Кіріспе
Голландиялық жазушы Ян Хендрик Фредерик Грёнлох (22 маусым 1882 жылы Амстердамда туған; 25 шілде 1961 жылы Хилверсумда қайтыс болған), «Нессио» (латын тілінен «Мен білмеймін») атты қаламдымымен танымал голландиялық жазушы. Грёнлох кәсіби тұрғыдан кәсіпкер болған, бірақ «Нессио» ретінде ол негізінен «De uitvreter» («Паразиттік»), «Titaantjes» («Кішкентай титан») және «Dichtertje» («Шағын ақын») атты үш повесімен есте қалады. Голландияның маңызды жазушысы ретінде оның абыройы оның қайтысынан кейін ғана орнатылды.
Jan Hendrik Frederik Grönloh (born 22 June 1882 in Amsterdam; died 25 July 1961 in Hilversum), known by his pen name of Nescio (Latin for "I don't know"), was a Dutch writer. Grönloh was a businessman by profession, but as Nescio he is mainly remembered for the three novellas De uitvreter (The Freeloader), Titaantjes (Little Titans), and Dichtertje (Little Poet). His reputation as an important Dutch writer was established only after his death.
Өмірбаян
Нессио Амстердамдағы Reguliersbreestraat 49 мекенжайында дүниеге келді. Ол толық есімін бөліскен Ян Хендрик Фредерик Грёнлох, темірші және дүкен иесі, және Марта Мария ван дер Рейденнің үлкен ұлы еді. Нессио әкесінен ерекшелену үшін Фриц Грёнлох деп өсті. Ол діни емес бастауыш мектепте білім алды, содан кейін үш жылдық HBS орта мектебіне түсті. 1897 жылдан 1899 жылға дейін Openbare Handelsschool (колледж деңгейіндегі бизнес мектебінде) оқыды. Осыдан кейін Хенгелода кеңсе кызметкері болып жұмыс істеді, бірақ тез Амстердамға оралды, онда ұқсас жұмыстарды атқарды. 1905 жылы Нессио Агье Тикетке үйленді, олар төрт қызды тәрбиеледі. 1961 жылы Хилверсум санаториясында қайтыс болғанға дейін Нессио Амстердамда тұрды. Фриц Грёнлох Nescio псевдонимімен жазуды бастады, өйткені ол кәсіби және жазушылық мансабын бөліп ұстағысы келді. Оның барлық туындылары мансабы мен ғасыр басындағы утопиялық социализммен қалыптасқан идеалдары арасындағы қайшылықты көрсетеді. 1900 жылы ол Фредерик ван Иденнің Вальден коммунынан шабыттанған коммуна құрды; коммуна 1903 жылы таратылды. Ол идеалдарын сақтап қалды, бірақ енді жеке қатыспады. Оның орнына ол жазуға және Амстердам маңындағы ауылдарда жалғыз серуендеуге көшті. Көп шығарма жазбағандықтан, оның көптеген жазбалары өлімінен кейін ғана жарияланды, ал жариялаған әңгімелері тез арада таусылды. Псевдонимді пайдалануы осы мәселені уштамады: Нессио тек 1932 жылы ғана нағыз есімін ашты. Бұл 1933 жылы «De uitvreter/Titaantjes/Dichtertje» туындысының қайта басылуына және сыншылардың назарына түсуіне әкелді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана ол белгілі болды, бірақ оның туындылары шамамен 160 беттен ғана тұрады. Дегенмен, сыншылардың жоғары бағасы 1954 жылы Марианна Филипс сыйлығын алуына және 1961 жылы қайтыс болғанға дейін жаңа әңгімелер жинағының жарық көруіне әкелді. Оның есімі Nesciobrug көпірі арқылы сақталған, ол велосипедшілер мен жаяу жүргіншілерге Дименнен Ижбургке Амстердам Рейн каналы арқылы өтуге мүмкіндік береді.
Нещионың шығармалары
Нессио жемісті жазушы емес еді, және оның ешбір әңгімесі жариялануда сәттілікке жете алмады. Сондықтан оның маңызды голланд жазушысы ретіндегі беделі үш қысқа әңгімесіне – «De uitvreter» (1911), «Titaantjes» (1915) және «Dichtertje» (1918) – ғана байланысты.
Dichtertje (1918).
Ауыстыру
De uitvreter (The freeloader) алғаш рет голланд тіліндегі De Gids әдеби журналында жарық көрді. Басты кейіпкер - Жапи, ол өзін толыққанды богема ретінде көрсеткісі келеді, бірақ өмірінде ештеңе жасамай, теңізге қарап отырудан басқасын қаламайды. Ол баяндаушы Кёкебаккердің досы, ол Жапиді "Амстердамдағы Сарфатстраатты Еуропадағы ең әдемі жер деп есептеген адамнан басқа, ол таныған ең ерекше адам" деп санайды. Ол сондай-ақ, сәтсіз суретші Бэвинкпен де дос, ол Коэбекбеккер сияқты "Титаантьес" романында да кейіпкер болады. Жапи Кёкебаккер мен Бэвинк есебінен, сондай-ақ басқа достарының да қамқорлығын пайдаланады, бірақ олар оған көп ренжімейді, себебі ол өте әдемі мінезді. Әңгіменің тақырыбы – идеалдардың қоғамның талаптарымен қақтығысуы, осыны Жапи кітап соңында (Нимеген теміржол көпірінен секіріп) тыныш түрде өзіне қол жұмсау арқылы шешеді, өйткені ол енді ештеңе істемеу арманынан айырылады. Сәтсіз суретші Бэвинк ең жақсы бейімделмейтін адам, ал баяндаушы материалдық игіліктерге бойұсынып, әлсірейді.
unsuccessful painter is the best at not conforming, while the narrator is slowly seduced by material comforts.
Титантьелер
Titaantjes (кішкентай титандар) алғаш рет Groot Nederland басылымында жарық көрді. Бұл «De uitvreter» романының жартылай жалғасы болып табылады және Коэбекбеккер тағы да баяндаушы ретінде, Бавинкпен бірге өткен уақытын, сондай-ақ оның идеалдары сақталған кезде жаңадан енгізілген Хойер, Беккер және Кис кейіпкерлерін еске түсіреді. Кіріспе сөйлем: «Біз балалар едік – бірақ жақсы балалар едік». Содан кейін оқиға бірнеше жылға ұзарады. Қазір Кекбекбеккер сәтті журналист, ал қалғандарының әрқайсысы өз идеалдарын қандай да бір жолмен орындауға жетпеді. Беккер әлемді өзгертуден бас тартып, кеңседе жұмыс істей бастады. Кис жұмысшы мамандығын меңгерді. Хойер СДПП-да орта буын қызметкері. Ал олардың жастық шақтағы идеалдарына ең берілгені – Бавинк, көп жылдар бойы іздеген шедеврін жасай алмағандықтан ақылынан айрылды.
Дихтертье
Дихтертье (кіші ақын) бір томда De uitvreter және Titaantjes-пен бірге 500 дана тіражбен өнер сатушысы J. H. de Bois баспасында жарық көрді. Бұл – идеалистік ақын туралы әңгіме, және басқа екі әңгімеден өзгеше, оны Нессионың өзі баяндайды. Ол, жазылған кезеңі үшін, жыныстық нормалар мен ізгіліксіздік туралы ашық әңгімелесуімен және сахнада "Нидерландтың Құдайының" болуымен көзге түседі. Әңгіменің тақырыбы – тағы да идеалистік жастық пен буржуазиялық ересек өмір арасындағы қақтығыс, онда басты кейіпкер өз идеалдарын жоғалтқанына күйінеді, сонымен бірге буржуазиялық отбасының мүшесі ретіндегі тағдырына мойын бұрады.
Аудармалар
2012 жылы Нессионың көптеген әңгімелері "Амстердам әңгімелері" деген атпен ағылшын тіліне аударылып жарық көрді.