Кіріспе

Американдық мормондық көшбасшы (1793–1866)

Титус Биллингс (25 наурыз 1793 – 6 ақпан 1866) – Соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысына ерте сенген адам. Ол Эбенезер Биллингс пен Эстер Джойстың ұлы болған. Биллингстің танымал аталарының бірі – Англиядағы Корольдік соттың бас судьясы сэр Томас Биллинг.

Камбелит коммунасы

1817 жылдың 16 ақпанында ол Дианта Морлиге үйленді. Дианта және оның үлкен ағасы Исаак Морли Сидни Ригдонның Кемпбеллиттер қауымының мүшелері еді. Бұл утопиялық топ барлық мүшелерінің пайдасы үшін ортақ мүліктерді ұстанып, қауымдық принциптерді қолданды. Олар сондай-ақ, христиандықтың таза түрін қалпына келтіру керек деген сенімде болды, бұл үшін ерте христиан шіркеуін үлгі етіп алды. Бұл сенімдер Биллингстің "Мәсіх шіркеуі" мүшелігіне, соның ішінде болашақта Біріккен тәртіпке қатысуына алғышарт болды. Сидни Ригдон жаңадан құрылған Мәсіх шіркеуіне қосылғанда, ол қауымына екі сағаттық уағыз айтып, неліктен осы қадамға барып отырғанын түсіндірді. Келесі күні, 1830 жылдың 15 қарашасында ол шомылдырылды. Біллингс Киртленд, Огайода шомылдырылған екінші адам болды.

Ертедегі шіркеу мүшелері

1831 жылғы наурыз айында соңғы күндердің қасиеттілері қозғалысының негізін қалаушы Джозеф Смит, қасиеттілерге жерлері мен ақшаларының бір бөлігін шіркеуге беруді бұйырған аян алғанын мәлімдеді. 1831 жылдың тамызында Биллингске Морли отбасының шаруашылығы мен мүлкін сатуға бұйрық берілді, осылайша Миссури штатының Индепенденс қаласына көшуге дайындалды. 1832 жылдың 10 наурызында Томас Б. Марш оны ақсақалдыққа бекітті. Миссури штатының Джексон округіне жол тартқанда, ол Кентукки штатының Луисвилл қаласындағы «Чарльстон» атты бу кемесінде Джозеф Смитпен кездесті. Биллингс отбасы мамыр айында Миссури штатының Клей округіне жетті. Миссуриде болған кезде Биллингс шіркеудің бірінші епископы Эдвард Партриджбен бірге Біріккен Орденге қатысты. Бірақ Біріккен Орден ұзаққа соқпады, ал сол кездегі мормонға қарсы қысым Биллингстің мүлкінің көп бөлігін жоғалтуына себеп болды. Ол кездегі губернатор Боггстың жалға алған шаруашылығында сабан сақтап жатқанда, бір топ адам 24 тонна сабанды өртеп жіберіп, кейін Биллингсті Клей округінен қуды. 1835 жылдың ақпан айында Титус және Дианта Биллингстер Киртленд ғибадатханасын аяқтау үшін Огайо штатының Киртленд қаласына қайта оралды. Титус тас қалаушы, ағаш шебер және музыкант болды, ал Дианта ғибадатхана үшін арнайы киімдерді жасады. Наурыз айында ғибадатхана аяқталған соң Дианта бағыштау рәсімінде ән шырқады, ал Титус Пайғамбарлар мектебінің мүшесі атанды. Биллингс отбасы 1837 жылы Миссуриге қайтып келді, ал Титус 1837 жылдың 1 тамызында Фар-Уэстте өткен шіркеудің Бас жиналысында Епископ Эдвард Партридждің екінші кеңесшісі болып бекітілді. 1842 жылдың 22 тамызында Биллингс Жаңа Англия штаттарына миссионерлік сапарға шақырылды. Оның серігі Люман Андрос Шуртлифф болды. Олар көп қиындықтарға тап болғаннан кейін 1843 жылдың маусым айында аз ғана жетістікпен оралды. 1846 жылдың қыркүйегінде Исаак Морлидің шеберханасы өртеніп, Биллингс отбасы және Морлитаун тұрғындарының барлығы Наувооға көшіп кетті. Осы уақыт аралығында Биллингс Наувоо ғибадатханасының құрылысы аяқталғанға дейін күнделікті жұмыс істеді. Бірақ, жаулап алушылардың қысымы салдарынан олардың тұруы ұзаққа соқпады, ал Джозеф Смит қайтыс болғаннан кейін Биллингс отбасы мен қасиеттілер Наувоодан көшіп кетті. 1848 жылы Биллингс Хебер К. Кимболлдың пионерлер тобында елулік капитан болып тағайындалды. Топ 1848 жылдың қысында Тұзды көл аңғарына жетті. 1849 жылдың ақпан айында Биллингс Үлкен Солт-Лейк қаласының Жоғарғы кеңесіне шақырылды.

Ютадағы қоныстар

Уте көшбасшысы Уолкара шіркеу президенті Бригам Янгты Ута штатының орталық бөлігіндегі Санпич (қазіргі Санпете) аңғарына отарлаушыларды жіберуге шақырғаннан кейін, Янг Исаак Морлиді және басқа отарлаушыларды, соның ішінде Титус Биллингс отбасын, қазіргі Манти қаласына жіберді. Манти Солт-Лейк-Ситидегі заң шығарушы органмен біріктірілді және аймақ 1851 жылы картографияланды. Картографиялық жұмыстар аяқталғаннан кейін, қоныс аударушылар Темпл-Хиллдегі уақытша баспаналарын тастап, қалалық жерлеріне көшіп барды. Биллингс пен Джесриел Шомейкер алғашқы үйлерді салды, ал олардан кейін келесі қысқа дейін басқалары да соңынан ерді. Биллингстердің үйі бүгінге дейін сақталған. Биллингс Мантиде тұрып, 1851 жылы ондағы қазыналық кеңестің мүшесі болды. Бастапқыда, аймақтың жергілікті тайпалары отарлаушыларға достықпен қабылдады, бірақ бір-бірімен соғыста болды. Бір тайпа екінші тайпаны жеңген кезде, қарсылас тайпаның әйелдері мен балалары құл ретінде алынып кететін. Жаңадан құлдыққа түскен балаларға жасалған қатыгездікті көрген пионерлер кейде оларды тұтқыннан сатып алып, азат ететін. Титус Биллингс жас тайпа қызын сатып алып, Диантаға қыз ретінде тәрбиелеуге берді. Дианта қызға Роза Биллингс деп ат қойды. Бірнеше жылдан кейін пионерлер тайпаларды Ұлы Рухтың тұтқындарға қатыгездік көрсетулеріне наразы екеніне көндіре алды, және бұл әдет біртіндеп тоқтатылды.

Көп әйел алу

1854 жылдың 20 қаңтарында Титус көп әйелділік дәстүрі бойынша Мэри Энн Таттлға екінші әйелі ретінде үйленді. Мэри Энн – Говард Иганның ажырасып кеткен, бұрынғы көп әйелдік әйелі. Ол Титуспен төрт бала туды, бірақ олар да ажырасты.