Кіріспе

Faye Margaret Emerson (8 шілде 1917 – 9 наурыз 1983) – американдық кино және сахна актрисасы, теледидардағы сұхбаттасушы. 1940 жылдары кинода танымал болған ол, 1950 жылдары теледидарға өтіп, жеке ток-шоуын жүргізді. Луизианада дүниеге келген Эмерсон өмірінің көп бөлігін Калифорния штатының Сан-Диего қаласында өткізді. Сан-Диего мемлекеттік колледжінде оқып жүргенде театрға қызығушылық танытып, актерлік мансабын бастады және Калифорниядағы түрлі театрларда ойнады. 1941 жылы Warner Bros. компаниясымен келісімшартқа отырып, олардың фильмдерінде көріне бастады. «Леди Гангстер» (1942) және Говард Хоукс режиссерлік еткен «Әскери әуе күштері» (1943) сияқты бірнеше фильм-нуарда ойнады. 1944 жылы «Димитриостың бетпердесі» фильмінде Закари Скотттың бұрынғы сүйіктісінің рөлін сомдады, ол оның ең есте қаларлық рөлдерінің бірі болды. 1944 жылдан 1950 жылға дейін Франклин Делано Рузвельттің ұлы Эллиотт Рузвельтке үйленді. 1949 жылы «The Faye Emerson Show» атты кешкі ток-шоуды жүргізе бастады. 1950 жылдар бойында көптеген ток-шоулар мен ойын-шоуларға қатысқандығы үшін «Телевизияның бірінші ханымы» деген лақап атқа ие болды. Ол сонымен қатар он жылдық ішінде Бродвейдегі көптеген қойылымдарда ойнады. Эмерсон 1963 жылы шоу-бизнестен зейнеткерлікке шығып, Еуропаға қоныс аударды. 1983 жылға дейін онда тұрып, 65 жасында Испанияның Дея қаласында асқазан рагынан қайтыс болды. Кино индустриясына қосқан үлесі үшін 1960 жылы Голливудтың Даңқ аллеясында оның жұлдызы орнатылды. Оның жұлдызы Голливуд бульварының 6529 нөмірінде орналасқан. Калифорния штатының Оушенсайд қаласындағы Сан-Луис-Рей академиясында, рим-католик монастырі мен жатақ мектебінде оқыған кезде драмаға қызығушылық танытты. Пойнт-Лома орта мектебінде оқыды, содан кейін бір жыл Сан-Диего мемлекеттік колледжінде білім алды. Эмерсон Сан-Диего қауымдық театры мен Сент-Джеймс репертуарлық театрына қосылып, Калифорнияда жазғы қойылымдарда өнер көрсетті. Эмерсон 1938 жылдың 29 қазанында әскери-теңіз авиаторы Уильям Уоллес Кроуфорд, кішімен үйленді. 1940 жылы олардың Уильям Уоллес "Скуп" Кроуфорд III атты ұлдары дүниеге келді.

Кино мансабы

1941 жылы Сан-Диего қалалық театрында «Бүгін мұнда» қойылымында ойнап тұрғанда, Эмерсонды Warner Bros. студиясының талантты агенті байқады. Кейіннен ол студиямен келісімшартқа қол қойып, «Миссуридің жаман адамдары» және «Тоғыз өмір жеткіліксіз» (екеуі де 1941 жылы шықты) фильмдерінде эпизодтық рөлдерде ойнағанға дейін, кішкентай рөлдерде ойнады. Алғашқы басты рөлін ол 1942 жылы «Леди гангстер» фильмінде әйел гангстер ретінде ойнады. 1943 жылы Эмерсон президент Франклин Д. Рузвельттің ұлы, полковник Эллиотт Рузвельтпен танысты. Говард Хьюз полковник Рузвельт Хьюз Ұшақ компаниясына Хьюз XF 11 ұшағын бағалау үшін келгенде екеуін жақындастыруға көмектесті. Рузвельт үйленген болғанымен, Хьюз бен оның әлеуметтік жеңілдетушісі Джонни Мейердің жомарт көмегімен Эмерсон мен ол араласа бастады. Кейіннен Эмерсон күмәні болғанына қарамастан, Хьюз оны қарым-қатынасты дамытуға ынталандырды және ол оған қарсы келе алмады деп мәлімдеді. Эмерсон мен Рузвельт 1944 жылдың 3 желтоқсанында Гранд-Каньонның шетінде үйленді, ол «Герлин Берлин» фильмін түсіріп жатқан жері. Хьюз бен Мейер үйлену тойына қаржы мен ұшақтарды ұсынды. Рузвельт Еуропаға оралғанда, барлау ұшағына «Менің Фэйім» деп ат қойды. 1945 жылы Беверли-Хиллсте бірнеше ай тұрғаннан кейін, жұбайлар Нью-Йорктегі Хайд-паркте Элеонора Рузвельтпен бірге тұрды. Эмерсон бірнеше қылмыстық драмаларда ойнады, үш фильмде Закари Скоттпен бірге: «Димитриостың маскасы» (1944), «Қауіп сигналы» (1945) және «Кінәлі куәгер» (1950). Ол Джон Гарфилдпен «Ешкім мәңгілікке дейін өмір сүрмейді» және Джейн Уайманмен «Түндегі қылмыс» фильмдерінде бірге ойнады. 1942 жылы түсірілген «Үлкен үйдегі кісі өлтіру» фильмі Эмерсон теледидарда танымал бола бастағаннан кейін онжылдықтың соңында жаңа атаумен қайта шықты. 1947 жылға қарай Эмерсонның Рузвельтпен некесі бұзыла бастады. 1948 жылдың соңында, «The Play's the Thing» спектаклінде Бродвейдегі дебютін жасағаннан кейін, 1948 жылдың 13 тамызынан 16 желтоқсанына дейін «Фей Эмерсон шоуы» (CBS) 1949 жылдың 24 қазанында дебют жасап, 1952 жылдың 12 сәуірінде аяқталды. Сол уақытта ол NBC-нің «Leave It To The Girls» шоуының гламурлық панеліне мүше болды және «Who Said That» бағдарламасының жиі қонағы болды. Ол екі телеарнада да тұрақты жұмыс істеді. CBS шоуынан басқа, ол 1950 жылдың 15 сәуірінен 20 мамырына дейін NBC телеарнасының тағы бір «Фей Эмерсон шоуында» ойнады. Ол аяқталғаннан кейін NBC-де тағы бір бағдарламада пайда болды: «Fifteen With Faye». 1948 жылдың қарашасында Эмерсон «Париж сән шеруіне» қатысты, ол кинотеатрлар үшін түсірілді және NBC телеарнасында көрсетілді (кейіннен оны Джули Гибсон ауыстырды). 1949 жылы Эмерсон «The Faye Emerson Show» бағдарламасын жүргізе бастады, ол кейде CBS және NBC телеарналарында бір уақытта көрсетіліп тұратын 15 минуттық бағдарлама болды, ол бір маусымға ғана созылса да, оған кең танылды. Автор Гейб Эссоудың «Теледидар тізімдерінің кітабында» жазғанына сәйкес, бағдарламаның бір бөлігінде оның көкірегі ашық көйлегі сырғанап, «оның кең кеудесі елдің барлық аймағына көрінді». Бағдарлама CBS студиясынан таратылды. 1950 жылы CBS телеарнасында көрсетіліп жүрген «Сторк клубы» үшін салынған студия — «Сторк клубының» «Кобби бөлмесінің» толық көшірмесі. «Сторк клубы» «Фей Эмерсон шоуынан» 15 минут бұрын эфирге шықты. «Fifteen with Faye» 1950 жылдың маусымынан тамызына дейін NBC телеарнасында көрсетілді. (бірақ бұл атау кейде басқаларға, соның ішінде Рут Лайонс пен Люсиль Боллға қолданылды). Осы уақыт аралығында Эмерсон жылына 200 000 долларға дейін табыс тапты. Эмерсон мен Хендерсон 1957 жылы Мексиканың Акапулько қаласында ажырасты. Бұрынғы қайын інісі Джеймс Рузвельт былай деп жазды: «Кейбір жасөспірім қыздармен болған оқиғадан кейін [Скич] Джонни Карсонның «Tonight» телешоуынан шығарылды, ал оның мансабы құлдырады. Эмерсонның Скитчпен некесі қиындыққа тап болды». Алайда, жасөспірімдер арасындағы оқиға Карсонның «Tonight Show» басталғанға дейін болды, ол 1962 жылға дейін басталған жоқ, ал Эмерсон Хендерсоннан 1957 жылы ажырасты. (Хендерсон 1957 жылы «Tonight» шоуынан шығарылды, бірақ ол Стив Алленнің нұсқасы болды.) 1950 жылдары теледидарда көрініс тапқан Эмерсон Бродвейдің көптеген қойылымдарында, соның ішінде «Parisienne» (1950), «The Heavenly Twins» (1955), «Protective Custody» (1956) және «Back to Methuselah» (1958) фильмдерінде де ойнады. Эмерсон 1950 жылдан 1957 жылға дейін Скич Хендерсонмен тұрмыста болды. 1963 жылы Эмерсон өзінің соңғы теледидарлық көрінісін жасап, шоу-бизнестен ресми түрде зейнеткерлікке шықты. Ол Еуропаға көшіп барып, бір уақыт Швейцарияда тұрып, 1975 жылы Испанияға қоныс аударды. Эмерсон Құрама Штаттарға сирек оралып, уақытының көп бөлігін оңашада өткізді. Эмерсон 1983 жылдың 9 наурызында 65 жасында Испанияның Дейя қаласында асқазан рагынан қайтыс болды.