Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрып кеткен динозаврлар туысы
Extinct genus of dinosaurs
Гомалоцефаль (гр. ὁμαλός, homalos, "тегіс", және κεφαλή, kephalē, "бас") – қазіргі Моңғолиядағы Немегт формациясының соңғы креда кезеңінде, шамамен 70 миллион жыл бұрын өмір сүрген пахицефалозаврид динозаврының туысы. Бұл туысты 1974 жылы Халска Осмольска және Тереза Марянска сипаттаған, және ол H. calathocercos деген жалғыз түрден тұрады. Гомалоцефаль кейде Преноцефальдің синонимі (және жас нұсқасы) деп есептелгенімен, соңғысының жас үлгілері олардың ерекше екенін көрсетеді. Гомалоцефаль сопақ денелі және, мүмкін, барлық жейтін жануар болған.
Homalocephale (from Greek ὁμαλός, homalos, "even", and κεφαλή, kephalē, "head") is a genus of pachycephalosaurid dinosaur that lived during the Late Cretaceous period of what is now the Nemegt Formation, Mongolia, about 70 million years ago. The genus was described in 1974 by Halszka Osmólska and Teresa Maryańska, and consists of a single species, H. calathocercos. Though Homalocephale has been regarded as a synonym (and juvenile form) of Prenocephale, juvenile specimens of the latter indicate that they were distinct. Homalocephale was long and possibly a omnivore.
Ашылу
Типтік түр, H. calathocercos, Немегт формациясының Немегт локалитетінен алынған толық емес бас сүйегі және бас сүйегінен тыс материалдан (голотип MPC D 100/1201) сипатталған. Бұл үлгінің бас сүйегінің үстіңгі бөлігінде үлкен тесіктер, анық фронтопариетальді тігіс, төмен және ұзын инфратемпоральді терезелер және үлкен, дөңгелек көз ұясы бар. Маңдай өте кедір-бұдыр, сквамозаль сүйегінің бүйір және артқы жағында көптеген түйіндер бар. Палеонтологтар бұл үлгінің ересек дарақ екенін тұжырымдады, тігістер көрінетін болса да және оның бас сүйегі жалпақ болғандықтан (көптеген пахицефалозавридтерде жас дарақтардың белгісі). 2010 жылы Ник Лонгрич және әріптестерінің зерттеуі бойынша, жалпақ бас пахицефалозаврлар күмбез бас ересектердің жас кезеңдері ғана екендігі айтылды, бұл көзқарас 2009 жылы Хорнер мен Гудвиннің бұрынғы талдауымен де қолдау тапты. Лонгрич және әріптестері гомалоцефальдің, негізінен, күмбездің болмауына және соңғысымен бірдей локалитетте (Немегт) табылғанына байланысты, преноцефальдің жас немесе жартылай ересек кезеңі екенін ұсынды. 2018 жылы Дэвид С. Эванс және командасы Немегт формациясынан алынған преноцефальдің жас үлгілерін жариялады, бұл пахицефалозаврдың дөңгелек күмбезбен сипатталатын салыстырмалы түрде сызықтық өсуін атап өтті. Бұл гомалоцефальдің жалпақ бас сүйегінен өзгеше, және тіпті жас преноцефальдің де дөңгелек күмбезі болғандықтан, екі таксонды да жеке қарастыру керек.
The type species, H. calathocercos, was described from an incomplete skull and postcranial material (holotype MPC D 100/1201) from the Nemegt locality of the Nemegt Formation. The specimen has large openings on the top of the skull, a distinct frontoparietal suture, low and long infratemporal fenestrae, and a large, round eye socket. The forehead is notably rough, with multiple nodules on the lateral and posterior sides of the squamosal bone. Paleontologists concluded that the specimen was an adult, despite the fact that the sutures are discernible and that it had a flat skull (a juvenile trait in many pachycephalosaurid species). In 2010, a study by Nick Longrich and colleagues suggested that flat headed pachycephalosaurs were just juvenile forms of dome headed adults, a view also supported by the earlier analysis of Horner and Goodwin in 2009. Longrich and colleagues suggested that Homalocephale is actually the juvenile or sub adult stage of Prenocephale mainly based on the lack of a dome and being discovered in the same locality (Nemegt) as the latter. David C. Evans and team in 2018 reported juvenile specimens of Prenocephale from the Nemegt Formation, noting a relatively linear growth in this pachycephalosaur characterized by a rounded dome. This differs from the flat skull of Homalocephale and given that even juvenile Prenocephale possessed a rather rounded dome, both taxa should be regarded as separate.
Сипаттама
Гомалоцефаль шамамен ұзын болды. Басқа толық бой жеткен пакицефалозаврлардан өзгеше (бірақ Дракорекс және Гойоцефал деп саналатын жас үлгілерге ұқсас), Гомалоцефальдің бас сүйегі жалпақ, үшбұрыш тәрізді болған. Дегенмен, бас сүйегінің беті айтарлықтай қалың болған. Гомалоцефальдің аяқтары да біршама ұзын болған, ол оның жылдам қозғалатынын көрсетеді.
Homalocephale was about long. Unlike other definitely adult pachycephalosaurs (though similar to probable juvenile specimens referred to Dracorex and Goyocephale), Homalocephale sported a flat, wedge shaped skull roof. Nonetheless, the surface of the skull was fairly thickened. Homalocephale also had rather long legs, indicating a fast moving gait.