Кіріспе
Ауыр жүк көтеру турбовинтолетті жүк тасымалдаушы. The Short Belfast (немесе Shorts Belfast) – британдық Short Brothers компаниясы Белфаст қаласында құрастырған ауыр жүк көтеруге арналған турбовинтолетті жүк тасымалдаушы ұшақ. Барлығы 10 ғана ұшақ салынды, олардың бәрі Корольдік әуе күштерінің (RAF) қызметінде болды және Short Belfast C.1 белгісімен пайдаланылды. Қызметке енген кезде Белфаст сол уақытқа дейін британдық әскері пайдаланған ең үлкен ұшақ болды. RAF Strike Command құрылғаннан және көлік активтерін қайта ұйымдастырудан кейін, RAF 1976 жылдың соңына дейін Белфаст көлігінің барлығын қызметтен шығаруға шешім қабылдады. RAF қызметтен шығарғаннан кейін бес Белфаст сатылып, TAC HeavyLift жүк тасымалдау компаниясының азаматтық қызметіне берілді. Ұшақтың жаңа иелері және болашақ жоспарлары туралы көп мәлімет жоқ, бірақ интернеттегі әңгімелерге сәйкес, ұшақ Австралияның Квинсленд штатына жүк тасымалын жүзеге асыру бойынша келісімшартқа ие болады.
The Short Belfast (or Shorts Belfast) is a heavy lift turboprop freighter that was built by British manufacturer Short Brothers at Belfast. Only 10 aircraft were constructed, all of which entered service with the Royal Air Force (RAF), who operated it under the designation Short Belfast C.1. Upon its entry into service, the Belfast was the largest aircraft that the British military had ever operated up to that time. Following the formation of RAF Strike Command and a reorganisation of transport assets, the RAF decided to retire all of its Belfast transports by the end of 1976. Shortly after the type had been retired by the RAF, five Belfasts were sold and placed into civilian service with the cargo airline TAC HeavyLift. Little is known about the new owners or the future plans for the aircraft, however rumours online say that the aircraft will be operating a cargo contract "Local" to Queensland, Australia.
Шығу тегі
Белфаст ұшағы Short Brothers компаниясы жүргізген зерттеулердің нәтижесінде пайда болды. 1950 жылдардың ортасында әртүрлі әскери жүкті тасымалдауға арналған конструкцияны оңтайландыру мақсатымен төрт Bristol Orion турбовинттік қозғалтқыштарды қолдану мүмкіндігі зерттелді. Фирма басшылығы Корольдік әуе күштерінің (RAF) жақын арада мұндай ұшаққа қатысты операциялық талаптар қоятынына сенгендіктен, осы зерттеулерді жалғастыру туралы шешім қабылданды. Алайда, Shorts компаниясының төрағасы сэр Мэтью Слаттери мұндай ұшақтың практикалық тұрғыдан тиімділігіне күмәнданды. Слаттери мұндай ұшақты бастапқыдан әзірлеудің жеткілікті нарықтық сұранысы болмайтынын айтты және оның орнына бар болған Bristol Britannia көлігінен мүмкіндігінше көп компоненттер мен жүйелерді пайдалануды ұсынды. Бұл шара логикалық және практикалық болып саналды, өйткені ол даму уақытын және шығындарын азайтуға, сондай-ақ сенімділікті арттыруға мүмкіндік берді, бірақ бұл өнімділіктің төмендеуіне әкелді. Бірінші автоматты қону, бастапқыда күтілгеннен кем, бар болғаны 120 сағаттық сынақ ұшудан кейін жүзеге асырылды. Shorts Brothers компаниясының төрағасы C. E. Wrangham мәлімдегендей, Белфасттың шығындары 30 ұшақ сатылғанда толығымен өтеледі деп күтілді.
Ұсынылған туындылар
Шорт Белфаст ұшағының бірнеше түйінді нұсқаларын ұсынды. 1960 жылдардың басында ұшақтың екі негізгі азаматтық нұсқасы, SC5/10A және SH5/31 атауларымен талқыланды. Бұл нұсқада Белфасттың фюзеляжы Lockheed C 141 Starlifter ұшағының қанатымен жұптастырылу жоспарланған, бұл турбовинтті қозғалтқыштардың орнына турбореактивті қозғалтқыштарды орнатуға мүмкіндік берер еді. Бұл нұсқаны қуаттандыру үшін Pratt & Whitney JT3D 3 (18 000 фунт итерме) немесе JT3D 8 (21 000 фунт), Rolls Royce Conway 550 (21 825 фунт) немесе Bristol Siddeley BS.100 (шамамен 27 000 фунт) қозғалтқыштары қарастырылды. SC.5/45 деп аталған, шамамен ұқсас, бірақ жақсартылған ұсыныс, Shorts компаниясы тарапынан АСР.364 операциялық талабына байланысты белсенді түрде насихатталды, өйткені ол ел ішінде және экспортқа пайдалану үшін SC.5/41 деп аталатын, азаматтыққа бағытталған дерлік бірдей модельді өндіруге де мүмкіндік берер еді. SC.5/41 және SC.5/45 ұсыныстары бойынша Британдық теңіз әуе жолдары корпорациясына (BOAC) және Корольдік әуе күштеріне толық ақпараттық презентациялар жасалды, бірақ әскери тапсырыс түспеді.
Дизайн
Short Belfast – ірі, ауыр жүк көтеретін стратегиялық көлік ұшағы. Ол төрт Rolls Royce Tyne турбовинтті қозғалтқышын орналастырған, жоғары орнатылған қанатқа ие болды. "Flight International" әуе кеңістігі туралы басылым хабарлағандай, Белфасттың қанат және құйрық бөліктерінің конструкциясы "Бристол Британия" ұшағынан алынған. Белфасттың фюзеляжы консервативті дизайнмен жасалған цилиндрлі құрылымды білдірді. Ол 15 000 қысым циклына арналған қауіпсіз пайдалану мерзімімен әзірленді, бұл толық фюзеляж су резервуарына батырылып, сынақтан өтті. Үлкен бүйір есігі, артқы рампасы және есігін жобалауда қауіпсіздік принциптері қолданылды. Әдеттегідей емес, барлық Белфаст ұшақтарына есімдер берілді. RAF қызметіне енгізілгеннен кейін, бастапқы бес ұшақтың Short компаниясы күткен көрсеткіштерге жете алмайтыны анықталды, себебі үлкен қарсылық күші болды. Содан кейін, әсіресе SH1818 ұшағында (сол кезде RAF-тің CAT 3 автоматтандырылған қону талаптарын жетілдіріп жатқан) модификациялар мен сынақтар жүргізілді, нәтижесінде флоттың крейсерлік жылдамдығын 40 миль/сағатқа арттыратын жаңа артқы бөлік жасалды. RAF-тің жаңа Strike Command басқармасының қайта ұйымдастырылуы RAF Белфаст флотына әсер етті және 1975 жылы "Бристоль Британия" және de Havilland Comet сияқты бірқатар ұшақ түрлерін зейнеткерлікке шығарды. 1976 жылдың соңына қарай Белфаст флоты зейнеткерлікке шығып, ұзақ мерзімді сақтау үшін Глостерширдегі RAF Кемблге ұшты.
Following the type's entry into RAF service, it became apparent that a major drag problem was preventing the initial five aircraft from attaining Short's desired performance. Modifications and testing were subsequently carried out, particularly on aircraft SH1818 (which was at the time perfecting the RAF's requirement for CAT 3 automated landings at RAE Bedford), and a new rear fairing was developed, which had the result of raising the fleet's cruising speed by 40 mph. The reorganisation of the new RAF Strike Command was to have repercussions on the RAF's Belfast fleet and ushered in the retirement of a number of aircraft types, including the Bristol Britannia and de Havilland Comet in 1975. By the end of 1976, the Belfast fleet had been retired and flown to RAF Kemble, Gloucestershire for long term storage.
Азаматтық операциялар
TAC HeavyLift 1977 жылы коммерциялық мақсатта бес Белфаст ұшағын сатып алды және коммерциялық сертификат алу үшін қайта жөнделгеннен кейін 1980 жылдан бастап олардың үшеуі пайдалануға берілді. Қызығы, кейбіреулері Фолкленд соғысы кезінде жалданып алынды, ал кейбір дереккөздер бұл шараның 1990 жылға дейін RAF-тың барлық ұшақтарын қызметте ұстаудан да қымбатқа түскенін айтады. HeavyLift компаниясының Белфасттары бірінші шығанақ соғысы кезінде RAF-ты қолдау үшін келісімшартқа тартылды, Hercules флотына сыймайтын көлік құралдары мен тікұшақтарды тасымалдады. TAC HeavyLift қызметінен шыққаннан кейін бірнешеуі Саутхенд әуежайында бірнеше жыл бойы тоқтатылды. 2003 жылы бір ұшақ қайта жаңартылып, Австралияға ұшып келді, ол HeavyLift Cargo Airlines компаниясымен пайдаланылды. Бұл ұшақ қазір ұшпайды; оны Квинсленд штатындағы Кернс халықаралық әуежайының жалпы авиациялық бөлімінде компанияның бір немесе екі Боинг 727 ұшағымен бірге көруге болады. Қазір RP C8020 тіркелген, ол 2011 жылдың 19 тамызында Кэрнс әуежайының жалпы авиациялық (батыс) бөліміне көшірілді, ал бұрын ол 2010 жылдың қыркүйек айының соңында жойылған компанияның Боинг 727 (RP C8016) ұшағынан бұрын Кэрнс халықаралық алаңында бір жылдай тұрған еді. 2011 жылдың 28 тамызында HeavyLift жазулары боялды, бірақ RP C8020 тіркеу нөмірі көрініп тұрды. Ұшақ 2017 жылдың 7 тамызында Кэрнс әуежайында тіркеу белгісіз күйінде суретке түсірілді. FAA-да N1819S ретінде тіркелгеннен кейін, Кэрнс Белфасты ұшуға және қызметке қайта оралуға дайындалып жатыр. Екінші Белфаст, G BEPS (SH1822), Саутхенд әуежайында жөндеуден өткеннен кейін Австралияда оған қосылуға тиіс еді, бірақ 2008 жылдың қазанында жойылды. Соңғы Белфаст (Enceladus, XR371) RAF Museum Cosford мұражайында сақталып тұр. Бұл ұшақ Ұлттық суық соғыс көрмесінде көрсетілмес бұрын қайта боялды.