Кіріспе

Англиялық әскери инженер, 1513 жылы туған.

Ричард Ли (1513–1575) – Англияның Генрих VIII, Эдуард VI және Елизавета I патшалардың қызметінде болған әскери инженер. Ол Генрих VIII-нің қолбасшысы және корольдық құрылыстарды қадағалаушы болып тағайындалды. Ли 1545 жылы Гертфордшир округінен парламент депутаты болды. Ол рыцарь дәрежесіне ие болған алғашқы ағылшын инженері.

Кале қаласының геодезисі

1536 және 1542 жылдар аралығында Ли Уильям Лилгрейвтің орнына Каледегі құрылыс жұмыстарына басшылық етті. Ол шебер-масон болған болуы мүмкін, ал оның қызмет бабында көтерілуі Томас Кромвельдің ықпалымен болды. 1538 жылы ол Англияға оралып, Томас Вриотслиге Тичфилд аббаттығын қайта жаңарту мәселесінде кеңес берді. Сент-Олбанс аббаттығы таратылғаннан кейін, ол аббаттың жерін өзі сатып алды (аббат шіркеуі 1553 жылы король Эдуард VI тарапынан Сент-Олбанс халқына сатылды), сонымен қатар Сопвелл монастыры мен Сент-Стефан шіркеуінің басшылығын (екеуі де жақын жерде орналасқан) иеленді. Ол монастырды бұзып, оның орнына Тюдор стиліндегі Ли Холл үйін салды. Ол сондай-ақ Абботс Лэнгли аймағын сатып алды. 1539 жылы ол Калеге қайта оралып, 1532 жылы Генрих VIII жасаған бекініс жоспарларын іске асырды. Каледе тек кірпіш болғандықтан, Ли Кенттен тас және ағаш әкелді, сонымен қатар Фэвершем және Кентерберидегі Сент-Огастин монастырьларынан алынған бұрынғы материалдарды да пайдаланды. Ли Кент кемелері үшін Хамм өзені бойындағы Дайклендте жаңа порт салды. 1541 жылы Ли Дублин мұнарасы деп аталған үш жапырақты қорғанның құрылысын бастады.

Шотландияда

1544 жылы қаңтарда Ричард итальяндық инженерлер Антонио да Бергамо мен Джон Томас Скаламен бірге Шотландияға қорғаныс құрылысы саласындағы сарапшылар ретінде жіберілді. Каледегі геодезист Уильям Бургейтпен бірге ол 1544 жылдың мамыр айында Лорд Хертфордтың Эдинбургке жасаған шабуылына қатысты. Ли Эдинбург қамалын бұзылмайтындығын мәлімдеді және қала мен Лейттің жоспарларын жасады. Ол Лейтте Лорд Хертфордтан рыцарь атағын алды. Лидің 1544 жылы Эдинбургке шабуыл жасағанда Холируд аббаттығынан Дункельд пюпитрін тонағанына сенімді. Ол, әрине, Холирудтан бұрын шотланд монархтарын крещение рәсіміне қолданған мыс қазанды алып кетті. Қазір жойылған, ол бұрын Сент-Олбанста сақталған, ал 1544 жылы оның қолға түскенін айтатын жазу оған ойылып қойылған. 1547 жылдың қыркүйегінде Пинки Клеу шайқасынан кейін Ли Шотландия соғысы барысында Корольдік жұмыстар мен Солтүстік аймақтардағы бекіністердің бас геодезистігіне тағайындалды.

Жағалауды қорғау

1550-1552 жылдары Ли Бервик-апон-Твидте жаңа үлгідегі, итальяндық бекіністерді салумен айналысты. 1557 жылы ол Нидерландыдағы Пемброк графының окоп шебері болды, ал 1558 жылы Бервикке жұмыс инспекторы ретінде қайта оралды. Портсмут қаласында жұмыс істегеннен кейін, 1560 жылы Ричард Роуленд Джонстонмен хат алмасып, сәуір айында жеке өзі Бервик бекінісін күшейтуді қадағалады. Оған "Бервик құрылысын дамыту" тапсырылды: жаңа нысандарды жобалау үшін. Ли 1560 жылдың 27 сәуірінде Лейт қамалына барды, онда "оларды жеңіске жеткізуге" көмектесуі сұралды. Бұл, мүмкін, 7 мамырдағы сәтсіз шабуылды жоспарлауға көмектескен болуы мүмкін. Ли 1560 жылдың 15 мамырында Лондонға жіберілген Лейт қаласының картасын жасады. Ли мен Пелхам 1564 жылдың маусым айында Англия королевасы Елизавета I-нің алдына шақырылды, бәлкім Лейттегі оқиғалар туралы куәлік беру үшін. Осы кезеңде Лондонда болғанда Ли Чепсайдтегі Грейсс мырзаның үйінде тұрды. 1565 жылы Ли Беблоу жартасындағы Линдисфарн қамалының орнын қарап шықты.