Кіріспе

Рим-католиктеріндегі күнәларды мойындаудың түрі – Қайырымдылық актісі (Римдік Миссалда үлкен әріппен жазылған) – христиан дініндегі күнәларды жалпы түрде мойындаудың бір жолы. Әдетте, Рим католиктерінің Рим дәстүріндегі және лютеран дініндегі Мессаның басында орындалады. Римдік Миссалдың түпнұсқа мәтінінде (латын тілінде) бұл термин Actus Paenitentialis деп аталады. 1973 жылдан 2011 жылға дейін қолданылған Римдік Миссалдың ағылшын тіліндегі аудармасында ол Penitential Rite деп аталды. Сондай-ақ, «Қысқаша мойындау тәртібі» деп те аталатын Қайырымдылық актісі лютерандық құлшылықтың басында орындалады және оған құдайлық мән беретін кешірім сөзі қосылуы мүмкін. Римдік Миссалда үш түрлі нұсқасы бар. Діни қызметкер әрқайсысын қасиетті құпияларды тойлауға дайындық ретінде өз күнәларын мойындауға шақырумен бастайды және «Құдіретті Құдай бізге мейірімділік көрсетсін, күнәларымызды кешірсін және мәңгілік өмірге жеткізсін» деген дұғамен аяқтайды. Бұл, «Мен сені күнәларыңнан кешіремін» деген декларативтік немесе индикативтік кешірімнен өзгеше, дұға арқылы кешірім тілеу болып табылады. Діни қызметкердің осы екі араласуы арасында күнәкарлық үш жолдың бірімен мойындалады:
Конфитеорды оқу;
Діни қызметкер мен халық кезектесіп оқитын «Бізге рақым ет, Раббым» деген сөзбен басталатын қысқа дұға;
Діни қызметкер айтатын немесе әндейтін қысқа литания, онда халық үш түрлі шақыруға «Kyrie, eleison» (Раббым, рақым ет) немесе «Christe, eleison» (Мәсіх, рақым ет) деп жауап береді.

Қайырымдылық актісінен кейін Kyrie eleison әні орындалады (егер Қайырымдылық актісінің үшінші нұсқасы таңдалмаса) және салтанатты күндер мен мерекелерде Gloria оқылады. Егер кейбір діни мерекелер Мессамен біріктірілсе, онда Қайырымдылық актісі мен кіріспе рәсімдердің басқа бөліктері алынып тасталады немесе өзгеше орындалады. Мысалы, Күл сәрсенбісіндегі Мессада Қайырымдылық актісі үгіттен кейін бата берумен және күл шашумен ауыстырылады. «Жексенбі күндері, әсіресе Пасха маусымында, әдеттегі Қайырымдылық актісінің орнына, уағызды еске түсіру үшін су шашу және бата беру рәсімі орындалуы мүмкін».

Нанымдар

Лютерандық қасиетті қызмет (құдайға сыйынған ғибадат) қысқаша күнә тазару рәсімімен басталады. Егер кешірім тіліне келсе, онда қысқаша рәсім қасиетті деп есептеледі. Жекеше мойындау (аурикулярлық мойындау) жеке түрде өтеді, мұнда мойындаушы дін қызметкеріне өз күнәларын тізбелейді, ал дін қызметкері оны осы күнәлерден босатады.