Қыркүйек 11 шабуылында зардап шеккен Фриц Коэнигтің мүсіні
The Sphere
Фриц Коэниг мүсіні 11 қыркүйек шабуылында зардап шекті. Нью-Йорктегі Бронз шар қазір құрбандарға арналған ескерткіш ретінде Liberty Park-та орналасқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фриц Кенигтің мүсіні 11 қыркүйек шабуылында зақымдалды, Нью-Йорктегі мүсіні
Fritz Koenig sculpture damaged in September 11 attacks
the sculpture in New York City
1972 жылдан бастап 11 қыркүйек шабуылына дейін әлемдегі ең үлкен қола мүсіні Нью-Йорктегі Дүниежүзілік сауда орталығының Остин Дж. Тобин алаңындағы егіз мұнаралардың арасында тұрды. 20 тоннадан астам салмағы бар бұл туынды құлаған егіз мұнаралардың қираған орындарынан толығымен сақталған жалғыз өнер туындысы болды. Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайының ангарының жанында бөлшектелгеннен кейін сақталған мүсін 2001 жылғы «Кениг сферасы» деректі фильмінің тақырыбына айналды. Содан бері қола шар шабуылдардың естелік белгісіне айналды. Сфералық кариатида 2002 және 2017 жылдар аралығында Батери Паркіне орнатылды, кейін Нью-Йорк және Нью-Джерси портының басқармасы оны 11 қыркүйек естелік ескерткіші мен бастапқы орнына қараған Либерти паркіне көшірді. Сфера Кенигтің әртүрлі кариатидалармен айналысқан шығармашылық кезеңіне жатады, онда Кениг шектеулі немесе ауыр геометриялық формалармен күреседі. Мүсінімен Кениг аспан қыртыстарындағы формальды контрастты көрсетуді көздеді. Биіктігі 1 метр, диаметрі 25 метр порфир дискісіне орнатылған шар 15 минут ішінде өз осінің бойымен бір рет айналады. Бір секундта Плаза фонтанынан 600 литр су ағып шығады. Құдық суы шардың айналасын айналып, шарға жақын жатқан тегіс бетке шашыратылды. Бұл сфералық кариатиданың судан көтерілгенін көрсетуі керек еді. Жүйенің өте күрделі технологиясы Мюнхен техникалық университетінің Гидрология және өзен алабын басқару институтында жасалған, онда Кениг 1964 жылдан бері оқытушы болып жұмыс істеді. Қазіргі заманғы ең үлкен қола мүсіннің салмағы жиырма тоннадан асады, биіктігі 8 метр, диаметрі 5 метр. Кениг оны «өзінің ең үлкен баласы» деп атады. Мүсін 1968 жылдың соңынан/1969 жылдың басынан 1971 жылдың соңына дейін Фриц Кениг тұратын Ландшут маңындағы Гансльбергте жасалған. Гипстен жасалған бастапқы өлшемдегі модельді жасау үшін Кенигтің үйі мен студиясының жанында жаңа шеберхана салынды. Кенигтің ұзақ жылдар бойы көмекшісі болған Уго Ян және Оңтүстік Тирольдік мүсінші Йозеф Планкштейнер осы туындыны жасауда қолдады. 1969 жылдан бастап шардың 67 бөліктен тұратын гипстен жасалған элементтері Мюнхендегі Ханс Майр өнер құю зауытында қоладан құйылды. Содан кейін жалпы салмағы он жеті тонна болатын қола сегменттері Гансльбергтегі шеберханаға жеткізіліп, осында құрастырылды. Төрт жылдық жоспарлау мен өндірістен кейін дайын мүсін қайтадан бөлшектелді және төмендетілген жүк көліктері мен жүк машиналарын пайдаланып Бремен портына тасымалданды. Сфераның қола элементтері мен негізі осы жерде қайтадан біріктірілді, соның арқасында Кенигтің мүсіні Атлант мұхиты арқылы Нью-Йоркке арнайы жасалған үлкен ағаш қорапта теңіз арқылы жеткізілді. 1971 жылы «Сфера» Дүниежүзілік сауда орталығының алаңына орнатылып, кейін салтанатты түрде ашылды. Мүсін, соның ішінде фонтан, дамудың орталық нүктесі болды және Нью-Йорк тұрғындары үшін танымал кездесу орнына айналды. Бұл өнер туындысы «сауда арқылы әлемдегі бейбітшілікке» арналды. Бастапқы атауы «Große Kugelkaryatide N. Y.» Нью-Йорк тұрғындарына ұнаған жоқ. Олар шар тәрізді мүсінді «Коениг сферасы» немесе жай ғана «Сфера» деп атады.
The world's largest bronze sculpture of modern times stood between the twin towers on the Austin J. Tobin Plaza of the World Trade Center in New York City from 1972 until the September 11 attacks. The work, weighing more than 20 tons, was the only remaining work of art to be recovered largely intact from the ruins of the collapsed twin towers. After being dismantled and stored near a hangar at John F. Kennedy International Airport, the sculpture was the subject of the 2001 documentary Koenig's Sphere. Since then, the bronze sphere has become a memorial for the attacks. The spherical caryatid was installed in Battery Park between 2002 and 2017, when the Port Authority of New York and New Jersey moved it to Liberty Park, overlooking the September 11 Memorial and its original location. The Sphere falls into Koenig's creative phase of various caryatids, in which Koenig stages a struggle with constricting or burdensome geometrizing masses. With his sculpture Koenig wanted to mark a formal contrast to the skyscrapers. Mounted on a porphyry disk measuring 3.3 feet (1 m) high, with a diameter of 82 feet (25 m), the sphere rotated once around its axis within 15 minutes. One hundred and sixty gallons of water (600 liters) per second flowed out of the nozzles of the associated Plaza Fountain. The well water was sprayed in a ring running around the sphere onto a flat surface adjacent to the sphere. This should give the impression that the spherical caryatid rises out of the water. The highly complex technology of the system was designed at the Institute for Hydrology and River Basin Management at the Technical University of Munich, where Koenig had been a lecturer since 1964. The largest bronze sculpture of modern times weighs over twenty tons, is 25 feet (8 m) high and has a diameter of 17 feet (5 m). Koenig called it his "biggest child". The sculpture was made between late 1968/early 1969 to the end of 1971 in Ganslberg near Landshut, where Fritz Koenig lived. The work on the plaster model in its original size required the construction of a new workshop hall near Koenig's homestead and actual studio. Koenig was supported in the production of his work of art by his long time assistant Hugo Jahn and the South Tyrolean sculptor Josef Plankensteiner. From 1969 the plaster elements of the sphere, dismantled into 67 individual parts, were cast in bronze in the Munich art foundry Hans Mayr. Then the individual bronze segments with a total combined weight of seventeen tons were brought to the workshop in Ganslberg and assembled there. After four years of planning and manufacturing, the finished sculpture was dismantled again and transported to the port of Bremen with low loaders and trucks. The bronze elements of the sphere and the base were put together again on site so that Koenig's sculpture as a whole could set off by sea across the Atlantic to New York in a specially made, oversized wooden transport box. In 1971, The Sphere finally installed on the World Trade Center's plaza and ceremoniously unveiled a little later. The sculpture, including the fountain, marked the center of the development and was a popular meeting place for New Yorkers. The work of art was dedicated to "world peace through trade". The original name "Große Kugelkaryatide N. Y." did not catch on with the New Yorkers. They called the spherical sculpture "Koenig Sphere" or simply "The Sphere".
Шабуылдан кейін бірден
11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін мүсін қираған үйінділерден ізделіп табылған соң, бөлшектелді және Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайының жанында сақтауға жіберілді. Оның шығарылуы Нью-Йорк аймағындағы жергілікті ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды. Бұл Егіз мұнаралар орнының есте қаларлық бір бөлігі болғандықтан, оны ескерткіш ретінде пайдалану туралы көп пікірталас болды, әсіресе ол шабуылдардан салыстырмалы түрде зардаптанбаған сияқты. Неміс режиссері Перси Адлон, бұрын екі рет Кенигке арналған фильмдер түсірген, мүсіннің тағдыры әлі белгісіз болған кезде «Кенигтің шарлары» (Koenigs Kugel) фильмін жасады. Фильмде суретші мен режиссер шабуылдардан бес апта өткен соң «Ground Zero»-ға барады, онда суретші оның жасалу тарихын айтады. Бастапқыда Кениг «Сфераны» қайта орнатуға қарсы болды, оны «сұлу мәйіт» деп санады.
After the September 11 attacks, upon recovery from the rubble pile the sculpture was dismantled and sent to storage near John F. Kennedy International Airport. Its extraction had been widely covered in local news media in the New York metropolitan area. As it was a memorable feature of the Twin Towers site, there was much discussion about using it in a memorial, especially since it seemed to have survived the attacks relatively intact. German film director Percy Adlon, who had twice previously devoted films to Koenig, made Koenigs Kugel (Koenig's Sphere) at a time when the sculpture's fate was still uncertain. In the film, the artist and the director visit Ground Zero five weeks after the attacks as the former retells the story of its creation. At first, Koenig opposed reinstalling The Sphere, considering it "a beautiful corpse".
Либерти паркіне көшіру
Нью-Йорк парктерінің өкілі Викки Карптың сөзіне сәйкес, қала 2012 жылдың жазында «Сфераны» көшіруді жоспарлаған, себебі Батери паркінің газонды қалпына келтіру жұмыстары басталды, осыған байланысты мүсінді жылжыту қажет болды. «Сфераның» иесі – Нью-Йорк және Нью-Джерси портының басқармасы (PANYNJ) мүсінді 90 West Street ғимараты мен Әлемдік сауда орталығының мемориалдық алаңы арасында орналасқан Либерти паркіне орналастыруды қарастырды. Либерти паркі кемінде 2014 жылға дейін салына қоймағандықтан, «Сфераны» уақытша орналастыруға орын қажет болды. 2011 жылдың ақпанына дейін PANYNJ Батери паркінің құрылысы басталғаннан кейін мүсінді қайда орналастыру туралы ресми шешім қабылдамады, бұл мүсінді жылжытуға, мүмкін, сақтауға орналастыруға әкелуі мүмкін еді. 9/11 отбасылары жасаған онлайн петиция 2011 жылы «Сфераны» 9/11 мемориалына қайтару талабымен 7123-тен астам қол жинады. 9/11 мемориалының өкілдері 9/11 мемориалдық алаңына 9/11 артефактілерін қоюға қарсы екенін мәлімдеді. Комиссарлар кеңесінің мәжілісінде Майкл Бёрктің жария пікірін білдіргеннен кейін, атқарушы директор Патрик Дж. Фой былай деді:
According to NYC Parks spokeswoman Vickie Karp, the city was looking to relocate The Sphere in summer 2012, when construction began to restore Battery Park's lawn, requiring the sculpture to be moved. The Port Authority of New York and New Jersey (PANYNJ), which owns The Sphere, considered placing the sculpture in Liberty Park, located between the 90 West Street building and the World Trade Center Memorial site. Liberty Park would not be constructed until at least 2014, so a temporary location was needed to place The Sphere. By February 2011, PANYNJ had not made an official final decision on where to place the sculpture once Battery Park construction commenced, requiring the sculpture to be moved, possibly into storage. An online petition created by 9/11 families demanding the return of The Sphere to the 9/11 Memorial gained more than 7,123 signatures as of 2011. Officials from the 9/11 Memorial stated that they did not want any 9/11 artifacts cluttering the 8 acre memorial plaza. After a public comment by Michael Burke during a meeting of the Board of Commissioners, Executive Director Patrick J. Foye stated:
Либерти паркі 2016 жылдың маусым айында ашылғанда, мәселе шешілмеді. 2016 жылдың 22 шілдесінде Порт басқармасы мүсінді Либерти паркіне көшіру туралы шешім қабылдады, ал 2017 жылдың тамызында PANYNJ мүсінді Либерти паркіне көшірді. 2017 жылдың 6 қыркүйегінде «Сфера» Либерти паркінде, Әлемдік сауда орталығы алаңына қарап тұрған тұрақты орнында ашылды. 2017 жылдың 29 қарашасында Нью-Йорк және Нью-Джерси порты Либерти паркінде Әлемдік сауда орталығы алаңына оралуына арналған салтанатты шара өткізді.
When Liberty Park opened in June 2016, the question had not been resolved. On July 22, 2016, the Port Authority voted to move the sculpture to Liberty Park, and in August 2017, PANYNJ relocated the sculpture to Liberty Park. On September 6, 2017, the Sphere was unveiled in its permanent home in Liberty Park, overlooking the World Trade Center site. The Port Authority of New York and New Jersey held a ceremony at Liberty Park on November 29, 2017, to mark its return to the World Trade Center site.
Кітап
"THE SPHERE – Kunstwerk zum Mahnmal / THE SPHERE – From Artwork to Memorial" кітабының шектеулі таралымы мүсіннің орнатылған күнінің 50 жылдығына орай 2021 жылдың маусым айында жарық көрді.
A limited edition of the book THE SPHERE Vom Kunstwerk zum Mahnmal / THE SPHERE From Artwork to Memorial was published in June 2021, the 50th anniversary of the sculpture's installation.