Кіріспе

Украинаның Львов қаласындағы мемлекеттік университет

Иван Франко атындағы Львов ұлттық университеті (Львівський національний університет імені Івана Франка) – Украинаның Львов қаласында орналасқан мемлекеттік университет. Бұл университет қазіргі Украина аумағында үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне жоғары оқу орны, оның тарихы 1661 жылға дейін жетеді, сол жылы Польша королі Ян II Казимир оған алғашқы патшалық құқық қағазын берген. Ғасырлар бойында университет түрлі өзгерістерге, тоқтауларға және атаулардың алмасуына ұшырады, бұл Еуропаның осы аймағының геосаяси күрделілігін көрсетеді. Аталған мекеменің қазіргі түрі 1940 жылға дейін жетеді. Ол Украинаның батыс бөлігіндегі Львов облысындағы тарихи Львов қаласында орналасқан.

Польша-Литва одақтастығы

Университет 1661 жылғы 20 қаңтарда құрылды, ол кезде Польша королі Ян II Казимир Ваза 1608 жылы құрылған қалалық иезуит колледжіне «академияның құрметі мен университет атағын» берді. 1589 жылы иезуиттер бұрын университет құруға тырысқан, бірақ сәттілікке жетпеген. Польша Корольдігінде тағы бір оқу орнын құруды Краковтың Ягеллон университетінің билігі қауіп деп қарады, олар бәсекелес болған жоқ және иезуиттердің келесі жылдардағы жоспарларын тоқтатып тастады. Хадяш шарты (1658) бойынша Киевте православие руси академиясы және тағы бір академия белгісіз жерде құрылуы керек еді. Иезуиттер оның православие бауырластығының мектебі негізінде Львовта құрылатынын күдіктенді және осыны корольдік бұйрық алу үшін сылтау ретінде пайдаланды, бұл олардың колледжін академия деңгейіне көтерді (бір қалада екі академия болуы мүмкін емес). Ян II Казимир иезуиттерді қолдады және оның ұстанымы шешуші болды. Алғашқы патшалық жарлық кейіннен 1661 жылғы 5 ақпанда Ченстоховада шығарылған тағы бір жарлықпен расталды. 1758 жылы король Август III жарлық шығарды, онда Коллегия Ягеллон университетімен тең мәртебедегі академия ретінде сипатталды, оның құрамында теология және философия факультеттері болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылдың қыркүйегінде Польшаға неміс әскерлерінің басып кіруіне және оған ілесіп Кеңес әскерлерінің шабуылына дейін, Кеңес әкімшілігі сабақтарды жалғастыруға рұқсат берді. Бастапқыда мектеп соғысқа дейінгі Польша жүйесі бойынша жұмыс істеді. Бірақ 18 қазанда Польша ректоры, профессор Роман Лонгшамп де Бериер қызметтен босатылып, оның орнына Киевтегі Украина тарихы институтынан ауыстырылған украин тарихшысы, украин журналисі және диссиденті Валерий Марченконың әкесі Марченко Михайло Иванович тағайындалды. Оның міндеті – университетті украиндандыру және кеңестік жүйеге көшіру болды. Польшалық профессорлар мен әкімшілік қызметкерлер көбінесе жұмыстан шығарылды. Құрбан болғандардың арасында Ян Казимир университетінің соңғы ректоры Роман Лонгшамп де Бериер, оның үш ұлы бар, ал университет қайта ашылды. Ян Казимир университетінің көптеген польшалық ғалымдары Вроцлавқа (бұрынғы Бреслау) көшіп, жаңа құрылған польша жоғары оқу орындарында қызметке орналасты. Университет ғимараты соғыстан зардап көрмеді, бірақ соғысқа дейінгі студенттер мен оқытушылардың 80 пайызы жоғалып кетті. Ян Казимир университетінің дәстүрлері Вроцлав университетінде жалғасты, ол неміс халқы қуылғаннан кейін, соғысқа дейінгі Бреслау университетінің орнын басты, бұл Сталиннің Германияның шығыс шегарасын батысқа жылжытуының нәтижесі болды.

Украина КСР

1964 жылы университет алдында Иван Франкоға арналған ескерткіш салынды.