Кіріспе

2 ғасырдың басындағы Ақсум патшасы Зоскали (Ζωσκάλης) (шамамен 1 ғасыр) – Ақсум патшалығының патшасы.

Тарих

Эритрея теңізінің периплісінде Зоскалес Судан жағалауындағы Птолемей Терон мен Барбарияның қалған бөлігі арасындағы аймақтың жалғыз билеушісі ретінде сипатталады. Ол қисық, бірақ әділ адам ретінде сипатталып, грек білімі алған. Ю.М. Кобищанов оны Аксум патшалығының патшалар тізімінде 13 жыл билік еткен, За Залис пен За Дембале арасында билік еткен За Хакаламен теңестірді. Алайда, патшалар тізімі периплден мың жылдан астам уақытқа соңғырақ жазылғандықтан, Зоскалестің За Хакаламен теңестірілуі күмәнді. Г.В.Б. Хантингфорд керісінше, бұл теңестіруге сенімді болу үшін жеткілікті мәлімет жоқ екенін айтады. Оның пікірінше, Зоскалес тек Адулиске ғана билігі шектелген шағын патша болған. Бастапқыда Зоскалес Аксум патшасы емес деп есептелді, себебі периплде ол нақты түрде Аксум патшасы деп көрсетілмейді, оның орнына Адулис саудасымен байланысты айтылады. Джордж Хатке Зоскалес сияқты кең аумақтың Адулисте емес, Аксум орналасқан құнарлы жоталарда құрылғанын болжайды. Өйткені, 40-60 км ені бар Эритреяның жағалау жазығы көбінесе Зоскалес патшалығы сияқты мемлекетті асырауға қажетті ауыл шаруашылығына қолайлы емес. Зоскалес патшалығында әртүрлі резиденцияларда тұрып, олардың әрқайсысында белгілі бір уақыт өткізген болуы мүмкін, бұл тарихтағы патшалар, мысалы, ортағасырлық Эфиопия монархтары арасында кең таралған әдет.