Кіріспе

Бавариялық химик және гигиенист (1818–1901) Макс Джозеф Петтенкофер, 1883 жылы Макс Джозеф фон Петтенкофер (3 желтоқсан 1818 – 10 ақпан 1901) деп аталды. Ол практикалық гигиена саласындағы еңбектерімен, таза су, таза ауа және дұрыс кәріз жүйесін жақтаушы ретінде танымал. Ол антиконтагионист болды – бактериялар аурудың басты себебі деген жаңа тұжырымға сенбеген ойшылдар мектебі, кейін осылай аталды. Ол аурудың таралуына әсер ететін түрлі факторларды, оның ішінде жеке денсаулық жағдайы, қоршаған ортаның жер асты суларының ашыуы және сол микроорганизмнің өзін жақтады. Ол гигиенаны тәжірибелік ғылым ретінде қалыптастырғанымен және Германияда гигиена институттарын құруды ынталандырғанымен әйгілі. Оның еңбектері әлемдегі басқа институттар үшін үлгі болды. Ол Хелен Петтенкоферге үйлену үшін отбасына оралды. Неке шарты бойынша, одан басқа мамандық иеленуі талап етілді және медицинаны таңдауға кеңес берілді. Оның осы саладағы жұмыстары кейін Дмитрий Менделеев элементтердің периодтық кестесін жасағанда сілтеме ретінде пайдаланылды. Оның атымен белгілі өт қышқылын анықтауға арналған түс түзетін реакциясы 1844 жылы жарияланды. Оның көмір қышқылын сандық анықтауға арналған, кеңінен қолданылатын әдісінде газды қоспа белгілі бір концентрациядағы барит немесе әктас суымен араластырылып, сілтіліктің өзгеруі оксаль қышқылы арқылы анықталады. Ол сонымен қатар ежелгі замандағы құпия гематиннің, шын мәнінде, мыс түсті шыны екенін тәжірибелік тұрғыдан дәлелдеді.

Гигиенист мамандығы

Петтенкофердің есімі ең көп практикалық гигиена саласындағы жұмысымен байланысты, ол жақсы су, таза ауа және тиімді канализация жүйесінің жақтаушысы болды. 19 ғасырда Мюнхендегі нашар денсаулық жағдай оның назарын бұл мәселеге аударды. Ол гигиена саласын зерттеген кезде, бұл салада ғылыми зерттеулердің өте аз екенін анықтады. Ол гигиенаны зерттеуге бағытталған ғылымға айналдыруға жауапты болды. Оның қаланың канализация жүйесіне енгізген көптеген ұсыныстары мен жоспарлары бүгінгі күнгі канализация жүйесінің құрылымында көрініс тапқан.

Жарияланымдар

Петтенкофер гигиена және аурулар туралы пікірлерін көптеген кітаптар мен мақалаларда жариялады; ол 1865 жылдан 1882 жылға дейін «Zeitschrift für Biologie» (Карл фон Войтпен бірге) және 1883 жылдан 1894 жылға дейін «Archiv für Hygiene» журналының редакторы болды. Ғылыми жарияланымдарынан өзге, ол мемлекеттік қызметкерлерге қоғамдық денсаулық сақтауды жақсарту және бағалау үшін азаматтық жұмыстарға және үкіметтік бақылау комитеттеріне қаржы бөлуге көндіру мақсатында көптеген лекциялар оқыды. Сол журналда Петтенкофер атмосфералық көмірқышқыл газын анықтау үшін дәл сандық талдау әдісін әзірлегені мойндалған. 1899 жылғы қолмен жазылған «Өзендердің өздігінен тазаруы туралы» қолжазбасы және Петтенкофердің еңбектерін Лондондық Гигиена және Тропикалық Медицина мектебінің архивінен табуға болады.

Өлім

1894 жылы ол белсенді жұмыстан қанағаттанды және 1901 жылдың 10 ақпанында күйзеліс күйінде өзін-өзі атты. Ол Мюнхендегі Резиденциядағы үйінде қайтыс болды. Ол Мюнхендегі Ескі Оңтүстік Көперістігіне (Альтер-Зюдфридхоф) жерленген.

Тану

Өмірінде ол көптеген марапаттарға ие болды. Оған Мюнхен қаласының "Құрметті азаматы" атағы берілді және алтын медаль табысталды. Оның гигиена саласындағы еңбегі "Гигиена және қоғамдық денсаулық саласындағы ғылыми-зерттеу жобаларын қаржыландыру мақсатында Мюнхен және Лейпциг қалаларынан қаржы алған" Петтенкофер гигиеналық зерттеулер қорының құрылуына әкеп соқты.