Дамур трагедиясы: Ливан азамат соғысындағы марониттерге жасалған этникалық тазалау. 1976 жылы Палестина және Сәйқа тобының шабуылы, құрбан болғандар мен қашқандар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ливандық азаматтық соғыс кезіндегі қырғын
Massacre during the Lebanese Civil War
Дамур қырғыны 1976 жылдың 20 қаңтарында, 1975–1990 жылдардағы Ливандық азаматтық соғыс барысында болды. Бейруттен оңтүстікке қарайғы негізгі тас жолда орналасқан маронит христиандық Дамур қаласына Палестина Азат ету Ұйымының (ПАҰ) солшыл жанкүйерлері мен «Саиқа» жасақтары шабуыл жасады. Көптеген адамдар шайқаста немесе одан кейін болған қырғында қаза тапты, ал қалғандары қашуға мәжбүр болды. Роберт Фиск айтуынша, бұл қала Ливандық азаматтық соғысында тұңғыш рет этникалық тазалауға ұшырады. Бұл қырғын фалангистердің Карантинада жасаған қырқынына жауап ретінде жасалды. Дамур мен Дейр әл-Намадағы «Ахрар» және фалангист жасақтары Ливанның оңтүстігіне және Шуф аймағына апаратын жағалау жолын жапқан болатын, бұл ПАҰ-ға және Ливандық азаматтық соғысындағы оның солшыл және ұлтшыл одақтастарына қауіп тудырды. Бұл оқиға Ливандық азаматтық соғысы кезінде палестиналықтардың мұсылман күштерімен біріккен оқиғалардың бір бөлігі болды, христиан-мұсылмандық бөлініс аясында, көп ұзамай Бейрут Жасыл желі бойымен бөлінді – шығысында христиан анклавтары, батысында мұсылмандар орналасты. 9 қаңтарда жасақтар Дамур мен Джие қалаларын қоршауға алды. 17 қаңтарда ПАҰ Джиеге кірді. Қаза тапқандардың арасында Эли Хобейканың отбасы мүшелері мен оның келіні болды. Қырғыннан кейін бірнеше күн бойы көшеде палестиналықтар өлтірген 149 адамның денесі жатты, олардың ішінде зорланған көптеген әйелдер мен бастарынан жақыннан атылған сәбилердің денелері де болды. Бір куәгердің айтуынша, шабуыл қаланың артындағы таудан жасалған. «Бұл ақирет сағаты еді», – деді қазадан аман қалған христиан маронит діни қызметкері Мансур Лабаки. «Олар мыңдаған адаммен келіп, «Аллаху Акбар! (Алла ұлы!» деп айқайлап, «Арабтар үшін оларға шабуыл жасайық, Мұхаммедке құрбандық шалайық!» деді, және олар өз жолында кездескен еркектерді, әйелдерді және балаларды қырып-жойды». Томас Л. Фридманның сөзіне қарағанда, 1982 жылғы Ливан соғысы кезінде Сабра мен Шатила қырғынын жасаған фалангист Дамури бригадасы Башир Джемайелдің өлтірілуіне ғана емес, сонымен қатар палестиналықтардың бұрынғы қаза тапқан өз халқына, соның ішінде Дамурдегілерге де кек қайтаруды көздеді. Сабра мен Шатилаға шабуылға басшылық еткен Эли Хобейка Дамурдегі шабуылда туыстары мен келінінің қазасынан қатты әсер шекті. Халықаралық ауысу әділеті орталығының мәліметінше, ФАТХ және «Ас-Саиқа» жетекшілері «қаланы босату» туралы шешім қабылдады.
The Damour massacre took place on 20 January 1976, during the 1975–1990 Lebanese Civil War. Damour, a Maronite Christian town on the main highway south of Beirut, was attacked by left wing militants of the Palestine Liberation Organisation and as Sa'iqa. Many of its people died in battle or in the massacre that followed, and the others were forced to flee. According to Robert Fisk, the town was the first to be subject to ethnic cleansing in the Lebanese Civil War. The massacre was in retaliation to the Karantina massacre by the Phalangists. The Ahrar and the Phalangist militias, based in Damour, and Dayr al Nama had blocked the coastal road leading to southern Lebanon and the Chouf, which turned them into a threat to the PLO and its leftist and nationalist allies in the Lebanese Civil War. That occurred as part of a series of events during the Lebanese Civil War in which Palestinians joined the Muslim forces, in the context of the Christian Muslim divide, and soon Beirut was divided along the Green Line, with Christian enclaves to the east and Muslims to the west. On 9 January, the militias began a siege of Damour and Jiyeh. Jiyeh was entered by the PLO on 17 January. Among the killed were family members of Elie Hobeika and his fiancée. For several days after the massacre, 149 bodies of those executed by the Palestinians lay in the streets; this included the corpses of many women who had been raped and of babies who were shot from close range in the back of the head. According to an eyewitness, the attack took place from the mountain behind the town. "It was an apocalypse," said Father Mansour Labaky, a Christian Maronite priest who survived the massacre. "They were coming, thousands and thousands, shouting 'Allahu Akbar! (God is great!) Let us attack them for the Arabs, let us offer a holocaust to Mohammad! ", and they were slaughtering everyone in their path, men, women and children." According to Thomas L. Friedman, the Phalangist Damouri Brigade, which carried out the Sabra and Shatila massacre during the 1982 Lebanon War, sought revenge not only for the assassination of Bachir Gemayel but also for what he describes as past killings of their own people by Palestinians, including those at Damour. Elie Hobeika, who oversaw the attack on Sabra and Shatila, was greatly inspired by the loss of his relatives and fiancé in the attack at Damour. According to the International Center for Transitional Justice, the leadership of Fatah and as Sa'iqa made a decision to "empty the city."
Қылмыскерлер
Дамурдегі қырғынды жасаған күштердің нақты құрамы туралы әртүрлі мәлімдемелер бар. Бірнеше деректерге сәйкес, шабуылдаушы күштердің көп бөлігі Палестина Азат ету Армиясының (ПАА) бригадаларынан тұрған. Кейбір дереккөздер Египетпен қаруланған ПАА-ның Айн Жалут бригадасы мен Ирактан келген Кадисия бригадасын, сондай-ақ Саиқаны, ФАТХ сияқты басқа топтардың мүшелерін, сонымен қатар мұсылман ливандық әл-Мурабитун жасақтарын атады. Басқалары ливандықтардың бұл қырғынға қатысқан жоғын жоққа шығарып, зұлматтарды ФАТХ, Палестинаны Азат ету Халық Фронты және Палестинаны Азат ету Демократиялық Фронтының палестиналықтары, сондай-ақ Сирия, Иордания, Ливия, Иран, Пәкістан және Ауғанстаннан келген жауынгерлер жасағанын, тіпті Ливандағы Палестинаны Азат ету Халық Фронтының оқу орталығында оқып жатқан Жапондық Қызыл Армияның террористері де қатысқан болуы мүмкін деп санайды. Тарихшы Роберт Фискке сәйкес, ПЛО-ға шабуылға қатысуға рұқсат берген Ясир Арафат, олардың рұқсат еткені үшін жергілікті ПЛО командирлерін жазалауды жоспарлаған, ал Израиль профессоры Мордехай Нисан Арафаттың қырғынды жүргізген күштерді "тікелей бақылағанын" мәлімдейді.
There are varying claims about the precise composition of the forces that committed the massacre at Damour. According to some, bulk of the attacking forces seems to have been composed of brigades from the Palestinian Liberation Army (PLA). Some sources name the PLA's Ayn Jalout brigade armed by Egypt and the Qadisiyah brigade from Iraq, and as Sa'iqa, as well as other members of other groups, including Fatah, as well as the Muslim Lebanese al Murabitun militia. Others contend that there were no Lebanese involved in perpetrating the massacre, and that those who committed atrocities were Palestinians from the Fatah, Popular Front for the Liberation of Palestine, and Democratic Front for the Liberation of Palestine along with militiamen from Syria, Jordan, Libya, Iran, Pakistan and Afghanistan, and possibly even Japanese Red Army terrorists who were then undergoing training by the Popular Front for the Liberation of Palestine in Lebanon. According to historian Robert Fisk, Yasser Arafat, who had authorized the PLO to participate in the attack, wanted to execute the local PLO commanders afterwards for what they had permitted, while Israeli professor Mordechai Nisan claims that Arafat had "direct control" of the forces conducting the massacre.
Танымал мәдениетте
Ливандық-француз режиссері Зиад Дуэйридің Иордания азамат соғысынан кейін қашқан палестиналық ливандық босқын мен Дамур қырғынынан аман қалған ливандық христиан арасындағы сот процесі туралы "Қорлау" фильмі 2018 жылы "Оскар" сыйлығына ие болды.
The Insult, a film by the Lebanese French director, Ziad Doueiri, about a lawsuit between a Palestinian Lebanese refugee who fled after the Jordanian Civil War, and a Lebanese Christian who survived the Damour massacre, was nominated for the Oscars in 2018.