Кіріспе

Болгария ақыны және жазушысы Дора Петрова Габе (туған аты Исидора Петрова Пейсах, 16 тамыз 1888 – 16 қараша 1983) – болгарлық еврей ақыны, жазушы және аудармашы. Ол ересектер мен балаларға арналған өлеңдер, саяхат кітаптары, әңгімелер мен мақалалар жариялаған. Өмірінің соңғы жылдарында ол аудармашылықпен де көп жұмыс істеді.

Өмірбаян

Дора Гейб – Ресейден көшіп келген Петр Гейбтің қызы, ол Болгария Ұлттық Ассамблеясына сайланған алғашқы еврей болды. Оның қызметке кіруіне тыйым салынғаннан кейін журналистикамен айналысып, Болгарияда белгілі қоғам қайраткері атанды. Дора Варнада орта мектепті бітірді, содан кейін София университетінде (1904) табиғаттану ғылымдары бойынша білім алды. Кейін Женева мен Гренобльде француз филологиясын оқыды (1905–1906). 1907 жылы Добричте француз тілін оқытты. 1925 жылы Болгария Білім министрлігі Дора Гейбке "Библиотека за най-малките" ("Кішкентайларға арналған кітапхана") сериясын редакциялауды тапсырды. Ол сонымен қатар "Window" балалар журналының редакторы болып жұмыс істеді (1939–1941). Дора Гейб Болгария-Польша комитетінің (1922) және Болгария ПЕН клубының (1927) негізін қалаушылардың бірі еді. Ол соңғысының көп жылдық президенті болды. 1947–1950 жылдары Варшавадағы Болгария елшілігінде мәдени істер жөніндегі кеңесші, ал ПЕН клубтарының халықаралық конгресінде Болгария өкілі болды. 1968 жылы "Толбухин қаласының құрметті азаматы" атағымен марапатталды. Ол болгар халқының ең сәтті ақындарының бірі саналады және болгарлар оны тек туындылары үшін ғана емес, сонымен қатар өнерге деген терең құрметі мен қайырымдылық рухы үшін де жақсы көреді.

Әдеби мансап

1900 жылы Шуменде "Жастар" әдеби журналында "Көктем" атты алғашқы өлеңдерінің бірін жариялады. Көп ұзамай ол 1905–1906 жылдары "Ой", "Демократиялық шолу" және "Жаңа қоғам" журналдарында өлеңдер сериясын жариялады. Бұл оның әдеби мансабының басталуы болды. 1920–30 жылдары ол ересектерге және балаларға арналған өлеңдер, саяхаттық очерктер, әңгімелер, эсселік көркем әдебиет, ой-толғамдар, театр сын-тұжырымдары, шетелдік және болгар әдебиеті мәселелері бойынша мақалалар, ақындар мен жазушылардың өмірбаянының очерктері "Заманауи ой", "Zlatorog", "Польша-Болгар шолуы", "Демократиялық шолу", "Күзгі жапырақтар", "Добруджа шолуы", "Өнер және сын", "Slovo", "Ер", "Әйелдер журналы", "Еркін сөз", "Таң", "Әйелдер дауысы", "Ой", "Заманауи", "Газеттер журналы", "Дневник", "Оттықтар" сияқты журналдарда жарияланды. Ол "Асқыр", "Балалар қуанышы", "Балалар әлемі", "Другарье", "Балалар өмірі", "Ивета", "Күнқұйрық", "Қызықты топ", "Терезе" және тағы да басқа балалар мерзімді басылымдарында әртүрлі еңбектер жариялады. 1944 жылдан кейін ол ең танымал болгар газеттері мен журналдарында, сондай-ақ балалар журналы "Күнқұйрық", "Отряд", "Балалар, өнер, кітаптар" және басқаларында кеңінен жарияланды. Гейбтің алғашқы лирикалық поэзия кітабы "Вайолеттер" сецессиялық сентиментализмді және символизмді терең түсінуді көрсетеді. Оның шығармалары Аргентинада, Австрияда, Ұлыбританияда, Вьетнамда, Германияда, Грецияда, Канадада, Кубада, Ливанда, Перуде, Польшада, Румынияда, Ресейде, Словакияда, Украинада, Францияда, Чехияда аударылған.