Луи Пол Бун: Бельгиялық жазушының өмірі мен шығармалары
Louis Paul Boon
Луи Пол Бун (1912-1979) – бельгиялық жазушы, суретші. «Менің кішкентай соғысым», «Чапел жолы» романдарымен танымал. Биографиясы, туындылары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бельгиялық жазушы (1912–1979)
Belgian writer (1912–1979)
Лодевик Пол Альбрехт (Луи Пол) Бун (15 наурыз 1912, Аальст қаласында туған – 10 мамыр 1979, Эрембодегем қаласында қайтыс болған) – бельгиялық романшы, поэзияшы, порнография авторы, колонка жазушы және өнер сыншысы. Ол сонымен қатар суретші де болған. Ол "Менің кішкентай соғысым" (1947), "Чапел-роуд" (1953) / "Термурендегі жаз" (1956) диптихі, "Менюет" (1955) және "Питер Дэнс" (1971) романдарымен ең көп танылған.
Lodewijk Paul Aalbrecht (Louis Paul) Boon (15 March 1912, in Aalst – 10 May 1979, in Erembodegem) was a Belgian writer of novels, poetry, pornography, columns and art criticism. He was also a painter. He is best known for the novels My Little War (1947), the diptych Chapel Road (1953) / Summer in Termuren (1956), Menuet (1955) and Pieter Daens (1971).
Өмірбаян
Ол 1912 жылы Бельгияның Аалст қаласында жұмысшы отбасының ең үлкен баласы ретінде дүниеге келді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол әлі жас болғанымен, неміс әскерінің тұтқынды атып тастаған көрінісі кейінірек жазылған өмірбаяндық шығармаларында қалды. Бун 16 жасында мектепті тастап, әкесіне көлік бояушысы болып жұмыс істеді. Ол рұқсат етілмеген кітаптарды ұстағаны үшін мектептен қуылды. Кешкі және демалыс күндері Сурет академиясында өнерді оқыды, бірақ қаржының жетіспеуіне байланысты оқуын тоқтатуға мәжбүр болды. 1936 жылы Жаннека Де Вольфке үйленді. Үш жыл өткен соң, олардың ұлы Джо дүниеге келді.
He was born in 1912 as Lodewijk Paul Aalbrecht Boon in Aalst, Belgium, the oldest son in a working class family. Although he was still very young during the First World War, memories of a German soldier shooting a prisoner would end up in later autobiographical work. Boon left school at age 16 to work for his father as a car painter. He was expelled from school for possession of forbidden books. During evenings and weekends he studied art at the Academy of Fine Arts, but soon had to abandon his studies due to lack of funds. In 1936 he married Jeanneke De Wolf. Three years later, their son Jo was born.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылдың қыркүйегінде Бун жұмылдырылып, Гуаик пен Тессендерлода солдат ретінде орналасты. 1940 жылдың мамырында Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Альберт каналын қорғау үшін Бун Велдвезельтке көшірілді. Бірақ, ол соғыс тұтқыны ретінде бір күні ішінде тұтқынға алынып, бірнеше апта тұтқын лагерінде болғаннан кейін үйіне қайтарылды. Соғыс кезіндегі, әсіресе оккупация кезіндегі оның басынан өткендер Бунның төртінші кітабы "Менің кішкентай соғысым" (1947) романында баяндалған. Жарияланбаған романынан кейін Бунның ресми әдебиетке кіргені 1942 жылы "De voorstad groeit" ("Қала шеті өседі") романымен болды. Ол Виллем Эльсшоттың ұсынысымен Лео Ж. Кринприз сыйлығына ие болды. Оның келесі романы Винсент ван Гогтың өміріне сүйенген "Абель Голартс" (1944, қазақ тіліне аудармасы жоқ) романы болды.
In September 1939, Boon was mobilised and stationed as a soldier in Gooik and Tessenderlo. Boon was moved to Veldwezelt at the outbreak of World War II in May 1940 in order to defend the Albert Canal. However, he was captured as a prisoner of war on the first day and eventually sent home, after a few weeks in a prisoner camp. His experiences during the War and mostly the Occupation are the subject of Boon's fourth book, My Little War (1947). After writing an unpublished novel, Boon's official debut came in 1942 with De voorstad groeit (The suburb grows). It was awarded the Leo J. Krynprijs award at the recommendation of Willem Elsschot. His next novel was loosely based on the life of Vincent van Gogh, Abel Gholarts (1944, not available in translation).
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін
Бун 1945-1946 жылдары "De Rode Vaan", 1946-1947 жылдары "Front" және 1948 жылы "De Vlaamse Gids" коммунистік күнделікті газеттерінде журналист болып жұмыс істей бастады. Кейін ол "Vooruit" газетіне материалдар жазып, өзін тәуелсіз автор ретінде таныстырды. Бун келесі жылдары газет және әдеби жұмысын үйлестіріп, сурет салу және мүсін жасауды да өз қызметіне қосты. Оның әдеби шығармалары қысқа прозадан бастап, ұзақ эксперименталды романдар, жеке журналдар, деректі және тарихи романдар, өлеңдер, эротикалық туындылар мен ертегілерді қамтиды. Бун 1979 жылы 67 жасында Эрембодегемдегі үйінде дүние салды.
Boon started working as a journalist for the communist dailies De Rode Vaan (1945–1946), Front (1946–1947) and De Vlaamse Gids (1948). Later he contributed to the newspaper Vooruit with which he established himself as a freelancer. In subsequent years, Boon continued to combine newspaper and literary work, and even added painting and sculpture to his activities. His literary output ranges from short prose, longer experimental novels, one man magazines, documentary and historical novels, poetry, erotic works and fairy tales. Boon died in his home in Erembodegem in 1979 at the age of 67.
Менің кішкентай соғысым
Екінші дүниежүзілік соғыс және оккупация кезіндегі оның тәжірибесі Бунның төртінші кітабы "My Little War" (1947, 2010 жылы Пол Винсент аударған, Dalkey Archive Press баспасы). Осы кітап арқылы Бун алғаш рет роман жанрындағы маңызды жаңашыл ретінде танылды. "Менің кішкентай соғысым" бір ғана әңгімеден тұрмайды, оның құрамында отыздан астам шала байланысты тарау бар, олардың әрқайсысы жеке туынды ретінде оқыла беретін әңгімелерді қамтиды. Көптеген әңгімелер оккупация жылдарындағы өмірдің қиындықтарын көрсетеді, мысалы, үйді жылыту үшін тамақ пен отын табу, ал кейбіреулері әдеп-нәзілдің төмендеуіне, бомбалау сияқты тікелей соғыс оқиғаларына тоқталады. Дегенмен, жақсы жасырылған тұтас құрылым осы туындыны мәнді бірлікке айналдырады. Әңгімелер оккупация кезіндегі оқиғалар туралы көптеген шикі үзінділермен, қысқа әңгімелермен араласады: зорлау, ұрлық, сатқындық, қорлау. Бун Джон Дос Пассостың шығармалары осы әдеби тәсілге шабыт бергенін мойындады. Бұл кітапта "душман" термині тек немістерді ғана білдірмейді, тіпті бір әңгімеде еврей қызының құрылымы, екіншісінде лагерь тұтқынының басынан өткендері суреттеледі. Адамдар тамақ, ақша, тіпті жұбайларының адалдығын немістерден гөрі көршілерінен де жиі, тіпті одан да көп ұрлануы мүмкін.
His experiences during World War II and the Occupation are the subject of Boon's fourth book, My Little War (1947, translation 2010 by Paul Vincent, Dalkey Archive Press). With this title Boon emerged for the first time as an important innovator of the novel. Rather than containing one story, "My Little War" contains over thirty loosely interrelated chapters, each containing a story that can be read as an independent piece. Most stories describe the difficult circumstances of life during the Occupation, such as finding food and fuel to warm the house, some deal with the deteriorating sexual mores, and some treat more direct war experiences such as bombings. Yet the overarching structure, though well hidden, makes for a coherent whole as well. The stories are interspersed with numerous raw fragments about equally raw incidents during the Occupation as the short stories: rape, theft, treason, humiliation. Boon admitted that the work of John Dos Passos provided the inspiration for this literary device. In this book, the term 'enemy' by no means signifies Germans exclusively, even though one story tells of the extermination of a Jewish girl and another of a camp prisoner's experiences. People are just as likely, if not more, to be robbed of food, money, or even their spouse's fidelity by their neighbours as they are by the Germans.
Шатыр жолы
1953 жылы ол өзінің ең үлкен шедеврі саналатын "Шапал жолы" (De Kapellekensbaan, Адриенн Диксон аударған) атты еңбегін жариялады, оның жазылуы 1943 жылға дейін барып жетеді. Оның таң қалдырарлық құрылымы бірнеше сюжеттік желіні біріктіреді, соның ішінде жазушы мен оның достары әңгіменің қалай дамуын талқылайтын, дерлік постмодернистік желі де бар. Тағы бір желі – голланд тіліндегі ең классикалық ортағасырлық туындының, яғни 12 ғасырға жататын Түлкі Рейнард әңгімесінің кеңейтілген қайта жазылуы. Боунның 1956 жылғы "Термурендегі жаз" (Zomer te Ter muren) романында "Шапал жолына" бірнеше сілтемелер бар, бұл роман алдыңғы романы тоқтаған жерден жалғасады.
In 1953 he published the work that now stands as his greatest masterpiece, Chapel Road (De Kapellekensbaan, translated by Adrienne Dixon), which he began to write as early as 1943. Its dazzling construction combines several narrative threads, including an almost postmodern one where the writer and his friends discuss how the story should develop further. Another one is an extensive reworking of the most classic medieval work in the Dutch language, the twelfth century story of Reynard the fox. There are several references to Chapel Road in Boon's lengthy 1956 novel Zomer te Ter muren (Summer in Termuren), which picks up where the earlier novel left off.
Мұра
Бунның әдеби мұрасы жанрлық тұрғыдан алуан түрлі, бельгиялық саясат және қоғам туралы журналистік мақалалардан бастап эротикалық романдарға дейін жетеді. "Jan de Lichte тобы", "Jan de Lichte ұлы", "Қара қол" және "Daens" сияқты тарихи романдарда ол 18 ғасырдағы Фландриядағы жұмысшы табының қанауын бейнеледі; ал даулы "Geuzenboek" еңбегінде 16 ғасырдағы Төмен елдердегі испандық үстемдік туралы жазды. Бунның дерлік барлық туындылары социализмге деген терең адалдығымен сіңген; "Vergeten straat" сияқты тәжірибелік, модернистік жұмыстарында Бун идеал қоғамды көрінелендірді, бірақ сонымен бірге адам табиғаты утопияға жете ала ма екеніне күмәндандығын білдірді.
Boon's literary legacy is a versatile, ranging from journalistic pieces on Belgian politics and society to erotic novelas. In historical novels such as De Bende van Jan de Lichte, De zoon van Jan de Lichte, De Zwarte Hand, and Daens, he depicted the oppression of the working class in 18th century Flanders; in his controversial Geuzenboek, he wrote about the Spanish domination of the Low Countries in the 16th century. Nearly all of Boon's work was infused by his profound commitment to socialism; in experimental, modernistic works such as Vergeten straat, Boon projected an ideal society but at the same time shared his doubts as to whether human nature could achieve utopia.
Нобель сыйлығы
Бун 1970-ші жылдардың соңында әдебиет бойынша Нобель сыйлығына іліккен деп есептелді, тіпті Швеция елшілігіне шақырылып, сыйлық оған берілгенін хабарлауы мүмкін еді. Тағайындалған күннен бір күн бұрын ол жазу үстелінде жүрек талмасынан көз жұмды. Оның туындыларының өте аз бөлігі ағылшын тіліне аударылған, бірақ «De Kapellekensbaan» және «Zomer in Ter Muren» атты еңбектері Dalkey Archive Press баспасынан «Chapel Road» және «Summer in Termuren» деген аттармен ағылшын тілінде қолжетімді. Ал Пол Винсенттің «Mijn kleine oorlog» (Менің кішкентай соғысым) аудармасы 2009 жылы Dalkey баспасында жарық көрді.
Boon was thought to have been shortlisted for a Nobel Prize in Literature in the late 1970s, and even received an invitation to appear at the Swedish Embassy, probably to be told that the Prize had been awarded to him. The day before the appointment he died at his writing table of a heart attack. Very little of his writing has been translated into English, but De Kapellekensbaan and Zomer in Ter Muren are both available in English translation from Dalkey Archive Press as Chapel Road and Summer in Termuren, and Paul Vincent's translation of Mijn kleine oorlog (as My Little War) was published by Dalkey in 2009.