Ариямеһр – Иран шаһы Мохаммад Реза Пехлевидің тақымы. «Арийлердің нұры» деген мағына береді, ежелгі Иран тарихымен байланысты, ұлтшылдық рухта қолданылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ариямехр (آریامهر, ) – Иранның шаханшаһы Мұхаммед Реза Шаһы Пахлави әулетінде қолданған лақабы. Ол "арийлердің нұры" деген мағынаны білдіреді.
Title used by Mohammad Reza Pahlavi of Iran
Aryamehr (آریامهر, ) was the title used in the Pahlavi dynasty by Shahanshah Mohammad Reza Shah of Iran. It means Light of the Aryans.
Тарих
Ариямехр 1965 жылғы 15 қыркүйекте Парламент палаталарының (Мәжліс) бірлескен отырысында Иранның соңғы шахы Мұхаммед Реза Пахлавиге (1941 жылғы 17 қыркүйекте Мәжлісте ант бергеннен бастап билік құрған) Тегеранда 1967 жылғы 26 қазанда таққа отыруына дейін қосымша атақ ретінде берілді. Пахлавилер оны исламға дейінгі Иранды идеализациялау және дін басыларына қарсы монархияның негізі ретінде пайдаланды, ал дін басылары оны батыстықтандыруға қарсы "ирандық құндылықтарды" дәріптеу үшін қолданды. Ирандық ұлтшылдық дискурсы арий халқының жоғарылығы және семит халқының кемсіздігі туралы шығыстанушылардың көзқарастарымен сәйкес келіп, исламға дейінгі Ахеменидтер мен Сасанидтер империяларын идеализациялады. Шах 1971 жылы Персепольде Парсы империясының 2500 жылдығын тойлады. Оның тағы бір атағы – шаханшах ("патшалардың патшасы"); Рамеш Сангви шахты Дарий Ұлының мұрагері деп есептеді.
Aryamehr was granted as a secondary title by a session of the joint Houses of Parliament (Majles) on 15 September 1965 to Mohammad Reza Pahlavi, the last Shah of Iran (reigning since he took the oath at the Majles on 17 September 1941), before his coronation at Teheran, 26 October 1967. The Pahlavis used it as an idealization of pre Islamic Iran and foundation for anti clerical monarchism, while the clerics used it to exalt "Iranian values" vis à vis Westernization. Demonstrating affinity with Orientalist views of the alleged "supremacy" of the Aryan peoples and the "mediocrity" of the Semitic peoples, Iranian nationalist discourse idealized pre Islamic Achaemenid and Sassanid empires,efn|In a similar fashion the Shah celebrated 2,500 year celebration of the Persian Empire at Persepolis in 1971. One of his other titles was shahanshah ("kings of kings"); Ramesh Sanghvi viewed the Shah as an heir to Darius the Great
1965 жылы шах Мұхаммед Әли Моджатехидіге Ариямехр технологиялық университетін құруды тапсырды. Бірақ 1979 жылғы революциядан кейін ол қайта аталды және қазірде Мәжит Шариф Вагефи атындағы Шариф университеті деп белгілі.
In 1965, the Shah ordered Mohammad Ali Mojtahedi to establish Aryamehr University of Technology. However, after the 1979 revolution It was renamed and currently known as the Sharif University named after Majid Sharif Vaghefi.
Қатысқан тәртіп
1873 жылы Қажар әулетінің Насер әл-Дин Шах Қажар Афтаб (күн ордені) орденін құрды, ол әйел монархтар мен олардың жұбайларына (1-сынып) және ханшайымдарға немесе жоғары дәрежелі әйелдерге (2-сынып) арналған. 1939 жылы орденнің атауы Нишан-ы Хоршид деп өзгертілді. Соңында орден Neshān e Āryāmehr, Nešâne Āryāmehr немесе Nishān i Āryāmehr болып өзгертілді, яғни "Арийлердің нұры ордені" деген мағынаны білдіреді. Бұл Шахтың 1967 жылдың 26 қыркүйегінде өзінің жұбайы, император Фарах Дибаның құрметіне құрған үшінші және соңғы императорлық рыцарлық ордені болды және тек әйелдерге ғана арналды. Бірінші сынып әйел монархтарға немесе биліктегі билеушілердің жұбайларына, ал екінші сынып ханшайымдарға арналды.
In 1873 Naser al Din Shah Qajar of Qajar dynasty established the order of Aftab (order of the sun) restricted to female sovereigns or consorts (1st class) and princess ladies or women of high rank (2nd class). In 1939 the order was renamed to Nishan I khorschid. and finally the order was transformed into the Neshān e Āryāmehr, Nešâne Āryāmehr or Nishān i Āryāmehr, meaning 'the Order of Light of the Aryans' it become the third and last Imperial order of knighthood founded by the Shah on 26 September 1967 in honour of his consort, Empress Farah Diba, and restricted to ladies only. The first class was restricted to female Sovereigns or consorts of reigning rulers, the second class to princesses.