Кіріспе

Болгар генерал-лейтенанты, саясаткер және соғыс министрі Христо Николов Луков (6 қаңтар 1887 жылы Варнада дүниеге келген, 13 ақпан 1943 жылы Софияда қайтыс болған) – болгар генерал-лейтенанты, саясаткер және соғыс министрі. Ол неміс нацистік идеологиясын жақтаған ұлтшыл Болгар Ұлттық Легиондары Одағының (UBNL) басшысы болды. Луков 1943 жылы болгар қарсылық қозғалысының екі мүшесі – Виолетта Якова мен Иван Буружиевпен өлтірілді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Христо Николов Луков Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде майор шеніне көтеріліп, артиллериялық батальон командирі болды. Шетелде оны Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 13-ші жаяу әскер дивизиясының командирі деп жаңылыстырады. Алайда, шындығында ол генерал-майор Христо Цонев Луков, Габрово қаласында туған.

Соғыс аралық кезең

Соғыс аралық кезеңде Христо Николов Луков Армия артиллерия мектебінің, Бас штабтың артиллерия инспекциясының оқу бөлімінің, сондай-ақ 2-ші және 3-ші жаяу әскер дивизияларының командирі болды. 1935–1938 жылдары Луков соғыс министрі қызметін атқарды, осы қызметте ол жоғары ранкті нацистік шенеуніктермен жақын байланыс орнатты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Ось державаларының, әсіресе нацистік Германияның маңызды қолдаушысы болды. Бұл, көбінесе, оның Үшінші рейхпен тығыз байланыстары мен UBNL жетекшісі ретіндегі қызметімен байланысты болды. Луков Болгариядағы антисемиттік идеялардың ең белгілі жақтаушыларының бірі саналды.

Өлім

Луков 1943 жылдың 13 ақпанында Софияда коммунистік партизандар тарапынан өлтірілді. "Халық атынан" кітабында айтылғандай, оған Софиядағы үйінің алдында екі еврей қарсыласы шабуыл жасады. Бір оққа дайын болса да, ол партизанның бірі Иван Буруджиевпен күресті, бірақ екіншісі Виолетта Якова тағы екі оқ атты және оны өлтірді.

"Луков науқаны"

2003 жылдан 2019 жылға дейін Болгарияның ұлтшыл "Луков ұлттық одағы" жыл сайын ақпан айында Софияда "Луков шеруін" өткізіп, "Болгарияның қаза тапқан қаһармандарының" құрметіне шырағдан шеру ұйымдастырды. Бұл шара тұрақты түрде дау тудырып, бірнеше рет сот шешімімен тыйым салынды. 2020 жылы Жоғарғы әкімшілік соты София қалалық әкімдігінің тыйымын қолдады, нәтижесінде кешкі шеру өткізілмеді. Луковты қолдаған 200-ден аспайтын адам Луков өлтірілген үйге гүл шоқтарын қою үшін жиналды. Осыған дейін, күні бойы Софияның орталық алаңында "Көшелерде нацистерге орын жоқ" деген ұранмен жүзден астам адам қарсы митинг өткізді.