Эмануэль де Витте: Голланд суретшісінің өмірі мен шығармашылығы
Emanuel de Witte
Эмануэль де Витте (1617-1692) – голланд суретшісі, перспектива шебері. Архитектуралық дәлдіктен гөрі атмосфераға көбірек назар бөлген. Голланд сурет өнері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Голландия суретшісі
Dutch painter
Эммануэль де Витте (1617–1692) – голландиялық перспектива суретшісі. Питер Янс Сэнредам архитектуралық нақтылыққа баса мән бергенімен, де Витте интерьерлерінің атмосферасына көбірек мән берді. Де Витте салған жанрлық суреттердің саны көп болмаса да, олар бар.
Emanuel de Witte (1617–1692) was a Dutch perspective painter. In contrast to Pieter Jansz Saenredam, who emphasized architectural accuracy, De Witte was more concerned with the atmosphere of his interiors. Though few in number, de Witte also produced genre paintings.
Өмір
Де Витте Алкмар қаласында дүниеге келді және геометрияны әкесі – мектеп мұғалімінен үйренді. 1636 жылы жергілікті Сент-Люка гильдиясына мүше болды. Роттердамда болғаннан кейін Делфтке көшіп, Эверт ван Аэльсттан сабақ алды. 1651 жылы де Витте Амстердамға қоныс аударды, онда оның алғашқы әйелі Герже Аренц 1655 жылы қайтыс болды. Кейіннен ол 23 жастағы жетім Лизбет ван дер Пласқа үйленді, ол де Виттедің жасөспірім қызына жаман ықпал етті. 1659 жылдың желтоқсанында екеуі де көршісінен ұрлық жасағаны үшін тұтқындалды. Жүкті Лизбет алты жылға қаладан кетуге мәжбүр болды; ол қала қабырғасының сыртында тұрды және 1663 жылы қайтыс болды. Әйелі мен баласының тұтқындалуынан кейін де Витте Амстердамның нотариусы және өнер сатушысы Жорис де Вижске өзінің барлық туындыларын тапсыруға мәжбүр болды. Бұл үшін ол бөлме, тамақ және жылына 800 гульдер алды. Де Витте келісімшартты бұзды, сатушы оны сотқа берді, нәтижесінде ол одан әрі міндеттемелерге батты. Бірнеше меценаттар де Виттеге көмектесті, бірақ бұл қарым-қатынастар жақсы болмады, себебі ол клиенттеріне және шіркеулерде оның жұмысын бақылап отырған адамдарға айқайлағанға бейім болды. Жазбаларда оның құмар ойындар ойнағаны және Жерар де Лайреспен ұрысқаны айтылады. 1688 жылы ол Хендрик ван Стрикке көшіп, оған шіркеу интерьерлерін салуды үйретті. Арнольд Хубракеннің сөзіне сәйкес, жалға алу туралы даудан кейін де Витте 1692 жылы Амстердамдағы канал көпірінен асынып өлді. Арқан үзіліп, де Витте суға батып кетті. Сол түні канал мұзы қатқандықтан, оның денесі он бір аптадан кейін ғана табылды. Де Витте бастапқыда портреттерді, сондай-ақ мифологиялық және діни сахналарды суреттеді. 1651 жылы Делфттен Амстердамға көшкеннен кейін де Витте шіркеу интерьерлерін бейнелеуде көбірек мамандық танытты, сонымен қатар ол Амстердамдағы ескі шіркеуді барлық бұрыштан суреттеді. Кейде ол әртүрлі шіркеулердің элементтерін біріктіріп, идеалды шіркеулердің интерьерлерін жасады, оларды шіркеуге келушілермен, кейде иттің қосылуымен бейнеледі. Де Виттедің композициядағы шеберлігі мен жарықтың тиімді қолданылуы кеңістіктің күшті сезімін тудырды. Уолтер Лидтке сәйкес, де Витттің "басты қызығушылығы кеңістіктің өзі болды – оның жарығы, түсі, аумағы және көңіл-күйі, сәулеттің өзі үшін емес"; жарықтың мұқият орналасуы "үлкен, бірақ сонымен бірге қорғалған кеңістікте болу сезімін күшейтуге" көмектеседі.
De Witte was born in Alkmaar and learned geometry from his father a schoolmaster. He joined the local Guild of St Luke in 1636. After a stay in Rotterdam, he moved to Delft and studied with Evert van Aelst. In 1651 de Witte settled in Amsterdam where his first wife, Geerje Arents, died in 1655. He then married a 23 year old orphan, Lysbeth van der Plas, who exercised a bad influence on de Witte's adolescent daughter. In December 1659 both were arrested for theft from a neighbour. Lysbeth, pregnant, had to leave the city for a period of six years; she lived outside the city walls and died in 1663. Following the arrest of his wife and child, de Witte was forced to indenture himself to the Amsterdam notary and art dealer Joris de Wijs, surrendering all of his work in exchange for room, board, and 800 guilders annually. De Witte broke the contract, was sued by the dealer, and forced to indenture himself further as a result. Several patrons provided de Witte with support, but these relations did not work out well, for he tended to shout at his clients and at people watching him at work in churches. Records tell of his gambling habit and a fight with Gerard de Lairesse. Around 1688 he moved in with Hendrick van Streeck, in exchange for training him as a painter of church interiors. According to Arnold Houbraken, after an argument about the rent, de Witte hanged himself from a canal bridge in Amsterdam in 1692. The rope broke and de Witte drowned. Because the canal froze that night, his corpse was not found until eleven weeks later. De Witte initially painted portraits as well as mythological and religious scenes. After his move from Delft to Amsterdam in 1651, de Witte specialized more and more in representing church interiors, and also he painted the old church in Amsterdam from almost every corner. He sometimes combined aspects of different churches to depict interiors of ideal churches, populating them with churchgoers, sometimes accompanied by a dog. De Witte's excellent sense of composition combined with his use of light created a powerful sense of space. According to Walter Liedtke, de Witt's "main interest was the space itself – its light, color, sheer extent, and mood – not the architecture for its own sake"; the careful arrangement of light serves to "intensify the sensation of being within a great but at the same time sheltered space."