Кіріспе

Христиандық миссионерлік ұйым Ethnos360, бұрын Жаңа тайпалар миссиясы (NTM) деп аталған, Санфорд қаласында, Флорида штатында, АҚШ-та орналасқан халықаралық, теологиялық евангелистік христиандық миссионерлік ұйым. Ethnos360-та 20-дан астам елде шамамен 2300 миссионер қызмет етеді. Ethnos360 бүкіл әлемдегі жергілікті шіркеулерден Латын Америкасына, Батыс Африкаға, Оңтүстік-Шығыс Азияға және Арктикаға миссионерлерді жібереді. Олардың арасында Бразилия, Боливия, Буркина-Фасо, Колумбия, Гренландия, Гвинея, Кот-д'Ивуар, Либерия, Мексика, Мозамбик, Панама, Папуа-Жаңа Гвинея, Парагвай, Филиппин, Сенегал, Танзания, Таиланд және бұрынғы Венесуэла елдері бар. New Tribes Mission сондай-ақ Халықаралық Киелі кітап агенттіктері форумының мүшесі болып табылады.

Басты мақсат және сенімдер

Миссияның басты назары әлі аудармасы жоқ топтарға қаратылған. Мұндай топ анықталған жағдайда, Ethnos360 алдымен байланыс орнатып, қарым-қатынас құруға тырысады. Содан кейін миссионерлер жергілікті халықтың тілін және мәдениетін үйрену үшін жіберіледі, сонымен қатар қарым-қатынастарды одан әрі дамытып, гуманитарлық көмек көрсетеді. Миссионерлер Киелі кітаптарды жергілікті тілге аударады, сондай-ақ жергілікті тұрғындарға өз тілінде оқу мен жазуды үйретеді. Бірақ, мақсат – миссионерлерге тәуелсіз жұмыс істейтін, толыққанды құрылған шіркеулерді құру, олар өз кезегінде "өз халқына және көршілес тайпаларға жетеді". Ethnos360-тың негізгі сенімі – "sola scriptura", ол жазбаларды түсіндіруде тарихи-грамматикалық герменевтикамен бірге қолданылады. Бұл "сөз сайын шабыттандыруға" баса назар аудару, "адамның құлдырауына және Құдайдан толық және жалпыға бірдей бөлінуіне, сондай-ақ құтқарылуға мұқтаждығына" әкеледі. Құтқарылмағандар "шексіз жазаға" кетеді (сондықтан, жақсы жаңалыққа қол жеткізе алмағандарға жақсы жаңалықты тарату міндеті туады). Сонымен қатар, Ethnos360 – классикалық диспенсациялық ұйым, ол Иса Мәсіхтің жер бетіне "жақын уақытта, ғибадаттан бұрын және мың жылдық биліктен кейін" оралуына сенеді.

Негізін қалау

NTM 1942 жылы Лос-Анджелесте Пол Флеминг құрған. 1930 жылдары Флеминг британдық колониясы Малайяда миссионер болып жұмыс істеген. Алғашқыда NTM Чикагодағы бұрынғы түнгі клубта негізделген. 1943 жылы NTM өзінің «Brown Gold» журналын жариялай бастады. 1944/45 жылдары NTM штаб-пәтерін Чикоға (Калифорния) көшірді. Содан кейін ол Калифорния штатының Футс-Спрингс қаласында миссионерлерді дайындау орталығын (оқу лагері) құрды.

Қызметтің ерте кеңейуі және оған байланысты қызметкерлердің өлімі

Ұйым өзінің алғашқы тобын 1942 жылдың қараша айында Боливияға жіберді. 1944 жылдың 12 қаңтарында бес адамның жоғалып кеткені туралы ойсыратып жіберген жаңалық келді. Бұл бес адам өлтірілген, алайда фактілер бірнеше жылдан кейін ғана жарияланды. «Жаңа тайпалар» миссиясының алғашқы бес миссионері Боливиядағы айорео үндістерімен өлтірілді. Time журналының мәліметінше, 1943 жылы Боливияның аборигендері NTM миссиясының бес адамын өлтірді. 1950 жылдың маусым айында NTM сатып алған алғашқы ұшақ Венесуэлада құлап, борттағы 15 адамның барлығы қаза тапты. Сол жылдың қараша айында NTM сатып алған екінші ұшақ Гранд-Теттон ұлттық паркіндегі Моран тауына миссионерлерді шетелге жеткізу барысында құлап, ішінде әйелдерімен, бірнеше балаларымен және негізін қалаушы Пол Флемингпен қоса 21 адам қаза тапты.

Колумбия мен Филиппинде партизандар жасақтаған адам өлтіру

ХХ ғасырдың соңы мен ХХІ ғасырдың басында әлемнің әртүрлі аймақтарында партизандар Жаңа тайпалар миссиясының бірнеше қызметкерін өлтірді. 1993 жылы FARC партизандық қозғалысының мүшелері Панамадағы бір ауылдан үш миссионерді ұрлап, Колумбияға алып кетіп, 1996 жылы оларды өлтірді. 1994 жылы Колумбиядағы NTM мектебінен қару қолданып екі миссионерді алып кеткен соң, олар қайтыс болды. 2001 жылдың мамыр айында Филиппинде Абу Саяф бүлікшілері NTM ұшқышы Мартин Бернхэм мен оның әйелі Грейшаны той кезінде ұрлап әкетті. 2002 жылдың маусым айында үкіметтік әскерлердің құтқару операциясы кезінде Мартин Бернхэм қаза тапты, ал Грейша Бернхэм аяғына қауіпсіз оқ жарақаты алды.

Оқу бағдарламасы

Ethnos360 барлық үміткерлерден оқу бағдарламасын аяқтауды талап етеді. Оқу бағдарламасын аяқтауға төрт жылға дейін уақыт жұмсалуы мүмкін. АҚШ-та бұл білім аккредиттелмеген бакалавр дәрежесімен аяқталады. Moody Bible Institute және Columbia International University сияқты ірі Библия колледждері Ethnos360-тың кредиттері мен дәрежелерін мойындайды. Оқытудың бірінші кезеңі Библияның негізгі білімінен тұрады. Бұл кезең екі жылға созылады. АҚШ-та бұл оқулар бұрын New Tribes Bible Institute деп аталатын, Висконсин штатының Уокеша қаласындағы Ethnos360 Библия институтында өтеді. Бағдарламаның екінші кезеңі мәдениаралық қарым-қатынас, шіркеу құру және тілдік талдауды кеңінен зерттеуді қамтиды. Сондай-ақ, екі жыл бойы талапкерлер тіл білімінің озық әдістерін, жазба тілдерді алфавит бойынша реттеуді және Библияны аударуды үйренеді. Бұрын "Базалық лагерь" деп аталатын бұл кезең әлемнің дамытылмаған аймақтарында тіршілік ету үшін қажетті негізгі өмірлік дағдыларға ерекше назар аударады (мысалы, саздан пеш жасау және тамақ пісіру, орманды баспаналар салу және т.б.). АҚШ-та бұл Миссури штатының Камдентон қаласында орналасқан Ethnos360 миссионерлік оқу орталығында өтеді. Онтарионың Дарем қаласында NTM Канадалық оқу орталығы бар. Ұқсас оқу бағдарламалары басқа елдерде де бар, мысалы Бразилия, Германия, Мексика және Ұлыбритания. Олардың кемінде 300 сағат пилот-командир (PIC) тәжірибесі, коммерциялық ұшқыш куәлігі және механик куәлігі болуы тиіс. Ethnos360 Aviation сонымен қатар АҚШ, Бразилия, Филиппин, Папуа-Жаңа Гвинея және Азия-Тынық мұхиты аймағында ұшады және жұмыс істейді. Quest Kodiak сияқты қанатты ұшақтар мен Robinson R66 сияқты тікұшақтар пайдаланылады. 2020 жылдың қаңтар айында Ethnos360 Бразилияда пайдалану үшін Robinson R66 тікұшағын сатып алуға 2 миллион доллар жинады.

Евангелистік тәсіл

"Жаңа тайпалар миссиясының" "ғибадатханалар құру" стратегиясы тіл үйренуден басталады. NTM әр адамның өз ана тілінде Киелі кітап пен оның ілімдеріне қол жеткізуі керек деп санайды және ағылшын тілінде немесе жергілікті сауда тілдерінде оқытудан бас тартады. Миссионерлік күш-жігердің арқасында бірнеше жазылмаған тілдер құрылу алдында тұрған тілдерге жаңа өмір сыйланды, оларды жазуға және олардың сөйлеушілерін сауаттылыққа үйретуге күш салынды. Жергілікті тілдерді жетік меңгергеннен кейін, NTM миссионерлері қызығушылық танытқан адамдармен терең Киелі кітапты зерттеу сабақтарын бастайды. Көптеген ұйымдарда кең таралған трактаттарды тарату немесе "Иса" фильмін көрсету сияқты әдістердің орнына, NTM Жазбалар бойынша хронологиялық оқытуға баса назар аударады. Миссионерлер Жаратылыс кітабындағы жаратылыс туралы айтылған оқиғадан бастап, Иса Мәсіхтің өмірі мен Жаңа өсиеттің ілімдеріне дейінгі Киелі кітаптың сюжеттік желісін ұстанады. Бұл тәсіл қажет, өйткені олар жұмыс істейтін мәдениеттердің көпшілігі ешқандай библиялық іліммен таныс емес, сондықтан оларды Жаңа өсиет Евангелиясымен таныстыру алдында Ескі өсиеттің негізгі принциптерін толық меңгеруі керек. Бұл оқу бағдарламасы 50 сабақтан тұрады және "Берік негізде құрылыс" деп аталады. Оны Тревор МакИлвейн мен Нэнси Эверсон жазған және 1985 жылы жарық көрген.

Тану

Этнос360 "Шаянып тұрған жарық" атты министрліктің "Үздік 30 үлгілі қызмет" тізіміне енді. MinistryWatch.com донорлар сеніммен қаржылай көмек көрсете алатын ең жақсы христиандық ұйымдардың тізімін сұрағандарға жауап ретінде, соңғы MinistryWatch.com "Шаянып тұрған жарық" профилі ретінде "Үздік 30" тізімін жариялады. Этнос360 осы "Үздік 30" тізіміне кірген ұйымдардың бірі.

Мәдениеттің өзгеруін сынға алу

Сыншылар Жаңа тайпалар миссиясы және басқа да жаңашылдар топтары "алғашқы индейлерді іздеп тауып, оларды христиандыққа өткізу үшін олардың мәдениетін жояды" деп мәлімдейді. Лондон университетінің дінтану профессоры Пол Гиффорд НТМ-ді жергілікті мәдениеттерді өзгертумен және олар қызмет ететін елдерде АҚШ-тың сыртқы саясатының мүдделерін ілгерілетумен айыптады. Осындай талаптарға байланысты 1989 жылы NTM Ұлыбритания парламентінің барлық партиялық Адам құқықтары комитеті тарапынан тексерілді және қандай да бір құқық бұзушылықтар табылған жоқ. Дегенмен, епископ Тревор Хаддлстон, Парламенттік Адам құқықтары тобының төрағасы Лорд Авебери, раввин Ричард Розен және Survival International президенті Робин Хэнбери Тенисон қол қойған наразылық хатында миссияны олардың даулы қызметтерін тоқтатуға және тайпалық дін мен мәдениетке құрмет көрсетуге шақырды. Survival International директоры Стивен Корридің сөзіне қарағанда, кейбір миссионерлер жергілікті халықтарға көмектесу және олардың құқықтарын қорғау үшін зор жұмыс жасайды, ал басқалары зор зиян келтіреді. Ол өзі миссионерлерге қарсы емес екенін және өзінің ұйымымен бірге көптеген миссионерлермен жұмыс істегенін айтады. Ол бір үлкен миссионерлік ұйымның жоғары лауазымды өкілінің 1970 жылдары жарияланған сындық пікірлері олардың ұйымында жақсы өзгерістерге себеп болғанын еске алады.

Айорео Тотобигосода тайпасының мүшелерінің өлімі

1986 жылы Айорео Тотобигосоде тайпасының түпкі Парагвайлық халқы тағы бір тайпа тобымен жүк көліктеріне күштеп отырғызылып, НТМ құрған лагерьге апарылып, кейіннен жылдар бойы еңбекақысыз құлдыққа ұшырады. Миссионерлер әкелген аурулар салдарынан көптеген адам қайтыс болды. 1987 жылы миссия директоры Фред Саммонс бұл айыптауларға жауап беріп: "Индейлер үреймен өмір сүреді, жаман рухтардан және зорлықпен өлімнен қорқады, себебі олардың мәдениетінде кісі өлтіру бар. Бірақ олар бізбен бірге келгенде, жаңа өмір салтын қабылдайды. Біз ешкімді дінімізге мәжбүрлемейміз" деді. Қазіргі таңда тайпаның көптеген мүшелері Сан-Хосе-дель-Гуавиарде мемлекеттік жәрдемақы алып отыр.

Венесуэладағы саяси дау

2005 жылдың қазан айында BBC Венесуэла президенті Уго Чавестің Венесуэладан «Жаңа тайпалар миссиясын» (New Tribes Mission) қуу ниетін жариялағанын хабарлады. Ол «ЖТМ»-ді (NTM) империализмге, ЦРУ-мен байланысқа, Венесуэланың ұлттық егемендігін бұзуға және елге заңсыз түрде кіру мен шығуға айыптады. Сонымен қатар, ол осы топты кедейлікпен күресіп жатқан ауылдардың қасынан салынған зәулім лагерьлерде тұрғаны үшін сынады. Осы айыптауларға жауап ретінде «ЖТМ» (NTM) былай деді: «Біз кез келген әуе саяхатын үкімет рұқсат еткен шеңберде жүзеге асырамыз. Біз әрқашан тиісті есептерді ұсынамыз». Ал «әсем» өмір сүру туралы айтқанда, олар «өздерінің жұмысын жалғастыруға мүмкіндік беретін үйлерде тұрады. Олардың үйлері өте қарапайым». 2005 жылдың 3 қарашасында жүздеген венесуэлалық аборигендер Пуэрто-Аякучо қаласында Венесуэла үкіметінің «ЖТМ»-ді (NTM) қууына қарсы шеруге шықты. Венесуэла конституциясы 1999 жылы олардың атамекендік жерлеріне бірлесіп иелік ету құқығын мойындағанымен, «көптеген үнді қауымдарында кедейлік әлі де өте ауыр, және наразылық білдіргендердің көпшілігі миссионерлер олардың өмісін нақты жақсартқан жалғыз адамдар екенін айтты».

Жыныстық зорлық-зомбылық

2010 жылы G.R.A.C.E. (Христиандық ортадағы зорлыққа қатысты құдайға жақындау) ұйымының есебінде 1980 және 1990 жылдары Сенегал елінде NTM қызметкерлерінің балалары үшін Fanda интернатында болған жыныстық, физикалық және эмоционалдық зорлық-зомбылық туралы хабарлар тіркелді. 1980-ші жылдардың ортасында Фанда интернатында (Сенегал) жатақханада тәрбиеленуші Дэвид Брукс бірнеше қыздарды, соның ішінде Кари Микитсон мен Бонни Чеширді жыныстық тұрғысынан зорлады. Ол мектептегі жыныстық зорлық-зомбылықтың ең көп жасаушысы ретінде танылды, ол бір қызға 50 реттен астам қол сұқты. 2009 жылы Кари мен Бонни зорлық-зомбылықтан зардап шеккендердің желісін құру және New Tribes ұйымын айыптауларға жауап беруге мәжбүрлеу мақсатымен блог ашты. Блогта әлемнің әр жеріндегі New Tribes интернаттарына барған көптеген адамдар өздерінің жыныстық зорлық-зомбылыққа қатысты оқиғаларын, соның ішінде басқа елдерден келген хабарларды баяндады. Жаңа оқиғалар пайда болған сайын New Tribes Mission Микитсонды Флорида штатындағы Санфордтағы штаб-пәтеріне кеңес мүшелерімен кездесуге шақырды. Кари G.R.A.C.E. тергеуін сұрады. Есепте қылмыскер деп саналатын жеті адамның аты-жөні және олардың жасаған әрекеттері көрсетілді. Сонымен қатар, Дэвид Брукс зорлық-зомбылыққа ұшырағандарға: "Ол балаларға ешкімге айтпауды айтты, өйткені жаман нәрселер болады және ешкім оларға сенбейді", - деген. 1992 жылы "Жаңа тайпа" далалық комитетінің Грейс тергеушілері алған жазбаларына сәйкес, ұйымның балаларды жыныстық зорлау туралы саясаты болды, онда айыптауларды полицияға хабарлаудың қажеті жоқ екені және әртүрлі жағдайлар бойынша нұсқаулар келтірілді: "Егер баламен гомосексуалдық акт жасалса, адам дереу жұмыстан шығарылады және ешқашан миссияға мүшелікке қабылданбауы мүмкін. Егер бұл гетеросексуалдық акт болса, адам дереу жұмыстан шығарылады, бірақ жағдайға байланысты болашақта қайтадан қызметке қайта оралуы мүмкін. Егер ол шетелде болса, Сенегал немесе АҚШ биліктеріне хабарлаудың қажеті жоқ. Бұл мәселені тексеру қажет, әйтпесе бұл миссияға зиян келтіруі мүмкін". Алайда, тіпті New Tribes Mission қылмыскерлерді жазаға тартса да, құқық қорғау органдары көп нәрсе істей алмады. Конгресс 2003 жылы "Қорғау туралы" заңды қабылдағаннан кейін ғана АҚШ үкіметі америкалықтарды шетелде жасалған жыныстық қылмыстар үшін соттауға құқылы болды, бұл үшін күдіктінің сол елге балаларды зорлау мақсатымен келгенін дәлелдеудің қиын және көбінесе мүмкін емес міндетін орындау қажет болды. 2006 жылы New Tribes Mission ұйымының штаттан тыс оқытушысы екі ұлды зорлағаны үшін айыпталды. 2008 жылы жасөспірімдер пасторы балаларды зорлау суреттерін иеленгені үшін айыпталды.