Йохай Бенклер: Желілік экономика және ақпараттық қоғам сарапашысы
Yochai Benkler
Йохай Бенклер – АҚШ-Израильдік заң сарапшысы, саяси экономист, «Желінің байлығы» авторы. Ашық қайнарларға негіделген өндіріс теориясын ұсынды. Harvard профессоры.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Израиль-американдық технологиялық құқық сарапшысы, саяси экономист және жазушы Йохай Бенклер (/j/oʊ/x/aɪ/; 1964 жылы туған) – ізраиль-американдық автор және Гарвард құқық мектебінің кәсіпкерлік құқықтық зерттеулер Беркман профессоры. Ол сонымен қатар Гарвард университетінің Беркман Клейн интернет және қоғам орталығының ғылыми жетекшісі. Академияда ол «ортақ негіздегі өзара өндіріс» терминін енгізгенімен және оның 2006 жылғы «Желінің байлығы» атты кеңінен сілтеме жасалған кітабымен танымал.
Israeli American technology law expert, political economist, and author
Yochai Benkler ('/j//oʊ//x//aɪ/; born 1964) is an Israeli American author and the Berkman Professor of Entrepreneurial Legal Studies at Harvard Law School. He is also a faculty co director of the Berkman Klein Center for Internet & Society at Harvard University. In academia he is best known for coining the term commons based peer production and his widely cited 2006 book The Wealth of Networks.
Өмірбаян
1984 жылдан 1987 жылға дейін Бенклер Шизафон кибуцының мүшесі және қазынашысы болды. Ол 1991 жылы Тель-Авив университетінен заңгерлік бакалавр (LL. B.) және 1994 жылы Гарвард заң мектебінен заң докторы (J. D.) дәрежелерін алды. 1994 жылдан 1995 жылға дейін "Ropes & Gray" заң фирмасында жұмыс істеді. 1995 жылдан 1996 жылға дейін АҚШ Жоғарғы сотының судьясы Стивен Г. Брейердің кеңсесінде стажерлік өтті. Ол 1996 жылдан 2003 жылға дейін Нью-Йорк университетінің заң мектебінде профессор болды, ал 2002–2003 жылдары Йель және Гарвард заң мектептерінде қонақ лекция оқыды. 2003 жылы Йель заң мектебінің профессорлық құрамына қосылды. 2007 жылы Бенклер Гарвард заң мектебіне қосылып, онда сабақ береді және Беркман Клейн Интернет және қоғам орталығының әрі-тең директоры болып табылады. Бенклер "Күн сәулесі" қорының кеңесшілер кеңесінің мүшесі. 2011 жылы оның зерттеулерінің нәтижесінде 100 000 долларлық Ford Foundation Social Change Visionaries Award сыйлығына ие болды. Ол сонымен қатар "Шекарасыз репортерлер" ұйымы құрған Ақпарат және демократия комиссиясының 25 жетекші тұлғасының бірі.
From 1984 to 1987, Benkler was a member and treasurer of the Kibbutz Shizafon. He received his LL. B. from Tel Aviv University in 1991 and J. D. from Harvard Law School in 1994. He worked at the law firm Ropes & Gray from 1994 to 1995. He clerked for U. S. Supreme Court Justice Stephen G. Breyer from 1995 to 1996. He was a professor at New York University School of Law from 1996 to 2003, and visited at Yale Law School and Harvard Law School (during 2002–2003), before joining the Yale Law School faculty in 2003. In 2007, Benkler joined Harvard Law School, where he teaches and is a faculty co director of the Berkman Klein Center for Internet & Society. Benkler is on the advisory board of the Sunlight Foundation. In 2011, his research led him to receive the $100,000 Ford Foundation Social Change Visionaries Award. He is also one of the 25 leading figures on the Information and Democracy Commission launched by Reporters Without Borders.
Шығармалары
Бенклердің зерттеулері желілік ортада ресурстарды басқаруға қатысты ортақ пайдалануға негізделген тәсілдерге бағытталған. Ол ақпаратты бөлісуге негізделген, мысалы, ашық кодты бағдарламалық қамтамасыз ету және «Википедия» сияқты бірлескен күш-жігерді сипаттау үшін «ортақ негіздегі әріптестік өндіріс» терминін енгізді. Сондай-ақ ол «желілік ақпараттық экономика» терминін «нарықтық стратегияларға тәуелді емес, кеңінен таралған нарықтан тыс құралдар арқылы жүзеге асырылатын, децентрализацияланған жеке іс-қимылмен сипатталатын ақпараттық тауарларды өндіру, тарату және тұтыну жүйесі» деп сипаттайды.
Benkler's research focuses on commons based approaches to managing resources in networked environments. He coined the term commons based peer production to describe collaborative efforts based on sharing information, such as free and open source software and Wikipedia. He also uses the term 'networked information economy' to describe a "system of production, distribution, and consumption of information goods characterized by decentralized individual action carried out through widely distributed, nonmarket means that do not depend on market strategies."
Желілердің байлығы
Бенклердің 2006 жылғы "Желінің байлығы" кітабы ақпараттық технологияның экономика мен қоғамға елеулі өзгерістер әкелуге мүмкіндік беретін, кең ауқымды ынтымақтастық формаларын зерттейді. Бенклер өз тұжырымдамаларын дәлелдеу үшін Википедия, Creative Commons, ашық кодты бағдарламалық жасақтама және блогтар сияқты мысалдар келтіреді. ("Желінің байлығы" кітабының өзі Creative Commons лицензиясымен жарияланған.) Мысалы, Бенклер блогтар мен басқа да қатысушылық коммуникация түрлері "күрделі ой-пікірді қалыптастыруға және өзін-өзі талдауға бейімделген мәдениетті" дамытуға ықпал етуі мүмкін деп санайды. Мұнда азаматтар өз пікірлерін еркін білдіру арқылы мүмкіндік алады, бұл оларды "қалыптасқан көзқарастарды" пассивті түрде қабылдаудан шығып, белсенді қатысушыларға айналуға септігін тигізеді. "Желінің байлығы" кітабының көп бөлігі экономикалық тұрғыдан қарастырылған, және Бенклер ақпараттың еркін таратылатын мәдениеті, инновациялар патенттік немесе авторлық құқық заңдарымен шектелгенге қарағанда экономикалық тұрғыдан тиімді болуы мүмкін екенін айтады, себебі көптеген ақпаратты қайта өндірудің айнымалы құны дерлік жоқ.
Benkler's 2006 book The Wealth of Networks examines the ways in which information technology permits extensive forms of collaboration that have potentially transformative consequences for economy and society. Wikipedia, Creative Commons, Open Source Software and the blogosphere are among the examples that Benkler draws upon. (The Wealth of Networks is itself published under a Creative Commons license.) For example, Benkler argues that blogs and other modes of participatory communication can lead to "a more critical and self reflective culture", where citizens are empowered by the ability to publicize their own opinions on a range of issues, which enables them to move from passive recipients of "received wisdom" to active participants. Much of The Wealth of Networks is presented in economic terms, and Benkler raises the possibility that a culture in which information is shared freely could prove more economically efficient than one in which innovation is encumbered by patent or copyright law, since the marginal cost of re producing most information is effectively nothing.
Желілік пропаганда
Гарвард университетінің Интернет және қоғам саласындағы Беркман Клейн орталығының ғылыми директоры Роберт Фарис және аталған орталықтың ғылыми қызметкері Хал Робертспен бірлесіп, Бенклер 2018 жылғы қазан айында «Желілік үгіт-насихат: Америка саясатындағы манипуляция, дезинформация және радикализация» атты еңбекті жазды. 2011 жылы Бенклер «Пингвин мен Левиафан: Өзара көмек жеке мүддеден қалай басым түседі» деген кітабын жариялады.
Along with Robert Faris, Research Director of the Berkman Klein Center for Internet and Society at Harvard University, and Hal Roberts, a Fellow at the Berkman Klein Center for Internet & Society at Harvard University, Benkler co authored the October 2018 Network Propaganda: Manipulation, Disinformation and Radicalization in American Politics. In 2011, Benkler published The Penguin and the Leviathan: How Cooperation Triumphs over Self Interest.