Кіріспе

4D фильм және тақырыптық парктегі аттракциондар

Шрек 4D (DVD нұсқасында Shrek 3D деп, ал Шрек триллерлік әңгімелер DVD және DreamWorks Spooky Stories Blu-ray нұсқаларында, Netflix және басқа да стриминг нұсқаларында Лорд Фарквадтың арбағы деп белгілі) – DreamWorks Animation жасаған Шрек франшизасына негізделген анимациялық 4D фильм, ол Уильям Штейгтің кітабына негізделген. Бұл сонымен қатар әлемнің әртүрлі тақырыптық парктерінде орналасқан, қозғалыс эффекттерімен және су шашырату құрылғыларымен жабдықталған 4D симуляторлы аттракцион. Қазіргі уақытта ол Жапониядағы, Сингапурдағы Universal Destinations & Experiences парктерінде көрсетілуде, бұрын Флоридадағы және Голливудтағы Universal Studios парктерінде де болған. Голливудтағы аттракцион 2017 жылдың 14 тамызында DreamWorks Театры аттракционына орын беру үшін жабылды, ал Орландодағысы 2022 жылдың 10 қаңтарында жабылып, Illumination's Villain Con Minion Blast аттракционымен алмастырылды. Universal парктерінен тыс, фильм 2008 жылдың мамырынан 2011 жылдың шілдесіне дейін Германиядағы Movie Park Germany паркінде, ал 2005 жылдың қыркүйегінен 2010 жылдың тамызына дейін Австралиядағы Warner Bros. Movie World паркінде көрсетілді. "Асылпанның фото финиші" атты қосымша аттракцион Флоридада, ал "Шрек пен Асылпанмен кездесу" Голливудта орналасқан. Universal Studios Japan-да (онда ол Shrek's 4D Adventure деп аталады) аттракцион Sesame Street 4D Movie Magic сияқты бір театрда көрсетіледі, Shrek 4D фильмі күнінің алғашқы 12 сағатында, ал Sesame Street фильмі келесі 12 сағатында көрсетіледі. Фильмнің оқиғасы бірінші фильмнен кейін орын алады, онда Шрек пен Асылпан принцесса Фионаны Лорд Фарквадтың арбағынан құтқаруға тырысады, ол оны тұтқындауды жоспарлап отыр. Бұл аттракцион қонақтарды Шрек пен Асылпанмен бірге құтқару миссиясына қатыстыруға мүмкіндік береді.

Сюжет

Шрек пен Фиона ханшайым, Есектің көмегімен, бал айларын өткізуді жоспарлаған Бал айы қонақүйін табуға тырысқанда, Телоний пайда болып Фионаны тұтқынға алады, ал Шрек пен Есек оны қуалайды. Шрек пен Есек жергілікті зиратты іздеп шарлағанда, Фаркваадтың рухы өз қабірінен тас Аждаһа мүсінін жіберіп, оларды өлтіруге тырысады. Нағыз Аждаһа құтқаруға келгенде, қуып жорғалау басталады, нәтижесінде тас Аждаһа қабырғаға қанаттарын соғып, төмендегі суға құлайды. Фаркваад Фионаны салда жіберіп, ол сарқырамадан құлап кетсін дейді (Телоний әлі де үстінде, түсіп кету керектігін түсінбейді), осылайша оны өлтіріп, бірге жер асты әлемін билеуді көздейді. Фиона шекпендерін жыртып, Телонийді тізесімен ұрып, оны салдан құлатып жібереді. Шрек пен Есек оны құтқару үшін дереу келгенімен, соңында төртеуі де сарқырамадан құлайды. Оларды Аждаһа құтқарады, сосын Фаркваадқа отты шашып, оны тағы да жояды. Аждаһа Шрек пен Фионаны Бал айы қонақүйіне жеткізеді, ал ол Есекпен бірге вафли піріп, өздерінің бал айларын өткізеді. Шрек пен Фионаның бал айларын ертегілерден келген жандар бұзады, бірақ олар олармен келіседі. Шрек "Бал айы басталсын!" дегеннен кейін барлығы тойға толады. Одан кейін ол шампанның тығынын ашып, бір периді тығынмен ұшырып жібереді.

Көңіл көтеру парктерін біріктіру

2002 жылдың мамырында Universal Studios Florida және Universal Studios Hollywood аттракционы Shrek 4 D-ді алатыны жарияланды. Сол айда Флоридадағы орын Ханна Барбераның «Фунтастик әлемі» және Альфред Хичкок: «Фильмдер жасау өнері» аттракциондарының жабылуын хабарлады. Shrek 4 D аттракционы Альфред Хичкок: «Фильмдер жасау өнері» аттракционының орнына, ал Ханна Барбераның «Фунтастик әлемі» аттракционы Jimmy Neutron-ның «Nicktoon Blast» аттракционының орнына келді. Екі аттракцион да 2003 жылы ашылуға жоспарланған. Universal Parks & Resorts киноны өзінің төрт ойын-сауық паркіне енгізіп, бесінші паркіне де қосуды көздеді. Фильмді алғаш рет 2003 жылдың 23 мамырында Universal Studios Hollywood көрсетті. Одан кейін маусым айында Флоридадағы және Жапониядағы Universal Studios ілесе келді. 2010 жылы Universal Studios Singapore «Шрек» тақырыбындағы «Far Far Away» аймағында ашылды. Universal парктерден басқа, фильм тек екі ойын-сауық паркінде көрсетілді. Movie Park Germany 2008 жылдың 27 мамырында (неміс тілінде) көрсетті, ал Warner Bros. Movie World 2005 жылдың 17 қыркүйегінде көрсетуді бастады. Флоридадағы орын 2013 жылдың 12 маусымында 10 жылдық мерекелік кеш өткізіп, үлкен тортпен және Шрек пен Фиона ханшайымның қатысуымен тойлады. Universal Studios Hollywood-тың Shrek 4 D кезек залы көп жылдар бойы Universal's Halloween Horror Nights іс-шарасы үшін лабиринттер жасауға пайдаланылды. 2006 жылы «The Asylum» лабиринті жұмыс істеді. Одан кейін 2007, 2008 және 2010 жылдары «Эльм-стриттегі қасірет» тақырыбындағы лабиринттер құрылды. 2009 жылы «Менің қанды Валентинім: Менің 4 бол» лабиринті жұмыс істеді. Бұл орында соңғы рет пайдаланылған лабиринттер 2011 және 2012 жылдары Ла Ллорона тақырыбында болды.

Жабылулар

Warner Bros. Movie World 2010 жылдың 29 тамызында "Шрек 4D әрпетегінен" бас тартты. Флоридадағы бұл аттракционның орнына Illumination's Villain Con Minion Blast аттракционы келді, ол 2023 жылдың 11 тамызында ашылған Illumination Ave көшесіндегі Minion Land аймағының бір бөлігі болды. "Шрек 4D әрпетегі" кинотеатры 2024 жылдың 9 ақпанында жабылды.

Басқа релиздер

2004 жылдың 11 мамырында бұл аттракцион түпнұсқа «Shrek» фильмімен бірге «Shrek 3D» DVD-де шығарылды, бірақ 3D эффектілері алынып тасталды. 2011 жылдың қазан айында фильм «The Ghost of Lord Farquaad» деген атаумен «DreamWorks Spooky Stories» бағдарламасының бөлігі ретінде Netflix-те жарияланды, сонымен қатар төртінші қабырғаны бұзу эпизоды алынып тасталды және соңғы титрлерге музыка қосылды. Фильмнің комикске бейімделуі Dark Horse Comics баспасынан шыққан «Shrek» комикс сериясының бірінші саны ретінде жарық көрді. Сондай-ақ, 2011-2012 жылдары Ұлыбританияда «Кунг-Фу Панда 2», «Бут киген мысық» және «Мадагаскар 3: Еуропаның ең ізделіміндегісі» сияқты 3D отбасылық фильмдер көрсетілімінен бұрын 3D қайта шығарылған қысқа фильм көрсетілді. Бұл фильм 2012 жылдың 28 тамызында «Shrek's Thrilling Tales» DVD және «DreamWorks Spooky Stories» Blu-ray дискілерінің құрамында да жарық көрді.

Кезек

Universal Studios парктерінде қонақтар ғимараттың сыртында (дыбыс жазу студиясында орналасқан) күтеді, онда олар алғашқы «Шрек» фильмінің әртүрлі фрагменттерін айналмалы түрде тамашалайды. Кезекте Дулок Корольдігінің көрікті жерлеріне арналған жалған жарнама плакаттары да бар. Содан кейін қонақтар Дулоктың түрмесіне кіреді, онда осы аттракционның сюжеті ашылады. Warner Bros. Movie World паркінде кезек Roxy театрының сыртынан басталып, ғимараттың сол жағынан айналып, аллеяға дейін созылды. Қонақтар алдын ала көрсетім бөлмесіне бағытталды, онда оларға 3D көзілдірік берілді. Movie Park Germany паркінде де ұқсас жағдай болды.

Көрме алдындағы

Қатысушыларға "OgreVision" 3D көзілдірігі беріледі, олар екі жағында екі алып теледидар экраны бар түрме тәрізді бөлмеге кіреді. Көрермендерді бөлмеге сыйыстыру үшін, шоуды жүктеу кезінде таныстырушылар көбінесе әзілдер айтып, бір-біріне жақындауға шақырады. Шоудың алдындағы бөлімде Үш кішкентай шошқа, Гинги және Пиноккио Лорд Фаркваадтың оларды ұрлап, Дулок қамалының түрмесінде ұстап отырғанын айтады. Гинги түсіндіріп жатқанда қашып кетеді. "Сиқырлы айна" бұрынғы оқиғаны (яғни, бірінші "Шрек" фильмін) "Көп бұрын, алыс-алыс галактикада..." деп бастап, "Жұлдызды соғыстар" фильміне пароди жасап, қысқаша баяндайды. Оған сөгіс тигенде, ол дереу: "Кешіріңіз, соңғы кезде қатты мазасыздық сезініп жүрмін" дейді. Айна сөзін аяқтағаннан кейін Фаркваад пайда болып, Шрек пен Фионаны табу үшін әкияттағы жаратылыстарды да, көрермендерді де азаптау ниетінде екенін мәлімдейді. Кейін монитор экранында ортада Лорд Фаркваадтың суреті бар тест-карта көрсетіледі. Айна көрермендерді қауіпсіздік шаралары туралы ескертеді. Голливудтық нұсқасында 2015 жылы жаңарту кезінде есек аудио-аниматроникалық түрінде пайда болып, қонақтармен әрекеттеседі. Есектің қосылуымен, алдын ала көрсетілім қысқарып, оқиғаның мазмұны қысқартылды. Ал қалғандары өзгеріссіз қалды. Жапондық нұсқасында Айна көрермендерге көзілдіріктерін киюді бұйырады. Содан кейін кинозал есіктері ашылып, қонақтар өз орындарына отырады.

Негізгі шоу

Негізгі аттракционда саяхатшылар қысқаметражды фильмді театрдағы OgreVision 3D көзілдірі арқылы көреді, ал арнайы эффекттер фильмдегі оқиғалармен өзара әрекеттесуді симуляциялайды. Анимация 3D болса да, саяхат 4D фильм болып табылады, онда физикалық эффекттер, соның ішінде алға, артқа қарай еңкейіп, дірілдеп, көтеріліп, төмен түсетін қозғалыс орындықтары бар. Су шашырату құрылғылары әрбір орындықтың артына бекітіліп, оның алдында отырған саяхатшының бетіне шашырайды. Төбедегі су бүркушілер алдыңғы қатардағы саяхатшыларды шашыратады. Көптеген жарық эффекттері қолданылады, мысалы, қабырғаларға жылжымалы шарлаудың бейнесі немесе "керемет" меріген жарықтың жарқырауы. Әрбір орындықтың алдындағы ауа бұрғыштары саяхатшының мойны мен басына ауа соғады. Аяқ тітіркендіргіштер театрдың үстінен жәндіктердің жүріп өтуін симуляциялау үшін де қолданылады. Фильмді қозғалыссыз немесе дірілсіз көргісі келетіндер үшін белгіленген және қозғалмайтын орындықтар бар. Қалған барлық эффекттер тұрақсыз орындықтар үшін де қолжетімді. Фильм аяқталғанда, фея шампанның тығынымен бірге театр қабырғасына бекітілген динамикке түседі. Жапондық нұсқасында экран қонақтарға сыйлық дүкеніне апаратын көрменің артындағы аймаққа өту үшін ашылады.

Қосалқы аттракциондар

Шрек 4D-мен қатар түрлі ойын-сауық парктерінде бірнеше қосымша аттракциондар жұмыс істейді. Universal Studios Флоридада Donkey's Photo Finish аттракционы 2003 жылы фильммен бірге ашылды және ол 54-ші сахнаның орнына қойылды. Бұл аттракционда келушілер аниматроникалық есекке жақындап, олармен әңгімелесіп, әзілдесетін көріністер бар. Келушілер есекпен суретке түседі, содан кейін Шрек пен Фиона ханшайымымен кездеседі, ханшайым олармен сөйлейді. Содан кейін келушілер Шрек пен Фионамен суретке түседі. Бұл суреттерді сатып алуға болады. 2012 жылдың маусым айында аттракцион уақытша жабылып, «Трансформерлер: Саяхат 3D» аттракционына орын босатылды. Кейін ол 2022 жылдың 10 қаңтарында «Monsters Cafe» (қазір «Minion Cafe» деп аталады) қасындағы жаңа орында қайта ашылды, бірақ ол аймақ та аттракционмен бірге 2022 жылдың 10 қаңтарында жабылды. 2022 жылдың 14 шілдесінде аттракцион «Woody WoodPecker's KidZone» аймағына көшірілді, ол бұрынғы «A Day in the Park with Barney» тікелей шоуының жанындағы «The Barney Shop» дүкенінің орнын басты. Бес айдан кейін, 2022 жылдың 1 қарашасында Universal Studios Флорида «Fievel's Playland», «DreamWorks Destination», «Woody Woodpecker's Nuthouse Coaster» және «Curious George Goes to Town» аттракциондарымен бірге кездесу және қарсы алу аймағының 2023 жылдың 16 қаңтарында толығымен жабылатынын хабарлады, ал соңғы жұмыс күні 2023 жылдың 15 қаңтары болды. Universal Studios Hollywood-та «Meet Shrek and Donkey» деп аталатын ұқсас аттракцион бар. Сингапурдағы Universal Studios-та «Shrek 4D» үлкен «Far Far Away» тақырыптық аймағында орналасқан. Аймақтағы басқа да аттракциондарға «Donkey Live» (цифрлық қуыршақтарды пайдаланатын интерактивті тікелей шоу, онда есек келушілермен әңгімелесіп, көңіл көтереді), «Enchanted Airways» (Драконнан үлгіленген вагондары бар кішкентай американдық таулар), «Puss in Boots' Giant Journey» (Puss in Boots үлкен қаздан қашатын көрінісі бар, ілініп тұратын вагондары бар американдық таулар) және «Magic Potion Spin» (балаларға арналған, дәрі-дәрмек дайындау желісінің бөлігі болып табылатын шағын айналмалы дөңгелек) жатады. Warner Bros. Movie World-те аттракцион болған кезде парктің Шоу сахнасында «Shrek Live» атты қысқа мерзімді тікелей шоу көрсетілді.