Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батак, ресми түрде Батак қаласы (;) – Филиппиннің Илокос-Норте провинциясындағы 5-ші санаттағы құрамдас қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 55 484 адамды құрайды.
Component city in Ilocos Norte, Philippines
Batac, officially the City of Batac (; ), is a 5th class component city in the province of Ilocos Norte, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 55,484 people.
Этимология
Батак сөзі илокано тілінде "тарту" деп аударылады. Көбінесе, ол "адамдардың күштерін біріктіруін" білдіреді. Батак атауының шығу тегіне қатысты қызықты әңгіме бар. Аңыз бойынша, Батак елді мекені құрылмас бұрын, бір адам "камангег" тамырлы егінін іздеп қазып жатқанда терең шұңқырға құлап кетіпті. Ол шығуға тырысқан, бірақ бар күшін салса да көтеріле алмаған. Көмекке шақырып айқайлаған, бірақ ешкім болмаған. Сағаттап күтіп, құтқарылу үмітін жоғалтқан. Содан кейін көршілес Паоай қаласынан екі адам өтіп бара жатқан. Олар айқайды естіп, дауыс келген жерге жеткен. Олар оны көргенде, ол "Баткеннак! Батакеннак!" деп айқайлап тұрған екен. Екі адам түсінбеген, сосын ол "Мені тартып шығарыңдар! Мені көтеріңдер!" дегенін түсіндірген. Олар да солай істеген. Екі адам өз қалаларына келген соң, оқиғаны достарына айтқан. Сол кезде бастап, қала "Батак" деп аталған, бұл "батакеннак" сөзінен туындаған.
The word Batac translates as "pull" in the Ilocano language. More loosely, it refers to "the people's pulling their efforts together." Batac has an interesting colloquial origin of its name. According to a legend, set in pre settlement Batac, a man fell into a deep hole while he was digging for the root crop "camangeg". He struggled to get out but could not despite his best efforts. He cried for help but nobody was around. He waited for hours and had given up hope of being saved. Two men from the neighboring town of Paoay happened to pass by. They heard the man shouting and traced it to where he was trapped. Upon seeing him, they heard the man said "Batakennak! Batakennak!" The two men did not understand until the man explained that he was saying, "Pull me up! Pull me up!" They did just that. When the two men reached their hometown, they told their story to their friends. Since then, the town has been called "Batac," which is derived from the word "batakennak."
Тарих
Батак 1587 жылы августиндіктермен, Таза ұғымның қамқорлығымен құрылған. Бұл Илокос-Норте провинциясындағы августиндіктер құрған екінші ескі қала. Сондықтан, 1987 жылы Батак төртінші ғасырлық мерейтойын атап өтті. Батак 1586 жылдың 5 қаңтарында ресми түрде миссия ретінде ұйымдастырылды. Жергілікті тұрғындарды дінге баулуға тағайындалған алғашқы священник – 1585 жылы Батакқа келген августиндік Эстебан Марин болды. Паоай және Динглас (Динграс) сол кезде Батактың визиталары болып табылды. Халық ауыз әңгімелерінде Батак қаласының негізі қаланған кезде екі ауыл болғандығы айтылады: бірі – Нангалисан аумағын мекендеген Итнег қауымы, екіншісі – Сан-Хоседе тұратын христиан қауымы. Қаланың алғашқы орны Сан-Хоседе болды, қазір ол Палпаликонг ауылы деп аталады. Банги және Нуэва Эраның этникалық азшылық топтары Батактың испандықтарға дейінгі тұрғындарының ұрпақтары екендігі айтылады. Августиндіктер Батак халқын басқа тайпалардан гөрі көбірек өркениетті деп есептеді, себебі олар жеке тазалық тұрғысынан басқа "индиостардан" жақсы болды.
Batac was founded by the Augustinians in 1587 under the patronage of the Immaculate Conception. It is the second oldest town established by the Augustinians in the province of Ilocos Norte. Hence, in 1987, Batac reached its fourth centennial. Batac was officially organized into a ministry on January 5, 1586. The first priest assigned to cathecize the natives of the community was Esteban Marin, an Augustinian who probably arrived in Batac in 1585. Paoay and Dinglas (Dingras) were then the visitas of Batac. Folk history states that there were two villages in Batac during the early part of tile foundation of the town, one was an Itneg community which occupied sitio Nangalisan and a Christian community occupying San José. The first site of tile poblacion was in San José, which is now called Barangay Palpalicong. It is said that the ethnic minority groups of Bangui and Nueva Era are the pre Spanish descendants of early inhabitants of Batac. The Augustinians considered the people of Batac more civilized than the other tribes, because they were better than the other "Indios" in personal cleanliness.
Қалалық аудан
Республиканың 9407 заңы Батак муниципалитетін Илокос-Норте провинциясының құрамдас қаласына айналдырды, ол Батак қаласы деп аталды. 2007 жылғы 23 маусымда өткізілген референдумда халық бұл заңды үлкен көпшілікпен бекітті. 2008 жылғы 18 қарашада Филиппин қалаларының лигасы ұсынған шағым бойынша Жоғарғы Сот Батак және тағы 15 қаланың қала мәртебесін беру туралы заңды конституцияға қайшы деп жариялады. 2009 жылғы 22 желтоқсанда Батак пен 15 басқа муниципалитет 2008 жылғы 18 қарашадағы сот шешімінің күшін жойғаннан кейін қала мәртебесін қайта алды. 2010 жылғы 23 тамызда сот 2008 жылғы 18 қарашадағы шешімін қайта күшке енгізіп, Батак пен 15 қаланың муниципалитеттерге айналуына себеп болды. Соңында, 2011 жылғы 15 ақпанда Батак, сондай-ақ 15 муниципалитет қала мәртебесін қайта алды, қалаға айналудың барлық заңдық талаптарға сәйкес екені жарияланды. Алты жылдық сот дауларынан кейін, Филиппин қалалары лигасының кеңесіндегі қарарымен Батак пен 15 басқа қаланың қала мәртебесі мойындалды және ресми түрде қабылданды.
Republic Act 9407, the law that converted the Municipality of Batac into a component city in the Province of Ilocos Norte, to be known as Batac City, was overwhelmingly ratified by the people in a plebiscite conducted on June 23, 2007. The Supreme Court declared the cityhood law of Batac and 15 other cities unconstitutional after a petition filed by the League of Cities of the Philippines in its ruling on November 18, 2008. On December 22, 2009, the cityhood law of Batac and 15 other municipalities regain its status as cities again after the court reversed its ruling on November 18, 2008. On August 23, 2010, the court reinstated its ruling on November 18, 2008, causing Batac and 15 cities to become regular municipalities. Finally, on February 15, 2011, Batac becomes a city again including the 15 municipalities declaring that the conversion to cityhood met all legal requirements. After six years of legal battle, in its board resolution, the League of Cities of the Philippines acknowledged and recognized the cityhood of Batac and 15 other cities.
География
Батак Лусон аралының солтүстік-батысында, Оңтүстік Қытай теңізінің шығыс жағасынан шамамен, Метро Маниладан және провинция астанасы Лаоагтан қашықтықта орналасқан. Бана, Куримао, Паоай, Пинили, Саррат, Маркос және Сан-Николас муниципалитеттері оның шекараларын құрайды.
Batac is located in the northwest of Luzon island, about from the eastern shores of the South China Sea, and from Metro Manila and from Laoag, the provincial capital. The municipalities of Banna, Currimao, Paoay, Pinili, Sarrat, Marcos and San Nicolas form its boundaries.
Демография
2020 жылғы санақта Батак қаласының халқы 55 484 адамды құрады, халық тығыздығы .
In the 2020 census, the population of Batac was 55,484 people, with a density of .
Экономика
Батак қаласының қоғамдық базары, аймақтағы ең ірілерінің бірі саналады және алуан түрлі тауарларды ұсынады: жаңа жиналған жергілікті көкөністер мен жемістер, қолөнер бұйымдары, тоқу өнімдері, қыш ыдыстар, дәстүрлі тағамдар, чихарон, лонгганиса, ылғал базардың тағамдары және тағы да көптеген нәрселер. Қалалық қоғамдық базарға жақын орналасқан Delicia орталығында RTW дүкендері, банктер, тұрмыстық техника дүкендері, шаруашылық тауарлары, дәріханалар, азық-түлік дүкендері, лотерея бөлімі және тағы басқалары бар. Delicia орталығы мен қалалық қоғамдық базар Батак қаласының сауда ауданының бір бөлігін құрайды. Батак қалалық әкімшілік орталығында Филиппин Орталық банкінің қолма-қол ақша бөлімшесінің болуы қаржы институттарының өсуіне ықпал етеді – Филиппин Ұлттық банкі, RCBC, Metrobank, Land Bank, BPI, Коммерциялық банк, BDO және басқа да жергілікті банктер. Бұл Батактың инвесторларға қолайлы бизнес-орта ұсынатынын көрсетеді. Провинцияның ең заманауи сауда орталықтарының бірі – Плаза Маэстро кешені, жаңа буынның қажеттіліктерін қанағаттандырады, елдің ең танымал екі фастфуд желісін (Jollibee және Chowking), бірнеше бутик дүкендерін, дәріхана мен фотостудияны және тағы да басқаларын ұсынады. Сауда кешенінен жақын жерде нан пісіретін дүкендер мен жергілікті пицца үйі орналасқан.
The Batac City Public Market touted as one of the biggest in the region offers a wide array of goods – freshly picked local vegetables and fruits, handicrafts, tincrafts, pottery, native delicacies, chicharon, longganisa, wet market treats and many others. The Delicia Center, located adjacent to the City Public Market, contains RTW shops, banks, appliance stores, farm supplies, pharmacies, groceries, a lottery outlet and many more. The Delicia Center and the City Public Market form part of the commercial district of Batac City. With the presence of the Central Bank of the Philippines Cash Unit in the Batac City Government Center, financial institutions continue to spawn – Philippine National Bank, RCBC, Metrobank, Land Bank, BPI, Bank of Commerce, BDO and other local banks. Proof that Batac is offering a good business climate to investors. The Plaza Maestro Complex, one of the most modern shopping centers in the province caters to the needs of the new generation, offering two of the country's top fast food chains (Jollibee and Chowking), several boutique shops, a drugstore and a photo shop, among others. A stone's throw away from the commercial complex are bakeshops and a local pizza house.
Туризм
Маркос мұражайы мен кесенесі қала орталығында орналасқан. Кесененің ішінде бұрынғы президент Фердинанд Э. Маркостың шыны сандықта сақталған денесі бар. Мұражайда сол кездегі президенттің естеліктері, Қарулы күштердегі қызметінен бастап президенттік лауазымына дейінгі кезеңдерінен қалған заттар жиналған. Батак қаласынан шыққан тағы бір белгілі тұлғалар – Филиппин армиясының әкесі генерал Артемио Рикарте және Филиппин тәуелсіз шіркеуінің негізін қалаушылардың бірі Мсг. Грегорио Аглипай. Осы тұлғалардың құрметіне ескерткіштер мен қасиетті орындар орнатылып, олардың есімдерімен аталады. Батак өзені бойындағы Эмпанадаан – туристерге арналған сауда және тамақтану орталығы, онда қаланың басты өнімі – емпанада, сондай-ақ басқа да сувенирлер мен тағамдар сатылады. Қалада екі фестиваль өтеді: Шаруалар фестивалі және Эмпанада фестивалі. Жыл сайын мамыр айының бірінші аптасында ұйымдастырылатын Шаруалар фестивалі – мол өнімді тойлау және қала шаруаларына арналған құрмет көрсету. Оған қаланың ауылдық аудандары қатысады. Эмпанада фестивалі – 23 маусымда қаланың жарғы күнін мерекелеу үшін өткізіледі. Фестивальдің басты көрнектілігі – емпанада дайындау процесін көрсететін көше биі. Батак қалалық фиестасы, 8 желтоқсанда басталатын бір айлық мереке, Илокос-Норте провинциясындағы ең ұзақ фиеста болып табылады. Фиеста қаланың қасиетті қамқоршысы, Таза ұғымды Анамыздың құрметіне өткізіледі. 8 желтоқсанда өтетін Электр және жарық шеруі қалалық фиестаның басталуын белгілейді.
The Marcos Museum and Mausoleum is situated in the city center. The Mausoleum is where the glass entombed, preserved corpse of Former President Ferdinand E. Marcos is found. The Museum holds the memorabilia of then President, from his stint in the Armed Forces down to his presidency. Other notable figures who hails from Batac include Gen. Artemio Ricarte, the Father of the Philippine Army and Msgr. Gregorio Aglipay, the co founder of the Philippine Independent Church. Monuments and shrines of these personalities had been erected and named after them. The Batac Riverside Empanadaan is a retail and dining center catering to tourist selling food products including the city's primary commodity of Batac, the empanada, and other souvenirs and products. The city has two festivals, The Farmers Festival and The Empanada Festival. The Farmers' Festival, conducted in the first week of May each year is a celebration of bountiful harvest and a tribute to the farmers of the city. It is participated by the rural barangays of the city. The Empanada Festival is a festivity held on the June 23 in celebration of the city's Charter Day. The main feature of the festival is the street dancing which chronicles the process of preparing the empanada. The Batac City Fiesta, a month long festivity commencing on December 8, is the longest fiesta in the Province of Ilocos Norte. The fiesta is celebrated in honor of the city's patroness, Our Lady of the Immaculate Conception. The Electric and Lights Parade marks the beginning of the City Fiesta every December 8.
Жергілікті билік
Батак Илокос-Норте провинциясының екінші конгресс округіне қарайды. Оны жергілікті атқарушы орган ретінде тағайындалған қала әкімі және жергілікті басқару кодексіне сәйкес заң шығарушы орган ретінде қалалық кеңес басқарады. Қала әкімі, вице-мэр және кеңес мүшелері халық тарапынан тікелей сайлау арқылы сайланады, бұл сайлау үш жыл сайын өткізіледі.
Batac, belonging to the second congressional district of the province of Ilocos Norte, is governed by a mayor designated as its local chief executive and by a city council as its legislative body in accordance with the Local Government Code. The mayor, vice mayor, and the councilors are elected directly by the people through an election which is being held every three years.
Сайланған лауазымды адамдар
+ Қалалық кеңес мүшелері (2022–2025) Лауазым аты Конгрессмен Евгенио Анжело М. Барба Мэр Альберт Д. Чуа Вице-мэр Винделл Д. Чуа Кеңесшілер Бисмарк Анжело А. Квиданг Марк Кристиан Р. Чуа Кичел Джомари Г. Пунгтилан Виолетта Евгения Д. Налупта Лакки Рене Г. Бунье Джон Габриэль Доминик М. Дагуио Кристофер Б. Лагмай Джоэл Р. Гарсия Джейме С. Танагон А. Авелард Ибарра Ф. Крисостомо Джозеф П. Улит (ABC президенті) Джеймс Г. Сакляян (SK президенті)
+ Members of the City Council(2022–2025) Position Name Congressman Eugenio Angelo M. Barba Mayor Albert D. ChuaVice Mayor Windell D. Chua Councilors Bismark Angelo A. Quidang Mark Christian R. Chua Kichel Jomarie G. Pungtilan Violeta Eugenia D. Nalupta Lucky Rene G. Bunye John Gabrielle Dominique M. Daguio Christopher B. Lagmay Joel R. Garcia Jaime S. Tanagon Sr. Avelard Ibarra F. Crisostomo Joseph P. Ulit (ABC President) James G. Saclayan (SK President)
Білім
Батак ұлттық орта мектебі (BNHS) қаланың ең танымал орта мектебі. Оның үш кампусы бар: Побласион, Бунгон және Паяо. Мариано Маркос мемлекеттік университеті (MMSU) – Илокос аймағындағы жан-жақты жоғары білім беру мекемесі. MMSU-ның тамыры тереңге сіңген, негізі берік, ал бастауы 1900 жылдардың басына дейін созылатын маңызды тарихи кезеңдермен байланысты. Қалада бір католик мектебі бар, ол – Пәк Тұжырым академиясы. Ол қаланың қамқоршысы – Пәк Тұжырым атымен аталған. Ол "Құдай Рухының қызметшілері" (SSpS) миссионерлік қарындастарының басқаруында. Ол 1963 жылы құрылған және Пәк Тұжырым шіркеуінің жанында орналасқан.
Batac National High School (BNHS) is the most popular high school in the city. It has three campuses: Poblacion, Bungon and Payao. The Mariano Marcos State University (MMSU) is a comprehensive institution of higher learning in the Ilocos Region. MMSU's root anchored deep, its foundation is strong, and its beginnings all proven historical turning points as far back as the early 1900s. The city has one Catholic School, The Immaculate Conception Academy. It was named after Immaculate Conception, the patron saint of the city. It is under the Missionary Sisters Servants of the Holy Spirit (SSpS). It was founded in 1963. It is located beside the Immaculate Conception Parish.