Кіріспе

Болгария дипломаты, академик және профессор Стефан Панаретов немесе Стефан Панаретов немесе Стефан Панаретов (4 қазан 1853 (е.с.) 19 қазан 1931) – көрнекті болгар дипломаты, академик және Түркиядағы тәуелсіз жекеменшік орта мектеп Роберт колледжінің профессоры.

Ерте өмір

Ол 1853 жылғы 4 қазанда Сливен қаласында болгар дін қызметкері, Константинопольдегі болгар шіркеуінде қызмет еткен архимандрит Панареттің ұлы ретінде дүниеге келді. 14 жасында ол жаңадан ашылған Роберт колледжіне түсіп, 1871 жылы бітірді. Бітірген соң ол бірден болгар әдебиетінен көмекші профессор болып жұмыс істеді, ал 1875 жылы профессор атағына ие болды. Панаретов Роберт колледжінде 43 жыл бойы оқытты, содан кейін 61 жасында АҚШ-тағы алғашқы болгар елшісі болып тағайындалды. 1876 жылғы сәуірлік көтерілістен кейін және Османдық қатыгездіктерден соң Панаретов батыс жұртшылығының пікірін өзгерту мақсатында болгар христиандарының түріктер тарапынан жасалған қырғынын жариялады. Ол Болгария халқының өкілі ретінде Ұлыбританияға сапар шекті. 1880 жылы Панаретов Шығыс Румелияны Болгарияның құрамына қосу үшін қолдау алу мақсатында Лондонға тағы бір ресми емес дипломатиялық миссия жүргізді. 1892 жылы Константинопольдегі қыздар колледжінде оқытқан американдық миссионер және мұғалім Лидия Энн Гилге (1869-1931) үйленді.

Дипломат және оқытушы

Ол 1914 жылғы 22 желтоқсанда президент Вудро Вильсонға сенімхатын тапсырғаннан кейін Болгарияның АҚШ-тағы алғашқы арнайы елшісі және толық өкілетті министрі атанды. Оның жалғыз ұлы Кирилл Панаретов Бірінші дүниежүзілік соғыста Болгария патшалығы үшін күресіп қаза тапты. Ол соғыс кезеңінде Вильсон әкімшілігімен болгар қарым-қатынастарын сақтап қалуда маңызды рөл атқарды, тіпті Орталық державалардың одақтасымен дипломатиялық қарым-қатынасты үзу туралы көптеген шақыруларға қарамастан. 1918 жылы Панаретов Орталық державалардың мүшесі болған елдің АҚШ астанасындағы жұмысын жалғастырған жалғыз ресми дипломатиялық өкілі болды. 1921 жылы Панаретов халықаралық ұйым Болгарияны мүше мемлекет ретінде қабылдағаннан кейін Ұлттар лигасына Болгарияның арнайы өкілі қызметін атқарды. Панаретов 1925 жылы толық өкілетті министр лауазымынан қанағаттанды. Болгарияға оралудың орнына Панаретов әйелімен Вашингтонда қалды және Джордж Вашингтон университетінде лекция оқыды.

Мұра

Оның әйелі қайтыс болғаннан кейін болған өлімінен соң, Болгария Ғылым академиясы оның мүлкінен шамамен 2,5 миллион лев мұра алды. Академия оның есімімен аталатын кітапхана мен оқу залын салды.