетіне қайта сайланбады және Лейбористік партияның алдыңғы қатарынан кетті. Ол принципиалды ұстанымда болғанын, сайланбаса, алдыңғы қатардағы лауазымды қабылдамайтынын айтты.
Соңғы жылдар
Хеффердің сайлау округі жылдар бойы оған сенімді болып келді және 1987 жылғы сайлауда ол елдегі ең көп дауыс жинаған Лейбористік партия өкілі болды, сондай-ақ 23 000 дауыспен үлкен артықшылыққа ие болды. Нил Кинноктың сайлаудан кейін Лейбористік партияның бағытын қайта қарау туралы шешімі, солшыл бағытты қысқартуға бағытталғандықтан, оны 1988 жылы Социалистік науқан тобының мүшелерін жетекшілік пен орынбасарлыққа таласуға шақырды. Тони Бенн Киннокқа қарсы кандидат ретінде таңдалды, ал Хеффер мен Джон Прескотт (Трибун тобынан) Рой Хэттерслиге қарсы күресті. Екеуінің де жеңіске жету мүмкіндігі аз болды, нәтижесінде Хеффер дауыстардың 9,483% ғана жинады. 1989 жылдың 24 қарашасында Хеффер келесі сайлауға қатыспайтынын жариялады. Бұл шешімге оның емделмейтін асқазан рагының диагнозы себеп болды. Ол ұзақ уақыт бойы аурумен күресіп, өзін жазуға арнады. 1990 жылдың қыркүйегінде парламент Кувейт басып алынуы мәселесін талқылау үшін шақырылғанда, Хеффер Ұлыбританияны соғысқа бармауға шақырып, Парламенттегі соңғы сөйлеуін жасады. Оның сары, әлсіз келбеті аурудың қаншалықты күшті екенін көрсетті. 1991 жылдың қаңтарында ол Голф соғысына қарсы дауыс беру үшін дөңгелек креслода Парламентке келді, сол кезде Джон Мейджор оның қолынан ұстап сәлемдесу үшін еденнен өтті. 1991 жылдың 27 наурызында оған Ливерпуль қаласының құрметті азаматы атағы берілді, бірақ денсаулығына байланысты ол қалаға бара алмады, сондықтан ол Вестминстерде марапат алды. Оның жақын досы Тони Бенн, Денис Скиннер және спикер Бернард Уэзерилл осы салтанатқа қатысты. Джон Мейджордың Хефферге арналған құрмет хаты оқылды. Екі айдан кейін, 27 мамырда, Хеффер 69 жасында Лондондағы үйінде қайтыс болды. Ол Маргарет Тэтчермен бірнеше рет пікір келіспесе де, олар жеке өмірде бір-бірін құрметтеді, және ол Хеффердің жесіріне көңіл айту хаты жазды. Ол сондай-ақ, 1991 жылдың 10 шілдесінде өткен естелік шарасына қатысты. Іс-шараға қатысқан басқа да белгілі тұлғалар: Нил Гамильтон, Джонатан Эйткен, Джеффри Хоу, Джеймс Молино, Ян Пейсли, Алан Бейт, Джон Биффен, Патрик Мейхью, Джон Смит және жеке құрмет көрсеткен Тони Бенн.
Мұра
2019 жылы Ливерпуль Уолтон сайлау округінің Еңбек партиясы Эрик Хеффердің естелігіне арналған жылдық лекциялық циклын іске қосты, оның арқасы Хеффердің халықаралықшыл, демократиялық социализм идеяларын қазіргі заманда қалай қолдануға болатынын зерттеуге бағытталған. Алғашқы лекцияны Хеффердің Ливерпуль Уолтон округіндегі парламент депутаты қызметін жалғастырған Дэн Карден оқыды және ол Tribune журналында жарияланды.
Сатиралық
Көптеген саясаткерлер сияқты, Хеффер де солшыл көзқарасын сынайтын сатириктердің назарында болды. Ол ерекше атаққа ие болды, 1983-1987 жылдар аралығында "Private Eye" журналында жарияланған "Британия үшін күрес" сатиралық комиксінде оның бейнесі жиі пайда болды – бұл Маргарет Тэтчердің премьер-министрлік қызметінің екінші мерзімі болатын. Хеффер комикстің көп бөлігінде кездеседі, оның "қатал кокни юморы" өз жақтастарының рухын түсіріп жіберетін фактор ретінде сипатталды, әсіресе Нил Киннокқа қарата айтылғанда.