Кіріспе
Сүйек кемігіндегі бір ғана типке қабілетті түбірлік жасуша. Миелобласт – гранулоциттер қатарының эффекторларына дифференциацияланатын бір ғана типке қабілетті түбірлік жасуша. Ол сүйек кемігінде табылмайды. Миелобластарды G-CSF және басқа цитокиндермен стимуляциялау пісіп-жетілуге, дифференциациялануға, көбеюге және жасушаның тірі қалуына ықпал етеді.
The myeloblast is a unipotent stem cell which differentiates into the effectors of the granulocyte series. It is found in the bone marrow. Stimulation of myeloblasts by G CSF and other cytokines triggers maturation, differentiation, proliferation and cell survival.
Құрылымы
Миелобластар сүйек кемігінде қан тамырларынан тыс орналасқан. Гематопоэз кемік миының синустары арасындағы қан тамырларынан тыс қуыстарда жүреді. Синустардың қабырғасы екі түрлі жасушадан тұрады: эндотелийлік жасушалар және адвентициалды торлы жасушалар. Гемопоэтикалық жасушалар осы синустар арасында жіп немесе үшбұрыш тәрізді құрылымдар түрінде орналасады, ал миелобластар және басқа да гранулоциттердің алғашқы түрлері осы гемопоэтикалық жіптердің қабық асты аймақтарында жинақталған. Миелобластар диаметрі 14-тен 18 мкм аралығындағы шағын жасушалар. Олардың басым бөлігін өте ұсақ, бірікпеген хроматиннен тұратын және 3 немесе одан көп нуклеолусқа ие үлкен сопақ ядро құрайды. Цитоплазма базафильді сипатқа ие және гранулалардан бос, бұл миелобластың келесі сатысы – промиелоциттен басты айырмашылығы. Нуклеолус – цитоплазмаға тараған әртүрлі бөлшектерде орналасқан рибосомалық ақуыздардың жиналатын орны. Митохондриялар бар, бірақ олардың мөлшері шағын. Микроскоппен қарағанда миелобласты лимфобластан ажыратуға көмектесетін негізгі белгілер – цитоплазмалық гранулалардың болуы, ядролық хроматиннің азырақ конденсацияға ұшырауы және нуклеолустардың айқындылығының жоғарылауы.
Даму
Бұл жасушалар сүйек миының стромасында табылған бастапқы торлы жасушалардан пайда болады. Миелобласт пен осы бастапқы торлы жасушалар арасында гемоцитобласт деп аталатын аралық фаза да бар. Осы кезде эритропоэз және тромбопоэз сияқты бірнеше дамитын қан жасушаларының қатары бар. Гранулопоэз колонияны стимуляциялайтын фактор (CSF) және интерлейкин 3 сияқты гуморальдық факторлармен реттеледі.
Функция
Гранулопоэз 5 кезеңнен тұрады, онда миелобласт ең алғашқы анықталатын жасуша болып табылады. Дифференциация тізбегі бойынша монобласт және промиелоцит келесі болады, олар үш түрлі алғы жасушаның біріне – нейтрофильді, базафильді немесе эозинофильді миелоцитке дами алады. Бұл көбею соңғы сатыға жеткенше бес бөлінуді қажет етеді. Осы бөлінулердің бәрі гранулопоэздің алғашқы үш кезеңінде жүзеге асады.
Клиникалық маңызы
Миелобластардың жұмыс істемеуінің ең көп кездесетін мәселесі – жіті миелобластық лейкоз. Жіті миелобластық лейкоздың негізгі клиникалық көріністері гемопоэздің жеткіліксіздігінен туындайды, нәтижесінде анемия, қан кету және инфекция дамиды. Лейкемиялық жасушалардың үнемі жиналуы байқалады, себебі кейбір бласттық жас клеткалар өздерін жаңарып отырады және шектеулі дифференциалдану қабілетіне ие. Кейде жіті миелобластық лейкоз миелодиспластикалық синдром, панцитопения немесе сүйек миының гипоплазиясы сияқты бұрынғы гематологиялық аурулардың салдарынан басталуы мүмкін.