Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Камерун Республикасының этносы – Мунго (Моунго) халқы. Олар басқа жағалаулық халықтармен бірге Сава этностық тобына жатады. Мунго халқы тарихи түрде Дуала халқының ықпалында болған, және екі топтың да мәдениеттері, тарихы мен шығу тегі ұқсас.
Ethnic group of the Republic of Cameroon
The Mungo (Moungo) are an ethnic group of the Republic of Cameroon. Along with the other coastal peoples, they belong to the Sawa ethnic groups. The Mungo have historically been dominated by the Duala people, and the two groups share similar cultures, histories, and claims of origin.
Тарих және география
Мунгоның бір ғана шығу тарихы жоқ. Кейбіреулер Дуала мен Лимбаның тарихы Мбеди есімді адамнан басталады дейді. Мбедидің ұлдары Эваль мен Дибонго Питиден (Дуаланың солтүстік-шығысында) Камерун жағалауына қарай көшіп келді. Ал басқалары өз тегін Локула есімді адамға дейін жегізеді, ол қазіргі Нигерияның Эфик аймағынан шығысқа қарай көшіп келген. Дегенмен, бұрынғы дәстүр сенімдірек көрінеді, ал Нигерия жөніндегі әңгіме кейінірек қоныс аударушылардың Лимба еліне Ефик аймақтарынан кіріп, ассимиляцияланғанын көрсетеді. 16 ғасырда Дуала Камерунның жетекші саудагерлеріне айналды. Мунго Дуалаға еуропалықтардан алынған алкоголь, оқ-дәрі, қару, айна, киім, мата және құрал-жабдықтар сияқты тауарлармен, сондай-ақ құлдармен қамтамасыз етті. 1918 жылы Германия Бірінші дүниежүзілік соғыста жеңіліске ұшырады, және оның отарлары Ұлттар Лигасының мандатына айналды. Ұлыбритания мен Франция Камерунды басқаруды бөлісіп, Камерун жағалауын бөліп алды. Мунго екіге жарылды. Мунго халқы Мунго өзенінің төменгі ағысында және оны толықтыратын салаларда қоныстанды. Олардың жері Моунго бөлімінің (Литтораль провинциясы) және Фако бөлімінің (Оңтүстік-Батыс провинциясы) шекарасында орналасқан. Балық аулау – күнкөрістің негізгі тәсілі.
The Mungo share no singular origin story. Some claim the same history as the Duala and Limba, descending from a man named Mbedi. From a place called Piti (northeast of Douala), Mbedi's sons Ewale and Dibongo migrated south toward the Cameroon coast. while others trace their ancestry to a man named Lokula who migrated east from near Efik territory in modern day Nigeria. The former tradition seems more likely, however, and the Nigerian story possibly indicates that later settlers entered Limba country from Efik territories at some point and assimilated. By the 16th century, the Duala had become the leading traders in Cameroon. The Mungo provided goods and slaves to the Duala in exchange for goods obtained from the Europeans, such as alcohol, gunpowder, guns, mirrors, shoes, textiles, and tools. In 1918, Germany lost World War I, and her colonies became mandates of the League of Nations. Great Britain and France split the administration of the Kameruns, partitioning the Cameroonian Littoral. The Mungo were divided in two. The Mungo live along the Mungo River's lower stretch and the creeks that feed it. Their territory straddles the border of the Moungo division of the Littoral Province and the Fako division of the Southwest Province. Fishing is the primary means of subsistence.
Тіл
Монго тайпасы Дуала тілінің диалектісінде сөйлейді. Дуала – Нигер-Конго тілдері отбасының Банту тобына жатады. Сонымен қатар, мектепке барған немесе қалалық жерде тұратын адамдар көбінесе еуропалық тілде сөйлейді. Жағалау Монголары үшін бұл француз тілі, Оңтүстік-Батыс Монголары үшін – Камерундық пиджин ағылшын тілі немесе стандартты ағылшын тілі, ал Монго үшін – оның бірі немесе екіншісі. Бүгінде ағылшын тілінде сөйлейтін адамдардың саны артып келеді және олардың көпшілігі алғашқы тіл ретінде пиджинмен өседі.
The Mungo who speak a dialect of Duala. Duala is part of the Bantu group of the Niger–Congo language family. In addition, individuals who have attended school or lived in an urban centre usually speak a European language. For Littoral Mungo, this is French; for Southwest Mungo, it is Cameroonian Pidgin English or standard English; and for the Mungo it is one or the other. A growing number of the Anglophones today grow up with Pidgin as their first tongue.
Өнер
Мунголар сава халқының жыл сайынғы Нгондо дәстүрлі фестиваліне тұрақты түрде қатысады. Мақсаты – ата-бабалармен байланыс орнатып, болашаққа нұсқау мен қорғау тілеу. Мерекелік шараларға қарулы жекпе-жек, сұлулық сайысы, қайықтар жарысы және дәстүрлі күрес кіреді.
The Mungo are regular attendees of the annual Ngondo, a traditional festival of the Sawa peoples. The goal is to communicate with the ancestors and ask them for guidance and protection for the future. The festivities also include armed combat, beauty pageants, pirogue races, and traditional wrestling.
Жіктеу
Мунго халқы – бант тілінде сөйлеп, бант тектес. Нақтырақ айтқанда, олар Камерунның жағалау халықтары – савалардың құрамына кіреді.
The Mungo are Bantu in language and origin. More narrowly, they fall into the Sawa, or the coastal peoples of Cameroon.