Кіріспе

Иоил немесе Жоел (6 ғасырдың ортасы) – Аксум патшалығының патшасы. Ол негізінен өзінің билігі тұсында соғылған монеталары арқылы белгілі. Ол Киелі кітаптағы есімдермен аталатын бірнеше аксуми патшаларының бірі, солардың ішінде Израиль, Калеб және, мүмкін, Герсем мен Ной бар; Иоил Киелі кітаптағы Жоел кітабының авторы Жоел пайғамбардың құрметіне аталған. Оның монеталарының түрі мен металл сапасына сүйенсек, Иоилдің билігі Калебтің билігінен кейін нақты белгіленген, бірақ билік құрған мерзімі туралы пікірлер әртүрлі: Стюарт Мунро Хей алғашқыда оның билігін Алла Амидас пен Вазена аралығында, кейін WʽZB мен Хатаз аралығында деп санады; ал Вольфганг Хан мен Винсент Вест оны Герсем мен Хатаз аралығында орналастырды.

Ақша шығару

Иоилдің тұсында үш металдан – алтыннан, күмістен және мыстан монеталар шығарылды. Олар сегіз түрге бөлінеді: екеуі алтын, екеуі күміс, төрт түрі мыс. Мунро Хейдің сөзіне қарағанда, бұл монеталардағы алтынның мөлшері соншалықты төмендегендіктен, оларды "алтын ретінде қабылдау мүмкін болмағандықтан, тек қана бедел үшін ғана шығарған болу керек". Алтын монеталардың көпшілігі сияқты, олардың екі жағында да билеушінің бейнесі және екі жағында арпаның сабақтары бейнеленген. Күміс монеталар айқын түрде ерекшеленеді: бір күміс монета алтын монеталарға ұқсас, ал екіншісінің артқы жағында өзгеше сурет салынған: грек тілінде "Христос [Мәсіх] құрметімен" деген сөздер жазылған. Екінші күміс монета – Ақсум патшалары шығарған жалғыз екі тілді монета. Барлық төрт мыс монетаның аверсінде Иоилдің алдыңғы немесе бүйірден қараған бейнесі бейнеленген, ал үшеуінің кері жағында кресттер бейнеленген, ал төртіншісінде Иоилдің қолында крест ұстаған бүйірден қараған бейнесі бар.