Кіріспе

Оңтүстік Африкалық ақ әйелдердің зорлықсыз қарсылық ұйымы.

The Black Sash – Оңтүстік Африкадағы адам құқықтарын қорғайтын ұйым. Ол 1955 жылы Йоханнесбургте либералды ақ әйелдер үшін зорлықсыз қарсылық ұйымы ретінде құрылды.

Шығу тегі

The Black Sash 1955 жылдың 19 мамырында Жан Синклер, Рут Фоули, Элизабет Макларен, Тертия Пайбус, Жан Босацца және Хелен Ньютон Томпсон атты алты орта таптық ақ әйел құрған. Бұл қара ленталар Оңтүстік Африка Конституциясы үшін көрсетілген қайғыны білдірді.

Апартеидке қарсы іс-әрекет

"Қара белбеу" бастапқыда Ұлттық партияның Кап провинциясындағы түсті терілі немесе аралас нәсілді сайлаушыларды сайлаушылар тізімінен шығаруына қарсы күресті. Апартеид жүйесі Оңтүстік Африка өмірінің барлық саласына енген кезде, "Қара белбеу" мүшелері Пасс заңдарына және басқа апартеид заңнамаларының қабылдануына қарсы наразылық білдірді. Кейіннен ұйым кеңес беру кеңселерiн ашып, осы заңнамадан зардап шеккен ақ емес оңтүстікафрикалықтарға олардың заңдық құқықтары туралы ақпарат берді. Бұл кеңес беру кеңселерi азаматтық қоғамның маңызды құрамдас бөлігі ретiнде ұйымның батыл және принциптi тұрысының маңызды бөлігі болды. 1955 жылдан 1994 жылға дейін "Қара белбеу" апартеид жүйесiне қарсы ақтардың кең таралған және айқын қарсылығын көрсетті. Шындығында, 1960-жылдардың және 1970-жылдардың көп бөлігінде "Қара белбеу" мен Оңтүстік Африка студенттерінің ұлттық одағы Парламенттен тыс үкіметке қарсы тұрақты ақ оппозицияны құрады. Ұйым мүшелері апартеид заңдарынан зардап шеккен отбасыларға ерікті адвокаттар ретінде жұмыс істеді, үнемі көшеде демонстрациялар өткізді, саяси жиналыстарда сөз сөйледі, әділетсіздік жағдайларын Парламент депутаттарының назарына жеткізді және Парламент пен үкімет кеңселерінің алдында бейнеттеулер ұйымдастырды. Көптеген мүшелері жергілікті ақ қауымдастықтарда жамандалды, ал қара белбеуді киген әйелдерге апартеидті қолдаушылар физикалық шабуыл жасауы сирек емес еді. Шина Дункан 1963 жылы "Қара белбеуге" қосылып, көп жылдар бойы оны басқарды және өмір бойы президенті болды. Оның басшылығымен көптеген брошюралар жазылып, апартеид кезінде адамдардың заңдық құқықтары туралы хабарлау мақсатында жергілікті тілдерге аударылды. 1980-жылдары "Қара белбеу" Трансвааль ауылдық әрекет комитетін (ТАӘК) құрды, ол кейіннен Ұлттық жер комитетінің құрамына кірді, бұл ұйым зорлықпен жерінен айырылған ақ емес қауымдастықтарға көмектесті. Ұйым жас ақ ер адамдарға міндетті әскери қызметке қарсы күресу үшін "Әскери қызметтен бас тарту кампаниясын" құруда маңызды рөл атқарды.

Апартеидтің аяқталуы

Қара шапанның қарсылық қозғалысы 1990-шы жылдардың басында апартеидтің аяқталуымен, АНК-нің тыйым салудан алынуымен және Нельсон Манделаның түрмеден босатылуымен аяқталды. Оның рөлін Нельсон Мандела босатылғаннан кейін және соңғы саяси лидерлер мойындады. 1994 жылғы көпұлтты сайлауларға дейін Қара шапан сайлаушыларды оқытумен айналысты және "Сіз бен дауыс" атты буклет жариялады. Ұйым 1995 жылы "Оңтүстік Африкада тұратын барлық адам үшін адам құқықтарын іске асыру" мақсатымен жұмыс істейтін нәсілдік дискриминациясыз гуманитарлық ұйым ретінде қайта құрылды. 2015 жылдың мамыр айында ұйым 60 жылдығын тойлады, сонымен қатар білім беру, оқыту, әсер ету және қоғамдық бақылауға көшті. Қара шапан тарихын тойлауға екі кітаптың жарық көргені де себеп болды: "Көше төңіректерінде тұру: Қара шапанның Натал орталық аймағының тарихы" және Аннемари Хендрикстің өмірбаяны.