Корей домбырасының шебері: Ким Чжин Хи

Кіріспе

Оңтүстік Кореялық геомонго ойнаушысы (1957 жылы туған)

Джин Хи Ким (хангул=김진희; 6 ақпан 1957 жылы Инчхон қаласында, Оңтүстік Кореяда туған) – комунго және электр комунгосының композиторы және орындаушысы, сондай-ақ корей музыкасының маманы. Ким өзінің мәдени камералық және оркестрлік композициялары, авангардтағы кең ауқымды жеке жұмысы және мәдени еркін импровизация арқылы геомонгоны (거문고, корейлік тақталы цитра, сондай-ақ комунго деп те жазылады) американдық заманауи классикалық музыка сахнасына енгізген пионер ретінде танымал. Ол композиция саласындағы Гуггенхайм стипендиясын алған, ал соңғы жұмыстарының ішінде комунгоботты (алгоритмдік роботтық аспапты) жасау және әлемдегі жалғыз электр комунгоның тікелей эфирдегі интерактивті MIDI компьютерлік жүйемен жеке орындалуы бар, бұл оның ірі ауқымды мультимедиалық қойылымдарында көрініс тапқан. Ким Америка композиторлары оркестрінен, Кронос квартетінен және Линкольн орталығының камералық музыка қоғамы үшін Тан Дунның «Шығыстың жаңа буынынан» тапсырыстар алды. Соңғы үш онжылдық бойы Ким Карнеги залында, Линкольн орталығында, Кеннеди орталығында (Вашингтон, округ), Смитсоновский Фриер өнер галереясында (Вашингтон, округ), Метрополитен өнер мұражайында, Азия қоғамында (Нью-Йорк), Haus der Kulturen der Welt (Берлин) және Royal Festival Hall (Лондон), Венеция биенналесінде, Моерс фестивалінде (Германия), сондай-ақ АҚШ, Еуропа, Канада, Латын Америкасы, Оңтүстік Америка, Ресей, Азия, Жаңа Зеландия және Австралиядағы көптеген маңызды халықаралық фестивальдерде өз шығармаларын орындаған комунго солисі ретінде өнер көрсетті.

Ерте өмір

Ол 1973 жылы әкесінің ұсынысымен Оңтүстік Кореяда дәстүрлі корей музыкасын оқуға кірісті. Ол Оңтүстік Кореяның алғашқы ұлттық корей дәстүрлі музыка орта мектебіне (국립국악고등학교) толық стипендия алып түсті, алғашқы жылы қабылданған 60 студенттің бірі болды. Мектеп Мәдениет министрлігі мен беделді Ұлттық Гугак Кореяның дәстүрлі орындаушылық өнер орталығымен (국립국악원) бірлесіп құрылды. Ол сарай оркестрінің музыкасын орындауды үйренді, сарай және халық әншілерінің ән салу стилдерін (가곡 kagok, 판소리 pansori, 민요 халық әндері), барабан тартуды (장고 janggo) және бамбук сырнайларын (단소 danso, 소금 sogeum) меңгерді. Ал өзінің басты аспабы ретінде геомунгоны (거문고, он алты пердесі және алты жібек ішегі бар, жұқа бамбук таяқшамен тартылатын алты футтық тақта цитра) таңдады. Оның осы аспапты таңдауы батыл қадам болды, өйткені IV ғасырдан бері геомунго көбінесе конфуцийшіл ерлердің арасында танымал болған, әйелдер оны ойнамайтын еді. Оқуын аяқтағаннан кейін Мәдениет министрлігінің үздік студент сыйлығын (문화공보부장관상) алды. Ол Кореяның жетекші этномузыка зерттеушілерінен білім алып, 1980 жылы Сеул ұлттық университетінде корей дәстүрлі музыкасының теориясы және композициясы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Бітіру кешінде жас музыканттарға арналған сыйлықты иеленді, ал оның шығармасы KBS телеарнасында ұлттық эфирде тұңғыш рет орындалды.

АҚШ-қа көшіп бару

Өзге мәдениеттердегі музыка туралы көбірек білуге қызығушылық танытқан, бірақ Кореяда мұның мүмкін емес екенін білген Ким 1980 жылғы тамыз айында Америка Құрама Штаттарына эмиграциялады, онда ол әлемдік музыкаға толыққанды енді. Алдымен Сан-Франциско музыка консерваториясына түсіп, Джон Адамспен бір жыл композицияны оқыды, содан кейін Калифорния штатының Окленд қаласындағы Миллс колледжіне ауысты, онда Лу Харрисон, Терри Райли, Дэвид Розенбум және Ларри Поланскимен оқыды және 1985 жылы электрондық музыка және жазу құралдары бойынша магистрлік диплом алды. Бітіргеннен кейін Пол Меррит Генри сыйлығымен марапатталды. Калифорнияда жүргенде ол Г. С. Сачдевтен қытайлық гуциньін (көне 7 ішекті цитра) және үнді бансуриін (бамбук сырнай) оқыды, сонымен қатар мәдени араласатын шығармашылық музыка мүмкіндіктерін зерттеуді бастады. 1980 жылдары ол New Music America фестиваліне тұрақты қатысып, Джон Кейдж, Ла Монте Янг, Стив Райх, Филип Гласс, Терри Райли, Лу Харрисон, Лори Андерсон, Паулин Оливерос, Джоан Ла Барбара, Мортон Суботник, Мередит Монк, Джозеф Селли, Малкольм Голдштейн, Дэвид Мосс, Эллиотт Шарп, Джон Зорн сияқты көптеген белгілі заманауи композиторлармен танысты. 1982 жылдан 1988 жылға дейін ол «Eumak Dong A» корейлік ай сайынғы музыка журналындағы (Dong A Daily News басылымы) сол заманғы американдық композиторлар туралы 30-дан астам мақала жазып, тілші болып жұмыс істеді. Американың авангардтық музыкалық ортасына енген ол 1989 жылы Колорадо штатының Теллурайде Чарльз Амирханян басқарған Composer to Composer фестиваліне шақырылып, Джон Кейдж және таңдалған жетекші композиторлармен бір апталық резиденцияға қатысты. Ким Нью-Йорк қаласында негізінен тапсырыс бойынша жазылған шығармаларын тұсаукесер етіп, әлемдік турлармен концерттер беріп жүреді. Ким Коннектикут штатында тұрады және Веслиан университетінің Музыка факультетінде сабақ береді.

Құралдар

Джин Хи Кимнің негізгі аспабы – геомунго, бірақ ол сонымен қатар жанго және биші барабаны сияқты корейлік соқпалы аспаптарда да ойнайды. 1998 жылы Торонтолық аспап жасаушы Джозеф Янузиелломен бірлесіп Ким электрлік комунгоны жасады және қазір оны тартады, осыған арналған ол Алекс Нойес бағдарламалаған MAX/MSP бағдарламасын қолдана отырып, MIDI компьютерлік жүйесімен көптеген интерактивті туындылар жасады. Алекс Нойспен бірлесіп Ким алгоритмдік роботтық аспап – komungobot-ты дамытып жатыр.

Еңбек жолы және шығармашылығы

Ким 15 альбом шығарды, оның ішінде «Living Tones», «Komungo», «Pulses», «Komunguitar», «Sargeng», «No World Improvisations» және «Sound Universe» кіреді.

Мәдениеттер аралық композициялар: Тірі тондар

Джин Хи Кимнің корей және батыс аспаптарына арналған композицияларының (жеке және біріктірілген) негізгі бағыты – корей ұғымы шигимсе (시김새) зерттеу, дәстүрлі вокалдық және аспаптық музыкада қолданылатын әшекейлеу техникасы. Бұл терминнің нақты мағынасы белгісіз болғанымен, 1985 жылы Ким өзінің шығармаларында мелодиялық материалға қатысты осы көзқарасты сипаттау үшін «тірі үнділер» терминін қолдана бастады. Осылайша, оның композициялары әртүрлі дірілдеу түрлерін, тондардың өзгеруін және т.б. көрсету үшін жаңадан жасалған нотация түрлерін пайдаланады. Осы арқылы, корей дәстүрлі музыкасындағыдай, әрбір музыкалық дыбысқа ерекше көркемдік және даму беріледі. «Kim's Living Tones» CD-сінде оның ерекше екі мәдениетті композициялары бар: скрипка төрттігі мен комунгоға арналған «Нонг Рок», флейта мен даэгумға арналған «Чонг», үш пиримен гобой/ағылшын мүйізіне арналған «Пири квартеті» және кагок әншісі мен баритонға арналған «Йоэум». 1986 жылы ол «Linking» шығармасы бойынша Kronos Quartet-тің тапсырысымен композитор ретінде таныла бастады. Джин Хи Ким келесі композициялардың авторы және солисі: 1992 жылы Линкольн орталығындағы Алис Тулли залында Kronos Quartet орындаған «Нонг Рок»; 1996 жылы Линкольн орталығының жазғы фестивалінде Тан Дун дирижерлік еткен Линкольн орталығының камералық музыка қоғамы үшін «Сигимсе дауыстары»; Карнеги залында American Composers Orchestra орындаған «Eternal Rock» (2001); және Ричард Каррик дирижерлік еткен Either/Or Ensemble орындаған The Kitchen (NYC) сахнасындағы «Tilings» (2013). Ким сонымен қатар оркестрге корейдің биік және әдемі түсті барабандарын енгізді. «Eternal Rock II» (2006) Бостон қазіргі заманғы оркестрінің тапсырысы бойынша жазылып, Гил Роуз дирижерлік еткен, ал Герри Хемингуэй барабанда солист ретінде орындады. «Monk Dance» (2007) Нью-Хейвен симфониялық оркестрімен Кимнің барабанда солист ретінде және Чжун Хо Пак дирижерлік еткен орындауымен жарық көрді. Ким 2009-2011 жылдары New Haven Symphony Orchestra-ның Music Alive композиторы болды, ол электрлік комунго мен соққы аспаптар төрттігіне арналған «Nori III» шығармасын тұсаукесер етті. 1998 жылы Ким Nieuwe Muziek фестивалінің ерекше композиторы атанды, ал «Agate Slice» Xenakis Ensemble (Нидерланды) үшін жазылды. Ким өз композицияларын Empire State Youth Orchestra, Stanford Symphony, KBS Symphony (Корея), Zeitgeist және Kairos String Quartet (Берлин) оркестрлерімен солист ретінде орындады.

Jin Hi Kim's compositions for Korean and Western instruments (both alone and in combination) have as their central focus the exploration of the Korean concept of shigimse (시김새), the technique of ornamentation used in traditional vocal and instrumental music. Although the term's literal meaning is not known, in 1985 Kim began to use the term "living tones" to describe this attitude toward melodic material as she applied it in her work. Thus, her compositions use newly developed forms of notation to indicate various types of vibrato, pitch bends, etc. in order that, as in Korean traditional music, each musical tone is given a unique expression and development. Kim's Living Tones CD features her signature bi cultural compositions Nong Rock for string quartet and komungo, Tchong for flute and daegum, Piri Quartet for oboe/English horn with three piri(s) and Yoeum for kagok singer and baritone. In 1986 she began to be recognized as a composer when she was commissioned by the Kronos Quartet for her work Linking. Jin Hi Kim is both composer and soloist for the following compositions: Nong Rock for the Kronos Quartet premiered at Alice Tully Hall, Lincoln Center in 1992; Voices of Sigimse for Chamber Music Society of Lincoln Center premiered at the Lincoln Center Summer Festival 1996 with Tan Dun conducting; Eternal Rock (2001) for American Composers Orchestra premiered at Carnegie Hall; and Tilings (2013) for Either/Or Ensemble conducted by Richard Carrick premiered at The Kitchen (NYC). Kim also has introduced Korean tall and colorful barrel drums in the orchestra. Eternal Rock II (2006) was commissioned and premiered by the Boston Modern Orchestra Project, conducted by Gil Rose with Gerry Hemingway as soloist on drums. Monk Dance (2007) was commissioned and premiered by the New Haven Symphony Orchestra with Kim as soloist on the drums and Jung Ho Pak conducting. Kim was Music Alive Composer in Residence with New Haven Symphony Orchestra (2009 2011) for which she premiered her commissioned Nori III for electric komungo and percussion quartet. In 1998 Kim was featured composer for the Festival Nieuwe Muziek and Agate Slice was commissioned for Xenakis Ensemble (the Netherlands). Kim also performed her compositions as soloist with Empire State Youth Orchestra, Stanford Symphony, KBS Symphony (Korea), Zeitgeist, and Kairos String Quartet (Berlin).

Әлеуметтік-саяси құрамдар

Азияда американдық әскерилер қатысқан екі соғысқа жауап ретінде Джин Хи Ким "Соғыс баласы" (2014) және "Бір аспан" (2005) атты екі туынды жазды. "Соғыс баласы" – аралас хорлық шығарма, ол Вьетнам соғысы кезінде "суреттегі қыз" ретінде танымал болған Ким Фукқа арналған. Бұл туынды Джон Маршалл Лидің тапсырысымен жазылып, Коннектикут Мендельсон хоры мен Ким Фейрфилд университетінің Квик орталығында Кароль Энн Максвелл басқаруымен әлемде алғаш рет орындалды. "Бір аспан" (2005) камералық струнный оркестр және электрлік комунгоға арналған, ол Солтүстік және Оңтүстік Кореяның бірігуіне арналған. Бұл туынды Ұлы Тау Музыкалық Фестивалі оркестрі тапсырыс беріп, орындады, Ким солист ретінде Кореяның демилитаризацияланған аймағында (ДМЗ) өнер көрсетті. Кимнің "Бір аспан" туындысы BBC The World / Global Hit радио бағдарламасында Марко Верман режиссерлігімен көрсетілді, ал туынды KBS телеарнасынан да көрсетілді. Мичиган университетіндегі суретші Дэвид Чунгпен бірлесіп, Ким екі саундтрек жазды: "Пхеньян" – мультимедиалық инсталляция және "Корё Сарам" – Ресейден Қазақстанға көшіп келген корей босқындары туралы бір сағаттық деректі фильм. Бұл фильм Гарвард университетінде, Принстон университетінде, Смитсонов институтының Фриер өнер галереясында және Саклер галереясында (Вашингтон, округ Колумбия), сондай-ақ Сан-Паулу халықаралық кинофестивалінде, Торонто Reel Asian халықаралық кинофестивалінде, Сан-Франциско Азиялық-американдық халықаралық кинофестивалінде, Ванкувер Азия кинофестивалінде және Еуропалық кинофестивальде көрсетілді.